MUHAMMED
BAYRAK
| Welcome, Guest |
|
You have to register before you can post on our site. |
| Forum Statistics |
|
» Members: 7 » Latest member: Muhammed » Forum threads: 5,306 » Forum posts: 5,910 Full Statistics |
DOWNLOADEN
AYET
FELSEFEMiZ
Raşit Tunca Sözü
GÜZEL SÖZ
Handan – Halide Edip Adıvar Kitap Özeti
KİTABIN ADI: HANDAN
KİTABIN YAZARI: HALİDE EDİP ADIVAR
YAYINEVİ VE ADRESİ:ATLAS KİTABEVİ
BASIM YILI: NİSAN 1995 (21 BASKI)
1.KİTABIN KONUSU: Kitaptaki
olaylar,Abdülhamit’in istibdad döneminde geçmektedir.Bu bağlamda kitabın
konusu bize o güne ait bilgiler vermektedir.Kitap,bir aşk hikayesi
etrafında o günün sosyal yaşamı,kültürel yapısı ve istibdad dönemindeki
Türk aydınlarının başlattığı yeni sosyal akımlardan bahsetmektedir.
2.KİTABIN ÖZETİ:
Refik Cemal evlenmek
üzeredir.İstediği kızı yaşadığı mahallenin o döneme göre aykırı gözüken
fertlerinden olan dört kız kardeşten biridir.Daha doğrusu Refik Cemal’in
evleneceği kız diğerlerinin kuzenidir.Reifk Cemal birarz heyecanlı vede
çekingen olarak bu işe kalkışmış ve babasını Neriman’ı istetmeye
yollamış.Neriman onun fotoğrafını görünce hemen evlenmeyi kabul
etmiştir.Refik Cemal bir akşam Neriman’la tanışmak için yemeğine
igtmiş.Refik Cemal Neriman’I görünce ona vurulmuş işte hayatımın kadını
bu diye düşünmüştür.Yemekte Cemal bey ile koyu sohbete dalmışlardı.Fakat
maada boş bir sandalye Refik Cemal’in dikkatini çekmiştir.Tam soracağı
sırada Neriman çok kutsal birinden bahsedermiş gibi keşke Handan’da
burda olsa diye iç geçirmişti.Cemal beyde Handan’dan bahsetmeye
başladı.Handan’ın çok zeki,öğrenmek için çok azimli,çok kültürlü ve çok
güzel olduğundan bahsetmişti.RefikCemal Handan’ın çok özel bir yeri
olduğunu anlamıştı.
Refik Cemal bir an önce düğün hazırlıklarına başlamak istediğini
bildirince Cemal bey bunu hemen kabul etmiş ve düğün hazırlıklarına
başlanmıştır.Tüm bu işler devam ederken Neriman Avrupa’da bulunan
Handan’a danışmaktadır.Bu durum Refik Cemal’i biraz kızdırıyor olsada
pek sesini çıkarmamıştır.Çünkü Handan’ın beğendiği ev eşyaları,Neriman’a
beğendiği kıyafetler gerçekten onun da hoşuna gitmişti.Nihayet düğün
günü gelir çatar.Refik Cemal rüyalarını süsleyen meleği Neriman’a
kavuşur.Aradan bir tıl geçer.Neriman hamile kalır.Fakat tam bu sırada
Abdülhamit’in hafiyeleri Refik Cemal’in peşine takılır.Çünkü Refik Cemal
kendini geliştirmiş gerçek bir Türk aydınıdır ve istibdad dönemi bunu
kabul etmemektedir.Refik Cemal sürgüne gitmektense kendi isteğiyle
londra’ya tayinini ister ve yaptırır.tam bunu eşine söyleyeceği zaman
Refik Cemal ve Server’in ortak arkadaşı olan ve Abdülhamit’in hiç
sevmediği ateşli bir Türk aydını olan Nazım’ın amcası köşke gelmiştir.Bu
arada Nazım bir süre önce tutuklanmış ve hapishanede intihar etmiştir.O
akşam Neriman’da bir tuhaflık vardır.ağlamaktan gözleri şişmiştir.Refik
Cemal sorduğunda Nazım için ağladığını söylemiştir.kıskançlık Refik
Cemal’I farklı şeyler düşünmeye itmiş ve ilk defa Neriman’a kötü
davranarak onu konuşturmaya çalışmıştır.Neriman kendisinin Nazım ile bir
ilişkisinin olmadığını söylemiş fakat bu konuyu şimdi anlatamayacağını
söylemiştir.Bu olaydan sonra Refik Cemal,Handan ve Nazımla ilgili konuyu
hiç açmamıştır.Refik Cemal londra’ya giderek işe başlar.Neriman’da
Handan ile Nazım’ın ilişkisini anlatmaya karar verir ve Handan’ın tüm
mektuplarını Refik Cemal’e göndermeye başlar.Bu arada Refik Cemal bir
kilisede Handan ile karşılaşır ve Handan onu otele davet eder.Handan onu
çok iyi karşılar fakat eşi Hüsnü Paşa aynı şekilde davranmaz.Zaten
Hüsnü Paşa çok ters bir insandır.
Gelelim Handanla Nazım’ın hikayesine.Handan 13-14 yaşlarında iken
kendini çok geliştirmiş ve artık yaşlı insanlarla muhatap olavak
düzeydedir.Nazım’ın amcasıda bunlardan biridir ve Nazım’ın Handan’a ters
vermesini ister.Bir süre sonra Nazım ders vermeye başlar.Bu dönemde
birbirlerine iyice aşık olurlar.Fakat Nazım Handan’a aşkını direkt
söyleyemez ve ona sen bana ideallerime ulaşırken yardımcı olacak bir
eşsin diye ona aşkını anlatmaya başlar.Handan buna çok sinirlenir ve
Nazım’ın evlenme teklifini reddeder.Bu olaydan kısa bir süre sonrada
Handan Hüsnü Paşa diye biriyle evlenir.Bu acı olaya dayanamayan Nazım
Handan’a bir mektup yazar ve intihar eder.REFİK cemal bunları Neriman ve
Handan’ın mektuplarından öğrenir.Bu yüzden Handan’dan
hoşlanmamaktadır.Ama Handanla sohbet etmekten çok hoşlanmaktadır.Refik
Cemal Londra’ya gittikten sonra eşini de yanına alır.Handan’da sık sık
onlara gitmeye başlar.Bu arada Hüsnü Paşayla Handan ayrılmış ve Handan
bunalıma girerek hafızasını kaybetmiştir.
Refik Cemal Handan’ın bakımını üstlenir ve beraber Sicilya’ya
giderler.Orada birbirlerine aşık olurlar.Bir ay sonra Handan
iyileşir.Fakat Handan Neriman’a ihanet ettiği içğin çok üzülmektedir.Bu
üzüntüden dolayı tekrar hastalanır ve vefat eder.Refik Cemalle
aralarındaki aşk dedikodu olarak kalır.Kimileri Handan’a kızar ve
ölümüne sevinir,kimileride onun çektiği acılardan dolayı ona acırlar.
3.KİTABIN ANA FİKRİ :Kitabın anafikrini şu atasözüyle
açıklayabiliriz.’Ne oldum dememeli ne olacağım demeli’.Çünkü herkes
Handan’I iyi bir yaşamı olacağını beklerjen tam tersi bir yaşam onun
olmuştur.
4.KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLERIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HANDAN:Kızıl saçlatra sahip çok çekici bir insandır.Ruhi olarakta cesur ve atılımcıdır.
REFİK CEMAL:Esmer,uzun boylu yakışıklı biridir.Ruhi olarakta kendini
geliştirmeyi seven ve kültürel ortamlardan hoşlanan biridir.
NAZIM:Sarı,uzun saçlıdır.Duygulu ve biraz alaycı güleç yüzlü bir insandır.
5.KİTAP HAKKINDA ŞAHSİ GÖRÜŞLER: Kitap etkili bir anlatıma sahip ve insanlara gerçekten yararlı olabilecek ve hayatın içinden konulara yer veren güzel bir romandır.
6.KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ:
Halide Edip ADIVAR 1882’de İstanbul’da doğmuştur.Anerikan kolejini
bitiren ilk Türk kızıdır.İlk romanları daha çok ferdi aşk hikayeleri
daha sonraları belgesel türündedir.
KİTABIN ADI: HANDAN
KİTABIN YAZARI: HALİDE EDİP ADIVAR
YAYINEVİ VE ADRESİ:ATLAS KİTABEVİ
BASIM YILI: NİSAN 1995 (21 BASKI)
1.KİTABIN KONUSU: Kitaptaki
olaylar,Abdülhamit’in istibdad döneminde geçmektedir.Bu bağlamda kitabın
konusu bize o güne ait bilgiler vermektedir.Kitap,bir aşk hikayesi
etrafında o günün sosyal yaşamı,kültürel yapısı ve istibdad dönemindeki
Türk aydınlarının başlattığı yeni sosyal akımlardan bahsetmektedir.
2.KİTABIN ÖZETİ:
Refik Cemal evlenmek
üzeredir.İstediği kızı yaşadığı mahallenin o döneme göre aykırı gözüken
fertlerinden olan dört kız kardeşten biridir.Daha doğrusu Refik Cemal’in
evleneceği kız diğerlerinin kuzenidir.Reifk Cemal birarz heyecanlı vede
çekingen olarak bu işe kalkışmış ve babasını Neriman’ı istetmeye
yollamış.Neriman onun fotoğrafını görünce hemen evlenmeyi kabul
etmiştir.Refik Cemal bir akşam Neriman’la tanışmak için yemeğine
igtmiş.Refik Cemal Neriman’I görünce ona vurulmuş işte hayatımın kadını
bu diye düşünmüştür.Yemekte Cemal bey ile koyu sohbete dalmışlardı.Fakat
maada boş bir sandalye Refik Cemal’in dikkatini çekmiştir.Tam soracağı
sırada Neriman çok kutsal birinden bahsedermiş gibi keşke Handan’da
burda olsa diye iç geçirmişti.Cemal beyde Handan’dan bahsetmeye
başladı.Handan’ın çok zeki,öğrenmek için çok azimli,çok kültürlü ve çok
güzel olduğundan bahsetmişti.RefikCemal Handan’ın çok özel bir yeri
olduğunu anlamıştı.
Refik Cemal bir an önce düğün hazırlıklarına başlamak istediğini
bildirince Cemal bey bunu hemen kabul etmiş ve düğün hazırlıklarına
başlanmıştır.Tüm bu işler devam ederken Neriman Avrupa’da bulunan
Handan’a danışmaktadır.Bu durum Refik Cemal’i biraz kızdırıyor olsada
pek sesini çıkarmamıştır.Çünkü Handan’ın beğendiği ev eşyaları,Neriman’a
beğendiği kıyafetler gerçekten onun da hoşuna gitmişti.Nihayet düğün
günü gelir çatar.Refik Cemal rüyalarını süsleyen meleği Neriman’a
kavuşur.Aradan bir tıl geçer.Neriman hamile kalır.Fakat tam bu sırada
Abdülhamit’in hafiyeleri Refik Cemal’in peşine takılır.Çünkü Refik Cemal
kendini geliştirmiş gerçek bir Türk aydınıdır ve istibdad dönemi bunu
kabul etmemektedir.Refik Cemal sürgüne gitmektense kendi isteğiyle
londra’ya tayinini ister ve yaptırır.tam bunu eşine söyleyeceği zaman
Refik Cemal ve Server’in ortak arkadaşı olan ve Abdülhamit’in hiç
sevmediği ateşli bir Türk aydını olan Nazım’ın amcası köşke gelmiştir.Bu
arada Nazım bir süre önce tutuklanmış ve hapishanede intihar etmiştir.O
akşam Neriman’da bir tuhaflık vardır.ağlamaktan gözleri şişmiştir.Refik
Cemal sorduğunda Nazım için ağladığını söylemiştir.kıskançlık Refik
Cemal’I farklı şeyler düşünmeye itmiş ve ilk defa Neriman’a kötü
davranarak onu konuşturmaya çalışmıştır.Neriman kendisinin Nazım ile bir
ilişkisinin olmadığını söylemiş fakat bu konuyu şimdi anlatamayacağını
söylemiştir.Bu olaydan sonra Refik Cemal,Handan ve Nazımla ilgili konuyu
hiç açmamıştır.Refik Cemal londra’ya giderek işe başlar.Neriman’da
Handan ile Nazım’ın ilişkisini anlatmaya karar verir ve Handan’ın tüm
mektuplarını Refik Cemal’e göndermeye başlar.Bu arada Refik Cemal bir
kilisede Handan ile karşılaşır ve Handan onu otele davet eder.Handan onu
çok iyi karşılar fakat eşi Hüsnü Paşa aynı şekilde davranmaz.Zaten
Hüsnü Paşa çok ters bir insandır.
Gelelim Handanla Nazım’ın hikayesine.Handan 13-14 yaşlarında iken
kendini çok geliştirmiş ve artık yaşlı insanlarla muhatap olavak
düzeydedir.Nazım’ın amcasıda bunlardan biridir ve Nazım’ın Handan’a ters
vermesini ister.Bir süre sonra Nazım ders vermeye başlar.Bu dönemde
birbirlerine iyice aşık olurlar.Fakat Nazım Handan’a aşkını direkt
söyleyemez ve ona sen bana ideallerime ulaşırken yardımcı olacak bir
eşsin diye ona aşkını anlatmaya başlar.Handan buna çok sinirlenir ve
Nazım’ın evlenme teklifini reddeder.Bu olaydan kısa bir süre sonrada
Handan Hüsnü Paşa diye biriyle evlenir.Bu acı olaya dayanamayan Nazım
Handan’a bir mektup yazar ve intihar eder.REFİK cemal bunları Neriman ve
Handan’ın mektuplarından öğrenir.Bu yüzden Handan’dan
hoşlanmamaktadır.Ama Handanla sohbet etmekten çok hoşlanmaktadır.Refik
Cemal Londra’ya gittikten sonra eşini de yanına alır.Handan’da sık sık
onlara gitmeye başlar.Bu arada Hüsnü Paşayla Handan ayrılmış ve Handan
bunalıma girerek hafızasını kaybetmiştir.
Refik Cemal Handan’ın bakımını üstlenir ve beraber Sicilya’ya
giderler.Orada birbirlerine aşık olurlar.Bir ay sonra Handan
iyileşir.Fakat Handan Neriman’a ihanet ettiği içğin çok üzülmektedir.Bu
üzüntüden dolayı tekrar hastalanır ve vefat eder.Refik Cemalle
aralarındaki aşk dedikodu olarak kalır.Kimileri Handan’a kızar ve
ölümüne sevinir,kimileride onun çektiği acılardan dolayı ona acırlar.
3.KİTABIN ANA FİKRİ :Kitabın anafikrini şu atasözüyle
açıklayabiliriz.’Ne oldum dememeli ne olacağım demeli’.Çünkü herkes
Handan’I iyi bir yaşamı olacağını beklerjen tam tersi bir yaşam onun
olmuştur.
4.KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLERIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HANDAN:Kızıl saçlatra sahip çok çekici bir insandır.Ruhi olarakta cesur ve atılımcıdır.
REFİK CEMAL:Esmer,uzun boylu yakışıklı biridir.Ruhi olarakta kendini
geliştirmeyi seven ve kültürel ortamlardan hoşlanan biridir.
NAZIM:Sarı,uzun saçlıdır.Duygulu ve biraz alaycı güleç yüzlü bir insandır.
5.KİTAP HAKKINDA ŞAHSİ GÖRÜŞLER: Kitap etkili bir anlatıma sahip ve insanlara gerçekten yararlı olabilecek ve hayatın içinden konulara yer veren güzel bir romandır.
6.KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ:
Halide Edip ADIVAR 1882’de İstanbul’da doğmuştur.Anerikan kolejini
bitiren ilk Türk kızıdır.İlk romanları daha çok ferdi aşk hikayeleri
daha sonraları belgesel türündedir.
Descartes – Yöntem Üzerine Konuşma Kitap Özeti
Descartes’ın
1637’de yayımlanan Yöntem Üzerine Konuşma’sı, dünya felsefe
literatürünün en çok ses getirmiş eserleri arasında yer alır. Kitap
Avrupa düşünce tarihinin temel taşlarından biridir.
Descartes’ın felsefesine göre; insan
görüşleri çeşitlidir ve hiç kimse de doğruyu söyleyememektedir. Ancak
herkes doğruyu bulduğunu sanmaktadır. Nesnel fikirlere karşı yoğun bir
şüphe duyan Descartes, “2’yi 3’e her ekleyişimde aldanmıyor muyum
acaba?” diyerek, öznel yargılardan da şüphe ettiğini gösterir.
Descartes’a göre şüphe etmek demek, düşünmek demektir: “Düşündüğümden
eminim, zira bundan şüphe etmek için yine düşünmek lâzımdır.” Demek ki,
şüpheyi şüphe dışına atacak olan tek gerçek, “Düşünme”dir. İşte
Descartes’tan başlayan Yeniçağ felsefesinin taşı budur ki, “Madem ki
düşünüyorum, öyleyse varım-cogito ergo sum” gerçeği, bu şüphenin zorunlu
bir sonucudur.
Yöntem üzerine konuşma, Descartes’ın
birinci dönem yapıtlarındandır. 1618′den 1637′ye kadar sürmüş olan bu
birinci döneminde, Descartes bir filozoftan çok bir bilim adamıdır;
dünya üzerine, insan üzerine, insanın evrendeki yeri üzerine evrensel
bir bilim geliştirmeye yönelir. 1637′den sonranın
Descartes’ı bir bilim adamı olmaktan çok bir filozoftur ya da bir
metafizikçidir. Asıl adı Discours de la méthode, pour bien conduire la
raison et chercher la vérité dans les sciences, plus la dioptrique, les
météors et la géométrie qui sont les essais de cette méthode (Usu iyi
yönetmek ve bilimlerde doğruyu aramak için yöntem üzerine konuşma ve bu
yöntemin denemeleri olan dioptrik, meteorlar ve geometri) olan bu
kitabın bugün yalnızca altı bölümlük Yöntem üzerine konuşma bölümü ilgi
çeker. Kitabı oldukça kalınlaştıran öbür bölümler bugün için yalnızca
bilim tarihi uzmanlarının ilgisini çekebilir.
Bu konuşma tümü bir defada okunmak için
çok uzun görülürse altı bölüme ayrılabilir. Birincide bilimlerle ilgili
çeşitli belirlemeler, ikincide yazarın aradığı yöntemin başlıca
kuralları, üçüncüde bu yöntemden çıkardığı ahlak kurallarından bazıları,
dördüncüde metafiziğinin temellerini oluşturan Tanrı’nın ve insan
ruhunun varlığını kanıtlamasını sağlayan nedenler, beşincide fizikle
ilgili olarak araştırdığı sorunların düzeni ve özellikle yüreğin
deviniminin ve hekimlikle ilgili bazı başka güçlüklerin açıklaması, sonra da ruhumuzla hayvanların ruhu arasındaki ayrım ve sonuncuda doğanın araştırılmasında şimdikinden daha ileri gitmek için gerekli olduğuna inandığı şeyler ve bu konuşmayı hangi nedenlerle yazdığı bulunacaktır.
Descartes’ın
1637’de yayımlanan Yöntem Üzerine Konuşma’sı, dünya felsefe
literatürünün en çok ses getirmiş eserleri arasında yer alır. Kitap
Avrupa düşünce tarihinin temel taşlarından biridir.
Descartes’ın felsefesine göre; insan
görüşleri çeşitlidir ve hiç kimse de doğruyu söyleyememektedir. Ancak
herkes doğruyu bulduğunu sanmaktadır. Nesnel fikirlere karşı yoğun bir
şüphe duyan Descartes, “2’yi 3’e her ekleyişimde aldanmıyor muyum
acaba?” diyerek, öznel yargılardan da şüphe ettiğini gösterir.
Descartes’a göre şüphe etmek demek, düşünmek demektir: “Düşündüğümden
eminim, zira bundan şüphe etmek için yine düşünmek lâzımdır.” Demek ki,
şüpheyi şüphe dışına atacak olan tek gerçek, “Düşünme”dir. İşte
Descartes’tan başlayan Yeniçağ felsefesinin taşı budur ki, “Madem ki
düşünüyorum, öyleyse varım-cogito ergo sum” gerçeği, bu şüphenin zorunlu
bir sonucudur.
Yöntem üzerine konuşma, Descartes’ın
birinci dönem yapıtlarındandır. 1618′den 1637′ye kadar sürmüş olan bu
birinci döneminde, Descartes bir filozoftan çok bir bilim adamıdır;
dünya üzerine, insan üzerine, insanın evrendeki yeri üzerine evrensel
bir bilim geliştirmeye yönelir. 1637′den sonranın
Descartes’ı bir bilim adamı olmaktan çok bir filozoftur ya da bir
metafizikçidir. Asıl adı Discours de la méthode, pour bien conduire la
raison et chercher la vérité dans les sciences, plus la dioptrique, les
météors et la géométrie qui sont les essais de cette méthode (Usu iyi
yönetmek ve bilimlerde doğruyu aramak için yöntem üzerine konuşma ve bu
yöntemin denemeleri olan dioptrik, meteorlar ve geometri) olan bu
kitabın bugün yalnızca altı bölümlük Yöntem üzerine konuşma bölümü ilgi
çeker. Kitabı oldukça kalınlaştıran öbür bölümler bugün için yalnızca
bilim tarihi uzmanlarının ilgisini çekebilir.
Bu konuşma tümü bir defada okunmak için
çok uzun görülürse altı bölüme ayrılabilir. Birincide bilimlerle ilgili
çeşitli belirlemeler, ikincide yazarın aradığı yöntemin başlıca
kuralları, üçüncüde bu yöntemden çıkardığı ahlak kurallarından bazıları,
dördüncüde metafiziğinin temellerini oluşturan Tanrı’nın ve insan
ruhunun varlığını kanıtlamasını sağlayan nedenler, beşincide fizikle
ilgili olarak araştırdığı sorunların düzeni ve özellikle yüreğin
deviniminin ve hekimlikle ilgili bazı başka güçlüklerin açıklaması, sonra da ruhumuzla hayvanların ruhu arasındaki ayrım ve sonuncuda doğanın araştırılmasında şimdikinden daha ileri gitmek için gerekli olduğuna inandığı şeyler ve bu konuşmayı hangi nedenlerle yazdığı bulunacaktır.
Halid Ziya Uşaklıgil – Ferdi ve Şürekası Kitap Özeti
1)Kitabın Konusu
Maddi bakımdan çok zor şartlar altında yaşayan bir kişinin, aile ve
aşk hayatını anlatıyor.Fakir, ama mutlu bir durumdayken kaderin
kendisine gülerek hayatını bir anda alt üst eden bir yaşamın
hikâyesidir.Zengin ile fakirin arasındaki yaşamların göz önüne alındığı,
para gücünün nelere hâkim olduğu anlatılıyor.
2)Kitabın Özeti
Abdülgafur Bey her zaman ki, gibi işten dönerken, yolda karşılaştığı
bu kıza acıdı ve yanına alarak eve getirdi.Kızı olmayan Besime Hanım bu
kızı, kendi kızı gibi büyütecek, ileride gelini yapmayı düşünecekti.Kız,
Saniha idi.İsmail Tayfur’la birlikte büyüdüler ta ki Abdülgafur Bey
ölene kadar.Evin reisi ölünce evin yükü İsmail Tayfur’a kaldı.O da
babası gibi muhasebeci olarak Ferdi ve Ortakları Ticaretevi’nde işe
başladı.Burada dört kişiydiler; Hasan Tahsin Efendi, Mehmet Rıfkı, Osman
Şevket ayrıca bir de Hacer -Ferdi Efendi’nin kızı-.Hacer her zaman
İsmail Tayfur’a takılır, türlü muzipliklerle onu rahatsız ederdi.Ta ki
babası ona işyerine girme yasağı getirene kadar.Çünkü o artık büyümüş,
koca kız olmuştu.
Bu karar Hacer için ölümden farksızdı.Artık İsmail Tayfur’ la
birlikte olamayacaktı.Bunun üzerine sabah akşam pencereye çıkar, ki
İsmail Tayfur’u görebilsin diye.Hacer duygularını “ikinci kalbim “dediği
defterine yazmaya başlamıştı.
İsmail Tayfur ise kendi halinde yaşayan, Saniha’yı seven, Hacer’le
ilgilenmeyen biridir. Kendi dünyasında mutludur.Bir gün Ferdi Efendi
kızının defterini bulur.Kızının yaşadığı durumu öğrenir.Kızını çağırarak
onun mutlu olabilmesi için elinden geleni yapacağına söz verir.Çünkü
İsmail Tayfur sağlam karakterli, ticaretten anlayan biridir.Böylece
kendi varisini bulur. İlk olarak İsmail Tayfur’u yanına çağırır maaşını
artırdığını bildirir.
İşe anlam veremeyen İsmail Tayfur kendi düşüncelerinde bile olmayan
bu aşkı öğrenince şok olur.Ferdi Efendi gizli olarak Nerime Hanım ve
Melekzat’ı İsmail Tayfur’un annesine gönderir.Saniha için ölüm başlamış,
Besime Hanım için ise durum çıkılmaz bir döngü halini almıştır.Bir
hafta sonra Besime Hanım ile Saniha, Hacer’i tanımak için Ferdi
Efendi’nin evine giderler.Hacer’i tanımadan kıskançlık duyan Saniha da
onu görünce, sevmeye başlar.Ne olduğunu anlamayan İsmail Tayfur
korktuğunun başına gelmesiyle yıkılmış, tek çare olarak gördüğü
Saniha’nın da kendini feda etmesiyle adeta yıkılmıştır.Artık sığınacak
bir yeri kalmamış çaresiz olarak, Hacer’le gösterişli bir düğünle
evlenir.İsmail Tayfur düğünden sonra iyice dünyadan ve Hacer’den
uzaklaşır, Hacer ise ardığı mutluluğu bulamamanın ve İsmail Tayfur’un
kendisinden uzaklaşmasının nedenlerini arar.
Bir akşam Hacer uyandığında İsmail Tayfur’u yanında bulamaz.Onu
bekler, gelmeyince kendisi aşağı iner ve İsmail Tayfur’un Saniha ile
kaçacağını duyar, ağlayarak yukarı çıkar.İsmail Tayfur yukarı gelince
Hacer kapıyı kapatır, ki İsmail Tayfur Saniha ile gitmesin.Sonra
elindeki ateşle evi ateşe verir.Hacer’in yanan vücudu ile dışarı çıkan
İsmail Tayfur delirir,Hacer ölür,Ferdi Efendi’nin evi ve parası
,altınları yanar, yok olur.
3)Kitabın Anafikri: Öncelikle, şartlar ne olursa
olsun her zaman doğru bildiğin bir şeyin sonuna kadar savunulması,
içinde bulunduğun şartlardan azami dereceden istifade, küçük şeylerden
mutlu olunabileceği ve sevginin parayla satın alınamayacağını bizlere
aktarıyor.
4)Kitaptaki Şahıslar
İsmail Tayfur: Romanın baş kahramanıdır.Kumral, uzun boylu, yeşil
gözlü, yakışıklı,muhasebeci olarak çalışan ve ailesine bakan genç bir
delikanlıdır.İçine dönük, sessiz bir kişiliğe sahiptir.
Hacer :İsmail Tayfur’un yangında ölen karısıdır.Daha on beş
yaşıngadır.Zayıf vücudu, küçük başı altuında, uzun ipek saçları arasında
küçük beyaz yüzü ile insana çocukluk hali verirdi.
Saniha :İsmail Tayfur’un sevdiği kızdır.Zayıf, ince, esmer,öksüz ve yetim yetişmiştir.
Hasan Tahsin Efendi:Baba ve iş arkadaşıdır. Ufak tefek yapılı, küçük
başlı, beyaz saçları dökülmüş, yılların deneyimini taşıyan bir
karakter çizmiştir.
Mehmet Rıfkı, Osman Şevket: İş arkadaşlarıdır.
Ferdi Efendi :P atronu ve kayın babasıdır.İnce, uzun boylu, sarı saçlı, sarı sakallı, donuk benizlidir.Paranın herşey olduğuna inanan biridir.
Abdülgafur Bey- Besime Hanım:İsmail Tayfur’un babası ve annesi.
Nerime Hanım :Hacer’in öğretmeni.
Melekzat :Hacer’in hizmetçisi ve en samimi arkadaşıdır.
5)Kitaptaki olaylar
İsmail Tayfur – Saniha aşkı: Yalansız, yapmacıksız, sevgi üzerine kurulu bir aşktır.
Hacer’in aşkı : Tek taraflı ama sevgiye dayanan bir platonik aşktır.
İsmail Tayfur ile Hacer’in evlenme serüveni ve bu sırada yaşanan olaylar.
6)Kitap Hakkındaki Şahsi Görüşler
Sürükleyici bir aşk romanıdır. Kişi ve yer tasvirleri zamanında,
kitabın akışını değiştirmeyecek şekilde yapılmıştır. Konu itibâri ile
aşk romanı görünmesinin yanında da devrin tipik özelliklerini de
yansıtmaktadır.Hayat şartlarından, yaşam tarzlarından, sosyal
ilişkilerden, devrin moda ve eğlencesinden, gelenek ve göreneklerden
bahsediyor.Yazar gereksiz açıklamalardan kaçınmıştır.Fazla yabancı
kelimeler kullanılmadığı için kitabın anlaşırlılığı artmış, kitaba
akıcılık ve sadelik getirmiştir.
7)Yazar Hakkında Kısa Bilgi
Yazar, Halit Ziya UŞAKLIGİL 1866-1945 yıllarında yaşamıştır.Servet-i
Fünun romancılarından.İstanbul’da doğdu ve yine bu şehirde öldü.İlk
tahsilinden sonra Fatih Askeri Rüştiyesi’ne gitti ve 17yaşında okuldan
ayrıldı.1884′te “Nevruz” gazetesini, daha sonra “Hizmet” ve “Ahenk”
gazetelerini kurdu.İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı.
İdadide Türk edebiyatı dersi okuttu.Reji Müdürlüğü Başkâtibi oldu.
Servet-i Fünun dergisine girdi ve en büyük romanları burada yayımladı.
Darül Fünun’da batı edebiyatı dersleri verdi. Mabeyn Başkâtibi, Ayan
Üyesi oldu.Sessizliği, batı müziğini, kitap okumayı, çiçekleri
severdi.Almanca, Arapça, Farsça, Fransızca, ingilizce, italyanca
bilirdi.Roman, hikâye, mensur şiir, tiyatro, hâtıra, hitabet, edebiyat
tarihi, makale türünde eserler verdi.Romanlarında sosyal ve psikolojik
konuları işler.Kahramanları gerçek hayattan alınmıştır.150′den çok
hikâyesi vardır. Modern Türk hikâye ve romanın babası sayılır.Çevirleri
de vardır.
1)Kitabın Konusu
Maddi bakımdan çok zor şartlar altında yaşayan bir kişinin, aile ve
aşk hayatını anlatıyor.Fakir, ama mutlu bir durumdayken kaderin
kendisine gülerek hayatını bir anda alt üst eden bir yaşamın
hikâyesidir.Zengin ile fakirin arasındaki yaşamların göz önüne alındığı,
para gücünün nelere hâkim olduğu anlatılıyor.
2)Kitabın Özeti
Abdülgafur Bey her zaman ki, gibi işten dönerken, yolda karşılaştığı
bu kıza acıdı ve yanına alarak eve getirdi.Kızı olmayan Besime Hanım bu
kızı, kendi kızı gibi büyütecek, ileride gelini yapmayı düşünecekti.Kız,
Saniha idi.İsmail Tayfur’la birlikte büyüdüler ta ki Abdülgafur Bey
ölene kadar.Evin reisi ölünce evin yükü İsmail Tayfur’a kaldı.O da
babası gibi muhasebeci olarak Ferdi ve Ortakları Ticaretevi’nde işe
başladı.Burada dört kişiydiler; Hasan Tahsin Efendi, Mehmet Rıfkı, Osman
Şevket ayrıca bir de Hacer -Ferdi Efendi’nin kızı-.Hacer her zaman
İsmail Tayfur’a takılır, türlü muzipliklerle onu rahatsız ederdi.Ta ki
babası ona işyerine girme yasağı getirene kadar.Çünkü o artık büyümüş,
koca kız olmuştu.
Bu karar Hacer için ölümden farksızdı.Artık İsmail Tayfur’ la
birlikte olamayacaktı.Bunun üzerine sabah akşam pencereye çıkar, ki
İsmail Tayfur’u görebilsin diye.Hacer duygularını “ikinci kalbim “dediği
defterine yazmaya başlamıştı.
İsmail Tayfur ise kendi halinde yaşayan, Saniha’yı seven, Hacer’le
ilgilenmeyen biridir. Kendi dünyasında mutludur.Bir gün Ferdi Efendi
kızının defterini bulur.Kızının yaşadığı durumu öğrenir.Kızını çağırarak
onun mutlu olabilmesi için elinden geleni yapacağına söz verir.Çünkü
İsmail Tayfur sağlam karakterli, ticaretten anlayan biridir.Böylece
kendi varisini bulur. İlk olarak İsmail Tayfur’u yanına çağırır maaşını
artırdığını bildirir.
İşe anlam veremeyen İsmail Tayfur kendi düşüncelerinde bile olmayan
bu aşkı öğrenince şok olur.Ferdi Efendi gizli olarak Nerime Hanım ve
Melekzat’ı İsmail Tayfur’un annesine gönderir.Saniha için ölüm başlamış,
Besime Hanım için ise durum çıkılmaz bir döngü halini almıştır.Bir
hafta sonra Besime Hanım ile Saniha, Hacer’i tanımak için Ferdi
Efendi’nin evine giderler.Hacer’i tanımadan kıskançlık duyan Saniha da
onu görünce, sevmeye başlar.Ne olduğunu anlamayan İsmail Tayfur
korktuğunun başına gelmesiyle yıkılmış, tek çare olarak gördüğü
Saniha’nın da kendini feda etmesiyle adeta yıkılmıştır.Artık sığınacak
bir yeri kalmamış çaresiz olarak, Hacer’le gösterişli bir düğünle
evlenir.İsmail Tayfur düğünden sonra iyice dünyadan ve Hacer’den
uzaklaşır, Hacer ise ardığı mutluluğu bulamamanın ve İsmail Tayfur’un
kendisinden uzaklaşmasının nedenlerini arar.
Bir akşam Hacer uyandığında İsmail Tayfur’u yanında bulamaz.Onu
bekler, gelmeyince kendisi aşağı iner ve İsmail Tayfur’un Saniha ile
kaçacağını duyar, ağlayarak yukarı çıkar.İsmail Tayfur yukarı gelince
Hacer kapıyı kapatır, ki İsmail Tayfur Saniha ile gitmesin.Sonra
elindeki ateşle evi ateşe verir.Hacer’in yanan vücudu ile dışarı çıkan
İsmail Tayfur delirir,Hacer ölür,Ferdi Efendi’nin evi ve parası
,altınları yanar, yok olur.
3)Kitabın Anafikri: Öncelikle, şartlar ne olursa
olsun her zaman doğru bildiğin bir şeyin sonuna kadar savunulması,
içinde bulunduğun şartlardan azami dereceden istifade, küçük şeylerden
mutlu olunabileceği ve sevginin parayla satın alınamayacağını bizlere
aktarıyor.
4)Kitaptaki Şahıslar
İsmail Tayfur: Romanın baş kahramanıdır.Kumral, uzun boylu, yeşil
gözlü, yakışıklı,muhasebeci olarak çalışan ve ailesine bakan genç bir
delikanlıdır.İçine dönük, sessiz bir kişiliğe sahiptir.
Hacer :İsmail Tayfur’un yangında ölen karısıdır.Daha on beş
yaşıngadır.Zayıf vücudu, küçük başı altuında, uzun ipek saçları arasında
küçük beyaz yüzü ile insana çocukluk hali verirdi.
Saniha :İsmail Tayfur’un sevdiği kızdır.Zayıf, ince, esmer,öksüz ve yetim yetişmiştir.
Hasan Tahsin Efendi:Baba ve iş arkadaşıdır. Ufak tefek yapılı, küçük
başlı, beyaz saçları dökülmüş, yılların deneyimini taşıyan bir
karakter çizmiştir.
Mehmet Rıfkı, Osman Şevket: İş arkadaşlarıdır.
Ferdi Efendi :P atronu ve kayın babasıdır.İnce, uzun boylu, sarı saçlı, sarı sakallı, donuk benizlidir.Paranın herşey olduğuna inanan biridir.
Abdülgafur Bey- Besime Hanım:İsmail Tayfur’un babası ve annesi.
Nerime Hanım :Hacer’in öğretmeni.
Melekzat :Hacer’in hizmetçisi ve en samimi arkadaşıdır.
5)Kitaptaki olaylar
İsmail Tayfur – Saniha aşkı: Yalansız, yapmacıksız, sevgi üzerine kurulu bir aşktır.
Hacer’in aşkı : Tek taraflı ama sevgiye dayanan bir platonik aşktır.
İsmail Tayfur ile Hacer’in evlenme serüveni ve bu sırada yaşanan olaylar.
6)Kitap Hakkındaki Şahsi Görüşler
Sürükleyici bir aşk romanıdır. Kişi ve yer tasvirleri zamanında,
kitabın akışını değiştirmeyecek şekilde yapılmıştır. Konu itibâri ile
aşk romanı görünmesinin yanında da devrin tipik özelliklerini de
yansıtmaktadır.Hayat şartlarından, yaşam tarzlarından, sosyal
ilişkilerden, devrin moda ve eğlencesinden, gelenek ve göreneklerden
bahsediyor.Yazar gereksiz açıklamalardan kaçınmıştır.Fazla yabancı
kelimeler kullanılmadığı için kitabın anlaşırlılığı artmış, kitaba
akıcılık ve sadelik getirmiştir.
7)Yazar Hakkında Kısa Bilgi
Yazar, Halit Ziya UŞAKLIGİL 1866-1945 yıllarında yaşamıştır.Servet-i
Fünun romancılarından.İstanbul’da doğdu ve yine bu şehirde öldü.İlk
tahsilinden sonra Fatih Askeri Rüştiyesi’ne gitti ve 17yaşında okuldan
ayrıldı.1884′te “Nevruz” gazetesini, daha sonra “Hizmet” ve “Ahenk”
gazetelerini kurdu.İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı.
İdadide Türk edebiyatı dersi okuttu.Reji Müdürlüğü Başkâtibi oldu.
Servet-i Fünun dergisine girdi ve en büyük romanları burada yayımladı.
Darül Fünun’da batı edebiyatı dersleri verdi. Mabeyn Başkâtibi, Ayan
Üyesi oldu.Sessizliği, batı müziğini, kitap okumayı, çiçekleri
severdi.Almanca, Arapça, Farsça, Fransızca, ingilizce, italyanca
bilirdi.Roman, hikâye, mensur şiir, tiyatro, hâtıra, hitabet, edebiyat
tarihi, makale türünde eserler verdi.Romanlarında sosyal ve psikolojik
konuları işler.Kahramanları gerçek hayattan alınmıştır.150′den çok
hikâyesi vardır. Modern Türk hikâye ve romanın babası sayılır.Çevirleri
de vardır.
Cumhuriyet Çocuğu – Hekimoğlu İsmail Kitap Özeti
Kitabın Adı: Cumhuriyet Çocuğu
Kitabın Yazarı:
Hekimoğlu İsmail
Basım:
Ekim-2006
Tür:
Roman
Kitabın Konusu – Kısa Özeti:
Hekimoğlu İsmail, Minyeli Abdullah’tan sonra yine bir dönem romanıyla okuyucunun karşısına çıkıyor.
Cumhuriyet Çocuğu, Hekimoğlu İsmail’in, Osmanlı’nın son döneminden
Cumhuriyet sonrasına uzanan batılılaşma sürecini anlattığı son romanı…
Âlim bir dedenin terbiyesinde yetişen Yahya’nın yaşadığı olaylar
çerçevesinde Cihan Harbi, İstiklâl Harbi, Cumhuriyet ve İnkılâpların
halk üzerindeki etkileri can acıtıcı gerçekler ve çarpıcı sahnelerle
anlatılıyor.
1914’ten 1940’lı yıllara uzanan süreçte yaşanan çözülme, dağılma ve kopmalar; acılar, ölümler, umutlar…
Yahya’nın babası Cihan Harbi’nde şehit olur. İlim âşığı olmasında
büyük etkisi olan dedesini de kaybettikten sonra evin tek erkeği
kendisidir. Fakat bu cepheye çağrılmasına engel değildir… Yahya da
cepheye çağrılır ve cepheden sağ salim döner. Vatan işgalden
kurtulmuştur…
“İşgalden kurtulan memleketin neredeyse bütün nüfusu dullar,
yetimler, gazilerden oluşuyor. Her yere fakirlik, ne yapacağını
bilemeyiş, bocalama hâkim. Halk belini doğrultmaya çalışıyor. Ama
milleti salgın hastalık gibi ele geçiren açlık, sefalet kolay ortadan
kalkacağa benzemiyor. Cepheden dönen askerler ekmek derdine düştü.
Çaresiz babalar, çileli analar, acıya batmış çocuklar, yetimler için
savaş bitmemiş sayılıyor…
…Kolay değil, vatanın kalbinden bir çıban temizlendi. İngiliz ve
Fransızlar başta olmak üzere vatanın, milletin namusuna musallat olan
vahşiler kovuldu; görüp göreceğimiz en ağır hakaretler, sahiplerine iade
edildi. Geldikleri gibi gittiler…”
Yazar, romanını yeni ve eski kuşağın temsilcileri ve kurumları etrafında yaşanan çatışmalar etrafında kurguluyor.
Yazar Hakkında:
1932 yılında Erzincan’da doğdu. Asıl adı, Ömer Okçu’dur. Dedesinin
ismi olan Hekimoğlu İsmail imzasıyla yazılarını yazdı, böyle tanındı.
Babası, İstiklal savaşı sırasında Kazım Karabekir Paşa’nın emrinde 4 yıl
askerlik yaptıktan sonra, memleketine döndüğünde İstiklal Madalyası’nı
satıp, viran olan şehrini yaptırdı.
Savaşlar içinde büyüyen Hekimoğlu İsmail’in anne ve babasının okuma
yazması yoktu, yazarımız kitap bulunmayan evde doğdu, büyüdü.
1950′den itibaren çeşitli zamanlarda yazıları sebebiyle mahkemelere verildi.
Hekimoğlu İsmail 1953′ten beri sigara parasını kitaba verip, bir ömür boyu talebe gibi çalışmıştır.
Lise tahsilinden sonra Amerika’da elektronik üzerine ihtisas yaptı.
1967′de meşhur Minyeli Abdullah romanını yazdı. O günden bu yana pek çok
dergi ve gazetede yazılar yazan Hekimoğlu’nun 30′dan fazla eseri
vardır. Yurtiçi, yurtdışı konferansları da yüzlercedir.
Halen Zaman gazetesi’nde makaleleri yayınlanan Hekimoğlu İsmail’e
Harran Üniversitesi tarafından Edebiyat Doktoru unvanı verilmiştir.
Kitabın Adı: Cumhuriyet Çocuğu
Kitabın Yazarı:
Hekimoğlu İsmail
Basım:
Ekim-2006
Tür:
Roman
Kitabın Konusu – Kısa Özeti:
Hekimoğlu İsmail, Minyeli Abdullah’tan sonra yine bir dönem romanıyla okuyucunun karşısına çıkıyor.
Cumhuriyet Çocuğu, Hekimoğlu İsmail’in, Osmanlı’nın son döneminden
Cumhuriyet sonrasına uzanan batılılaşma sürecini anlattığı son romanı…
Âlim bir dedenin terbiyesinde yetişen Yahya’nın yaşadığı olaylar
çerçevesinde Cihan Harbi, İstiklâl Harbi, Cumhuriyet ve İnkılâpların
halk üzerindeki etkileri can acıtıcı gerçekler ve çarpıcı sahnelerle
anlatılıyor.
1914’ten 1940’lı yıllara uzanan süreçte yaşanan çözülme, dağılma ve kopmalar; acılar, ölümler, umutlar…
Yahya’nın babası Cihan Harbi’nde şehit olur. İlim âşığı olmasında
büyük etkisi olan dedesini de kaybettikten sonra evin tek erkeği
kendisidir. Fakat bu cepheye çağrılmasına engel değildir… Yahya da
cepheye çağrılır ve cepheden sağ salim döner. Vatan işgalden
kurtulmuştur…
“İşgalden kurtulan memleketin neredeyse bütün nüfusu dullar,
yetimler, gazilerden oluşuyor. Her yere fakirlik, ne yapacağını
bilemeyiş, bocalama hâkim. Halk belini doğrultmaya çalışıyor. Ama
milleti salgın hastalık gibi ele geçiren açlık, sefalet kolay ortadan
kalkacağa benzemiyor. Cepheden dönen askerler ekmek derdine düştü.
Çaresiz babalar, çileli analar, acıya batmış çocuklar, yetimler için
savaş bitmemiş sayılıyor…
…Kolay değil, vatanın kalbinden bir çıban temizlendi. İngiliz ve
Fransızlar başta olmak üzere vatanın, milletin namusuna musallat olan
vahşiler kovuldu; görüp göreceğimiz en ağır hakaretler, sahiplerine iade
edildi. Geldikleri gibi gittiler…”
Yazar, romanını yeni ve eski kuşağın temsilcileri ve kurumları etrafında yaşanan çatışmalar etrafında kurguluyor.
Yazar Hakkında:
1932 yılında Erzincan’da doğdu. Asıl adı, Ömer Okçu’dur. Dedesinin
ismi olan Hekimoğlu İsmail imzasıyla yazılarını yazdı, böyle tanındı.
Babası, İstiklal savaşı sırasında Kazım Karabekir Paşa’nın emrinde 4 yıl
askerlik yaptıktan sonra, memleketine döndüğünde İstiklal Madalyası’nı
satıp, viran olan şehrini yaptırdı.
Savaşlar içinde büyüyen Hekimoğlu İsmail’in anne ve babasının okuma
yazması yoktu, yazarımız kitap bulunmayan evde doğdu, büyüdü.
1950′den itibaren çeşitli zamanlarda yazıları sebebiyle mahkemelere verildi.
Hekimoğlu İsmail 1953′ten beri sigara parasını kitaba verip, bir ömür boyu talebe gibi çalışmıştır.
Lise tahsilinden sonra Amerika’da elektronik üzerine ihtisas yaptı.
1967′de meşhur Minyeli Abdullah romanını yazdı. O günden bu yana pek çok
dergi ve gazetede yazılar yazan Hekimoğlu’nun 30′dan fazla eseri
vardır. Yurtiçi, yurtdışı konferansları da yüzlercedir.
Halen Zaman gazetesi’nde makaleleri yayınlanan Hekimoğlu İsmail’e
Harran Üniversitesi tarafından Edebiyat Doktoru unvanı verilmiştir.
Victor Hugo – Notre Dame’ın Kamburu Kitap Özeti
Kitap Hakkında:
1831′de yayımlanan Notre-Dame de Paris -roman kişilerinden biri öylesine
etkili oldu ki- “Notre-Dame’ın Kamburu” adıyla tanındı. Hugo, bu
romanda insanların yaşamında “kader”in egemenliğini göstermek
istemiştir. Ayrıca yoksulluğun, insanların duygu ve düşüncelerini
köreltmediğini ortaya koymuştur.”Notre-Dame’ın Kamburu”, Hugo’nun
Fransız yazarlarının önde gelenlerinden biri olduğunu, yayımlandığı
yıllarda göstermiştir. Roman, Hugo’nun hem kendi ülkesinde, hem de
ülkesi dışında çok okunan kitaplarından biridir. Hemen hemen bütün
dillere aktarılmış, filmi yapılmıştır.
Romanın Karakterleri:
*Quasimodo Romanın başkahramanıdır. Çingenler tarafından katedrale bırakılan bu çocuğa ismini Rahip Claude Frollo vermiştir.
*Esmeralda Güzel ve genç bir çingene kız
*Claude Frollo Bekâr kalması gerekirken Esmeralda’ya aşık olan rahip
*Pierre Gringore Bir şairdir. Yolu çingene mahallesine düştüğünde Esmeralda ile tanışır.
*Louis XI Dönemin Fransa kralı
*Phoebus
*Jehan Frollo
*Phoebus de Chateaupers
*Fleur-de-Lys de Gondelaurier
*Tristan l’Hermite
*Jacques Charmolue
*Clopin Trouillefou
*Florian Barbedienne
Kısa Özet:
Notre Dame’ın Kamburu Victor Hugo’nun bir eseridir.Eserde Claude Frollo
adlı bir papaz kilisenin önünde bir bebek bulmuştur ve çok çirkin bir
bebek olduğundan ona fransızcada “eksik-tamamlanmamış” anlamına gelen
Quasimodo ismini verir.Quasimodo büyüyünce ise papaz ona zangoçluk
görevi verir.Bir süre sonra zilin sesi nedeniyle Quasimodo sağır olur. O
sırada bir gün Esmeralda adında bir kızla tanışır kız bir
çingenedir.Ama aslında Esmeralda dünyaya bir çingene olarak
gelmemiştir.Çingeneler onu küçükken kaçırmış ve yerine sakat bir çocuğu
bırakmışlardır bu çocuk ise Quasimodo’dur.Esmeralda genç ve güzel bir
kızdır Quasimodo’nun onu görüp aşık olasıyla olaylar karışır çünkü papaz
Claude Frollo’da bir din adamı gibi yaşamaktan bıkmıştır ve
Esmeralda’ya duygular beslemektedir..
AYRINTILI ÖZET VE İNCELEME
BAKIŞ AÇISI, ANLATICI ve ANLATIM TEKNİKLERİ
BAKIŞ AÇISI, ANLATICI : Notre Dame’ın Kamburu romanı hakim anlatıcı
tarafından nakledilir. “Sevgili Okuyucum (s.44)”, “Okurlarımız
anımsayacaklardır (s.74)” gibi yazarın okuyucuya seslenmesi ve
kahramanların iç dünyalarına inerek onların neler hissettiklerini
anlatması bize hakim anlatıcının ve hakim bakış açısının varlığını
gösterir.
Örneğin; Quasimodo’nun teşhir direğinde asılı kaldıktan sonra yaşadıklarını yazar şöyle anlatır :
“Yoksa içinin ta derinlerinde hala teşhir direğinin utancı ve kederi mi
sürüp gidiyordu? Ya da işkencenin kırbaç darbeleri ruhunda sürekli
yansıyordu da böyle bir davranışın getirdiği keder onda her şeyin dahası
çanlara karşı tutkusuna varıncaya dek her şeyi öldürüyor muydu?” diye
sormuştur.
Ayrıca anlatıcı kahramanların psikolojik durumları hakkında da bilgi
verir. Rahibin Esmeralda’yı sevdiğini anlayınca kendi içinde yaşadığı
hesaplaşmayı, çocuğu kaçırılan annenin çektiği acıyı, Quasimodo’nun
yaşadığı yalnızlığın Esmeralda’nın mutluyken çaresiz kalmasındaki
ıstırabı hakim anlatıcının bakışıyla görürüz.
ANLATIM TEKNİKLERİ :
GERİYE DÖNÜŞ : Kahramanların arka planlarını vermek için romanda sıkça başvurulan tekniklerden biridir.
Yazar 4. bölümün “İyi Ruhlar” adını taşıyan iç bölümünde Quasimodo’nun
ortaya çıkışını, çocukluğunu anlatır. Yine aynı bölümde Claude
Frollo’nun çocukluğu, ailesi, nasıl büyüdüğü, nasıl rahip olduğu ve
Quasimodo’yu nasıl evlatlık edindiği geriye dönüş tekniği ile gözler
önüne serilir.
6. bölümün “Fare D e liği” isimli 2. iç bölümü ile “Mısır Hamurundan Bir
Peksimetin Öyküsü” adını taşıyan 3. bölümünde Esmeralda’nın annesi olan
Gudule Hemşire’yi anlatır. Esmeralda’nın doğumunu, çingeneler tarafından
kaçırılışını, Quasimodo’nun bir çingenenin çocuğu olduğunu ve
çingenelerin yaşadığı barakaya giden Chantefleurie’nin kızının yerine
yatağa bırakılan çocuğun Quasimodo olduğunu anlarız.
DİYALOG : Romanın 1. bölümünde yazar ile adliye sarayındaki izleyiciler
arasındaki konuşmalar, 7. bölümün “Yazgı” adını taşıyan bölümünde
başdiyakoz Claude Frollo ile kardeşi Jehan arasındaki konuşmalar romanda
kullanılan diyalog tekniğine birer örnektir.
TASVİR : Eserde genişçe yer verilen anlatım tekniğidir. Özellikle tabiat
ve mekan geniş bir şekilde tasvir tekniği kullanılarak anlatılmıştır.
GÖSTERME : Yazarın eserinde kullandığı tasvir ve diyaloglarla gösterme tekniğine yer verilmiştir.
İÇ MONOLOG : 8. bölümün “Anne” adını taşıyan iç bölümünde Gudule
Hemşire’nin Tanrı karşısındaymış gibi onunla konuşması iç monolog
tekniğine bir örnektir. Kızı kaçırılmıştır ve Tanrı’ya şöyle seslenir:
“Onu benden nasıl böyle ayırdın? Madem ki onu benden geri alacaktın, onu
bana hiç vermesen daha iyi olmaz mıydı? Cezalandırmadan yüzüme
bakamayacak kadar alçak bir yaratık mıydım ben? Tanrım onu bana geri
ver…”
MONOLOG : Quasimodo’nun kilisedeki heykellerle ve çanlarla konuşması, dertleşmesi eserdeki monolog tekniğine bir örnektir.
TAHLİL VE İÇ ÇÖZÜMLEME : Hakim anlatıcının kahramanın zihninden
geçenleri tahlil etmesi romandaki anlatım tekniklerinden biridir.
LEİTMOTİF : Romanda çok az görülen bir anlatım tekniğidir. 6. bölümün
“Mısır Hamurundan Bir Peksimetin Öyküsü” isimli iç bölümünde kızı
çingeneler tarafından kaçırılan Chanteflevrie’nin Esmeralda’yı görünce
“Uğursuz! Uğursuz! Uğursuz!” diye bağırması bu tekniği hatırlatır.
ZAMAN : Romanda zamanla ilgili tek ibare şudur :
Yazarın kitabı yazdığı tarih olan 1831 yılından tam üç yüz kırk sekiz
yıl, altı ay, on dokuz gün önce yani 6 Ocak 1482 tarihinde olay örgüsü
başlar. Bu tarih romanın “Büyük Salon” adını taşıyan 1. bölümünde yer
alır. Krallar Günü ile D e liler Bayramının kutlama günüdür. (s. 7-8)
Bu ibareden anlatma zamanının 1831 olduğunu, vak’a zamanının ise 6 Ocak 1482 yılında başladığını öğreniyoruz.
MEKAN : Romanda sıkça ve geniş bir şekilde mekan tasvirlerine yer
verilir. Olay örgüsünde dış dünya ile ilgili tasvirler kahramanların iç
dünyalarına paralel bir şekilde verilir.
3. bölüm kendi içindeki 2 bölümle birlikte tamamen tasvire ayrılmıştır.
Bu bölümlerden birincisi Notre-Dame kilisesinin tasvirine ikincisi ise
Paris’in tasvirine aittir. Kilisenin önce cephe tasviri ele alınmıştır.
Okuyucunun gözünde daha iyi canlanabilmesi için örnekler verilmiş ve
benzetmeler yapılmıştır. Mesela;
Oval, oyuk üç büyük kapı, yirmi sekiz kraliyet yuvasının işlemeli ve
tırtıllı şeridi, baş rahiple yardımcıları gibi iki tarafında yan
pencereleriyle ortadaki kusursuz gül biçimi, pencere….gibi.
Daha sonra kilise binasının iç tasviri yapılmıştır. Aynı zamanda
kilisenin bugünkü durumu hakkında da bilgi verilmiş, kilisede oluşan
değişiklikleri gözler önüne sermiştir.
Bu bölümün “Kuş Bakışı Paris” adını taşıyan 2. bölümünde Paris’in 15.
yy’daki görünümü ile günümüzdeki görünümü arasındaki farkları, Paris’in
tarihini, gelişme seyrinin Cite, Üniversite ve Kent adlarını alan 3
bölümünü ayrıntılı bir şekilde tasvir etmiştir. Yine bu bölümde de
benzetmeler kullanılmıştır.
Olay örgüsü Paris’te, Notre-Dame kilisesinde ve Greve meydanında
gerçekleşir. Mekan ile kişilerin ruh halleri arasında bir paralellik
vardır.
OLAY ÖRGÜSÜ : Romanda olay örgüsü temel çatışmalar üzerine kurulmuştur.
Bu çatışmalar kahramanlar arasındaki farklardan ve o dönemin toplum
düzeninden kaynaklanmaktadır. Bu çatışmaların sebepleri inanç, biyolojik
engeller, meslekî statü farkı, yetişme tarzı ve kahramanların hayat
anlayışlarıdır.
Romandaki temel çatışmalar şunlardır:
Tarımla Ruhban Sınıfının, Soylulukla Ticaretin çatışması.
Adalet sanılan adaletsizliğin kahramanlarda yaşattığı çatışma ( o zaman
yüksek sınıfı sokağın köşesinden geçen mahkumun adını bile bilmezdi.)
Rahip Frollo – bilim ve din – vicdan – Esmeralda çatışması.
Bu çatışmayı rahibin şu sözlerinde net olarak görebiliriz :
“Bilginken, bilimi ayaklar altında çiğniyorum; asilken, adım
mahvediyorum; rahipken, dua kitabını bir kösnü yastığı yapıyorum. Ama
yine de sen Esmeralda beni hala sevmiyorsun.”
Quasimodo – biyolojik engel – Yüzbaşı Phoebus ve babası sayılan Rahip Frollo – toplumun yargıları – Esmeralda çatışması.
Esmeralda – adaletin adaletsizliği – Rahip Frollo çatışması.
Gudule Hemşire – çingeneler – Tanrı çatışması.
Olay örgüsü birinci bölümün “Büyük Salon” adını taşıyan kısmında Krallar
Günü ve D e liler Bayramının kutlanacağı gün başlar. Kilisedeki dinsel
bir oyunu izlemek üzere halk toplanır. Oyunun geç başlamasıyla
sinirlenen halk, oyun başladıktan sonra kardinalin kiliseye gelmesiyle
oyunu unutur. Bir süre devam eden curcuna halinden sonra oyun yeniden
başlar. Bu sırada meydancı, ünlü Gand kenti belediye müdürleri avukatı
Jacques Coppenole Efendi adıyla anılan bir çorap tüccarı ortalığı
yeniden karıştırır. Onun belirlediği bir oyun oynanmaya başlanır.
Camların kırıldığı bir pencereden buruşturulmuş yüzler görünür. Amaç en
çirkin görünen yüzü seçmektir ve yarış başlar. Yüzlerin göründüğü
pencereye en son Notre-Dame’ın çancısı Quasimodo çıkar. Bu, halkın
gördüğü en çirkin ve en korkunç yüzdür. Halk Quasimodo’ya papalık tacını
giydirir, papalık asasını eline verir ve onu bir sedyeye oturtarak
omuzlarına alırlar. Paris sokaklarını bu şekilde gezerler.
Kilisede oynanacak olan dinsel oyunun
yazarı Pierre Gringoire oyunun izlenmeyişine üzülür. Kiliseden çıkar ve
biraz dolaştıktan sonra Greve meydanına gider. Orada Esmeralda’nın
dansını izleyen halkın arasına katılır. Bu sırada Greve meydanına
Quasimodo’yu omuzlarında taşıyan insanlar da gelir. Kilisenin rahibi Dom
Claude Frollo, Quasimodo’yu sedyeden indirir, onu alır ve kiliseye
dönemsini emreder. Kalabalık dağılır. Yazar, çingene kızı Esmeralda’nın
peşine takılır ve onun yürüdüğü dar ve karanlık sokaklardan o da geçer.
Kızın yanında Djali adında bir keçisi de vardır. Kızın köşeyi döndükten
sonra çığlık atmasın duyan yazar köşeyi döndüğünde iki erkeğin kızı
kollarının arasına almış olduğunu görür. Bu erkeklerden biri
Quasimodo’dur. Onu engellemeye çalışan yazarı bir tokatla yere düşürür
ve Esmeralda’yı omuzlarına alıp gider. O sırada okçu süvarilerinin
komutanı kızın imdat seslerini duyar. Komutanın arkasından gelen
askerlerle birlikte Quasimodo’yu yakalar ve Esmeralda’yı kurtarır. Bu,
yüzbaşı Phoebus’dur.
Yazar Pierre Gringoire Quasimodo’nun tokadıyla düşüp bayıldığı yerde,
bir süre sonra kendine gelir. Üşümüş ve acıkmıştır. Yatabilecek bir yer
ararken karşısına dilenciler çıkar ve onu alıp mucizeler sarayına
götürürler. Yazar, ya hırsız olup onların arasına katılacak ya da
asılacaktır. Bir dar ağacına asılı mankenin cebinden, mankenin
üzerindeki çıngırakları titretmeden keseyi alırsa kurtulacaktır. Bu zor
görevi yapamaz. Tam asılacağı sırada hırsızlık kanunlarına göre oradaki
kadınlardan biri ile evlenirse kurtulacağı söylenir. Ortaya çıkan üç
kadın yazarı beğenmeyip, evlenmeyi kabul etmeyince Esmeralda yazarla
evlenmeyi kabul eder. Yazar dar ağacından indirilir ve eline verilen
testiyi yere atar. Testi dört parçaya ayrılır. Bu, dilencilik
kanunlarında dört yıl evli kalacakları anlamına gelir. Dilenciler dükü
yazar ile Esmeralda’yı karı-koca yapar.
Ertesi gün Quasimodo mahkemeye götürülür. Yargıç sağırdır ve
sağırlığının başkaları tarafından anlaşılmasını istemez. Quasimodo’nun
da sağır olduğunu bilmediği için ona sorular sorar ve cevap alamaz.
Mahkemedeki izleyicilerin kahkahalarını fark eden yargıç, Quasimodo’nun
kendisiyle dalga geçtiğini sanar. Böylelikle gece kargaşa çıkarmak; d e li
bir kadına (Esmeralda’ya) önceden planlayarak onursuzca saldırmak;
kralın emrindeki askerlere karşı isyan ve itaatsizlik bir de mahkeme
üyelerine karşı yaptığı sanılan hakaret ve alaydan dolayı Quasimodo
Greve meydanındaki ibret direğine asılarak dayak atılması ve orada bir
saat döndürülmesi cezasına maruz kalır. Tutanak yazmanı Quasimodo’ya
acır ve yargıca onun sağır olduğunu söyler. Ama kendisi de sağır olan
yargıç yazmanın dediğini anlamaz ve sağır olduğunu da fark ettirmemek
için “Ya! Ben bunu bilmiyordum. Peki öyleyse teşhir direğinde bir saat
daha kalsın” diyerek Quasimodo’nun cezasını artırır.
Bundan sonra yazar altıncı bölümün “Fare
D e liği” adın taşıyan ikinci iç bölümünde ortaçağ kentlerinde bodrum,
kuyu ya da hücre şeklindeki mezarlardan ve bu mezarlarda kimsesiz,
yoksul, kendisini dine adamış insanların yaşadığından bahseder. Yine
aynı bölümün “Mısır Hamurundan Bir Peksimetin Öyküsü” isimli üçüncü
bölümünde geriye dönüş tekniği ile olay örgüsünü etkiyecek olan
Esmeralda’nın annesi Paquette la Chanteflevrie’yi, Esmeralda’nın
doğumunu, çingeneler tarafından kaçırışlını ve Quasimodo’nun o
çingenelerden birinin çocuğu olduğunu anlatır. Bu bölüm olay örgüsünün
seyri açısından büyük önem taşır.
Greve meydanında halk toplanır. Quasimodo teşhir direğine bağlanır. Bir
saat boyunca kamçılanır. Kamçılama sona erince bir saat daha döndürülür.
Quasimodo bakışlarını halka doğru çevirir ve “su” diye inler. Bu olay
halkta bir merhamet uyandırmadığı gibi Quasimodo ile dalga geçer ve ona
lanet okurlar. Quasimodo’nun üçüncü kez “su” diye inlemesine kalabalığın
arasından çıkan Esmeralda yetişir. Quasimodo Esmeralda’nın intikam
almak için kendisini dövmeye geldiğini zanneder; fakat Esmeralda
belindeki matarada bulunan suyu Quasimodo’nun ağzına verir.
Quasimodo’nun tek gözünde biriken yaş yanaklarına süzülür, sevinerek
suyu içer. Bu sırada fare d eliğindeki bahtsız kadın Esmeralda’ya
(çingeneleri sevmediği için) “in aşağıya. Uğursuz Mısırlı kız! İn
aşağıya” diye bağırır. Esmeralda korkarak aşağıya iner. Cezası biten
Quasimodo’yu bağlarını çözüp, sırtındaki kanları silip, sırtını
sardıktan sonra geri götürürler.
Bu olaydan haftalar sonra bir grup genç kızın bir evin balkonunda
sohbete başlamalarıyla olay örgüsü devam eder. Bu yedinci bölümün
“Sırrın bir keçiye açmanın tehlikesi” adını taşıyan bölümünde yer alır.
Kızlardan biri Esmeralda’yı Quasimodo’nun elinden kurtaran yüzbaşı
Phoebus’un nişanlısı olan Fleur-de-Lys’dir. Genç kız meydanda
Esmeralda’nın dansettiğini görür. Esmeralda’yı izleyen sadece aradaki
halk değildir. Kilise kulesinde başdiyakoz Claude Frollo da Esmeralda’yı
izlemektedir. Oradaki diğer kızların da ısrarıyla Phoebus Esmeralda’yı
eve çağırır. Tek gayeleri Phoebus’un gözüne girmek olan aradaki genç
kızlar Esmeralda’nın güzelliğini kıskanırlar. Bu duygularını bastırmak
için de Esmeralda’nın kıyafeti ile alay ederler. Phoebus Esmeralda’yı
savunur. O sırada Esmeralda’nın keçisi Djali evin zeminine Phoebus
yazar. Çünkü Esmeralda yüzbaşıyı seviyordur ve bunu keçisiyle paylaşır.
Keçinin yere Phoebus yazdığını gören Fleur-de-Lys sinirden bayılır ve
Esmeralda evden kovulur.
Bu bölümden sonra parasız kalan Jehan’ın
ağabeyi Claude Frollo’nun yanına para istemek için gittiğini okuruz.
Aralarında geçen diyaloglardan sonra ağabey kardeşine para verir. Jehan
oradan ayrılır ve kilise kapısında yüzbaşı Phoebus ile karşılaşır. Karar
verip bir meyhaneye içmeye giderler. Claude Frollo ise konuşmalarını
duyarak onları takip eder. Meyhaneye giren iki arkadaş sarhoş olduktan
sonra çıkarlar. Rahip dışarıda onları beklemektedir ve yeniden peşlerine
takılır. Aralarında geçen konuşmalardan yüzbaşının Esmeralda ile
Sanit-Michel Köprüsünde buluşacağını ve Esmeralda’yı Falaurdel Kadın’ın
evine götüreceğini öğrenir. Yüzbaşı Phoebus Falaurdel Kadın’ın evinde
kalacağı oda için Jehan’dan para ister. Zaten sarhoş olan Jehan kendi
kendine şarkılar söylemektedir. Buna sinirlenen yüzbaşı Jehan’ı iter.
Jehan düştüğü kaldırımda sızar ve uykuya dalar. Yoluna devam eden
Phoebus’u rahip takip etmeye başlar. Sonra bir fırsatını bulup ona
saldırır. Yüzbaşının kılıcını çıkarmasıyla rahip kendisinin de onunla
birlikte gelip hangi kadınla buluşacağını görmek şartıyla ona para
verir. Yüzbaşı kabul eder, parayı alır ve birlikte Falourdel Kadın’ın
evine giderler. Yüzbaşı parayı kadına verir. Kadının çekmeceye koyduğu
parayı, çocuğu gizlice çekmeceden alır ve yerine kuru bir yaprak koyar.
Bu olaydan sonra yazar Gringoire ortadan
kaybolan Esmeralda’yı yani sözde karısını merak eder. Onu aramaya
başlar ve bir gün adliye sarayının önünden geçerken oradaki kalabalık
yazarın dikkatini çeker. İçeride bir yüzbaşıyı öldüren bir kadının
davası vardır. Bu kadının Esmeralda olduğunu anlar. Esmeralda keçi
kılığında şeytanın suç ortaklığıyla yüzbaşı Phoebus’u öldürmek suçundan
yargılanmaktadır. Mahkeme üyeleri bu olayda büyü ve sihrin de olduğunu
düşünürler. Bunu da hem keçiden hem de Falourdel Kadının evinde yaşanan
olayın ertesi günü çekmecede yüzbaşının verdiği para yerine çekmecede
kuru bir yaprak bulmasından çıkarırlar. Esmeralda masum olduğunu söyler.
Suçunu itiraf etmesi için işkence yapacakları sırada Esmeralda bu
durumun verdiği acıya dayanamaz ve suçsuz olduğu halde suçu kabul eder.
Böylelikle Esmeralda büyücülük, sihirbazlık, fahişelik ve Phoebus de
Chateaupers’i öldürmek suçlarından idam cezasına çarptırılır.
İdam edileceği günü bir hücreye
kapatılarak bekleyen Esmeralda’nın yanına rahip gelir. Onu sevdiğini
söyler. Bir kadını sevmek, rahip olmak, nefret edilmek ve kadının da bir
subay üniformasına aşık olmasının verdiği azabı anlatır. Esmeralda’dan
merhamet diler. Ona kaçmasını böylelikle idam edilmemesini teklif eder.
Ancak sevdiği adamı öldüren rahibin aşkını Esmeralda kabul etmez. Rahip
ise hücre kapısından çıkar, gider.
Ertesi gün Esmeralda’nın asılması için hazırlıklar yapılmıştır. Gudule
Hemşire sokaktan geçen çocuklardan çingene kızın asılacağını duyar ve
çok sevinir.
Sekizinci bölümün “Birbirine benzeyen üç
erkek kalbi” adını taşıyan altıncı iç bölümünde Phoebus’un ölmediğini
öğreniyoruz. Kralın baş avukatı Esmeralda’ya “can çekişiyor” dediğinde
ya yanılıyordu ya da alay ediyordu. Phoebus ölmemişti. Aldığı yara onu
öldürecek kadar derin değildi. İyileştiği gün Esmeralda’nın davası
vardır ve yüzbaşı mahkemeye gidip olayı kanıtlamak yerine Paris’ten
kaçmıştır. Aradan biraz zaman geçtikten sonra nişanlısı Fleur-de-Lys’a
geri dönmüştür. Yüzbaşının geri döndüğü gün Esmeralda’nın asılacağı
gündür. Evin balkonunda meydandaki kalabalığın sebebini anlamaya
çalışıyorlardı. Uzaktan Esmeralda’yı tanır. Rahip Tanrı’dan af
dilemesini söylemek için Esmeralda’nın yanına geldiğinde onun kulağına
“Beni istiyor musun? Seni şimdi bile kurtarabilirim.” der; ancak yine
reddedilir. Esmeralda asılacağı yere götürülürken çevresine bakar ve
Phoebus’u balkonda görür. “Phoebus” diye bağırır. Ancak yüzbaşı
nişanlısıyla birlikte içeriye girer. Tam bu anda bütün olup bitenleri
katedralin kapısından izleyen Quasimodo galerinin kolonlarından birine
bağladığı ipi ayakları ve elleriyle kavrayıp iki cellada doğru koşar.
Tek eliyle Esmeralda’yı kaldırdı ve “korunak” diye bağırdı. (O
dönemlerde kutsal yerlerin dokunulmazlığı vardı.) Kızı kiliseye götürür.
Quasimodo bir tehlike anında çağırması için kıza madeni bir düdük
verir. Çünkü onun duyabildiği tek ses odur.
Bir gece rahip iradesine ve kalbindeki
sevgiye hakim olamayıp Esmeralda’nın kilisede kaldığı odaya gider.
Esmeralda’ya dokunmaya, onu öpmeye başlar. Kız rahibin gücüne karşı
koyamaz. Çırpınırken eli metal bir şeye dokunur. Bu, Quasimodo’nun ona
verdiği düdüktür. Düdüğü alır ve dudaklarına götürür. Quasimodo düdüğün
sesini duyar, gelir, rahibi kollarıyla kavrar, bıçağını çıkarır. O
sırada ay ışığı rahibin yüzüne yansıyınca Quasimodo geriler, diz çöker
ve kendisini affetmesi için rahibe yalvarır. Esmeralda bu olayı fırsat
bilip yerdeki bıçağı alır ve rahibi tehdit eder. Rahip çaresiz odasına
döner.
Bu olaydan birkaç gün sonra mahkeme Esmeralda’nın kiliseden alınarak
idam edilmesi kararını alır. Bu karar o dönemde nadir görülürdü. Bunun
üzerine rahip, yazar Pierre Gringoire’yi bularak Esmeralda’nın
kurtarılması gerektiğini söyler. O gece bütün mucizeler sarayı halkı,
bütün serseriler, dilenciler, kötürümler silahlanarak Notre-Dame
kilisesine Esmeralda’yı kurtarmak için saldırı düzenlerler. Bu saldırıyı
düzenleyenler arasında rahibin kardeşi Jehan da vardır.
Gece yarısından sonra saldırıcılar
kilisenin önüne gelir. Bir grup elindeki aletlerle kilisenin kapısını
kırmaya çalışıyorlardı ki gökyüzünden üzerlerine bir kalas düşer. 12
serseri ölür. Bacağı kırılanlar kaldırımın üstüne yığılıp kalırlar. Bir
süre sonra kalası yerden alarak kapıyı onunla kırmaya çalışırlar. Ancak
bu sefer de üzerlerine iri taşlar düşmeye başlar. Bütün bunları yapan
Quasimodo idi. Saldırıyı sezinlemiş ve engellemeyi düşünmüştü. Ansızın
duvarcıların bütün gün güneydeki kulenin duvarının çatısını onarmak için
çalışmış olduklarını anımsar. Oradaki malzemeleri saldırıya karşılık
olarak kullanır. Büyük kapının üzerine taştan yapılmış iki su oluğu
vardır. Odasından getirdiği çalı çırpıyı feneri ile tutuşturarak
serserilerin kapıya yüklendikleri sırada üzerlerine erimiş kurşun döker.
Serseriler kiliseye girmenin çarelerini ararken ortadan kaybolan Jehan
elinde bir merdivenle gelir. Merdiveni kilise duvarına dayayıp oradaki
tek kollu kapıdan içeri girecektir. Merdivenin ilk sırasında Jehan,
arkasında serseri topluluğu vardır. Yarısına kadar geldikleri sırada
Quasimodo merdiveni kolları ile tutup biraz sallar ve iter.
Merdivendekilerin hepsi yere düşüp sakatlanırlar. Ancak Jehan duvarı
aşabilmiş ve Quasimodo ile tek başına kalmıştır. Jehan elindeki yaylı
okunu fırlatır ve Quasimodo’nun sol koluna saplar. Hiç acı duymayan
kambur diğer eliyle oku çıkarır. İkinci bir oka fırsat vermeden Jehan’ı
yakalamış, ayaklarından tutup döndürmüş, sonra duvara fırlatmış ve Jehan
iki kat olmuş, bel kemiği kırılmış, kafatası patlamış, kiliseyi dört
bir taraftan sarmış ve yukarı tırmanmışlardır. Quasiomodo’yu ele
geçirecekleri sırada jandarma birliği kiliseye gelmiş ve serseri
ordusuyla savaşmaya başlamıştır. Serseriler mağlup olmuş, Quasimodo bir
sevinç çığlığı attıktan sonra Esmeralda’nın kaldığı odaya gitmiştir. Oda
boştur.
Yazar ile siyahlı bir adam kiliseye
girer. Esmeralda’nın kaldığı odaya gidip, keçisiyle birlikte onu oradan
çıkarırlar. Kilisenin arkasındaki nehirde önceden hazırlanmış bir
sandala binerler. Kıyıya ulaştıktan sonra yazar keçiyle birlikte oradan
kaçar; Esmeralda ise siyahlı adamla yalnız kalır. Bu adam rahiptir.
Esmeralda’ya dar ağacını gösterip, “ikimizden birini seç” der. Esmeralda
son kez “hayır” der ve rahip onu oradaki Gudule Hemşire’nin hücresinin
önüne götürüp kız sıkıca tutmasını ve devriyeleri çağıracağını söyler.
Gudule Hemşire parmaklıklardan elini uzatarak Esmeralda’yı tutar ve
rahip oradan uzaklaşır. Esmeralda kadına yalvarır. “Ben size ne yaptım?”
diye sorar. Gudule Hemşire o çok iyi bildiğimiz hikayesini kıza
anlatır. Minik patiği göstererek tam 15 yıldır bu patiği öpüyorum der.
Esmeralda patiği görünce boynunda asılı olan ve onu anne ve babasına
kavuşturacak olan torbayı açar, içinden patiğin diğer eşini çıkarır ve
bir çığlık atar. Kadın “kızım” diye bağırarak hücredeki bir kaldırım
taşını parmaklıklara atarak, onları kırar ve kızını hücreye çeker. Öper,
sarılır, okşar. Devriyelerin sesi yaklaşınca kızın pencereden
görünmeyen karanlık bir köşeye yerleştirir. Rahip ortadan kaybolmuştur.
Kadın devriyelere çingene kızın elini ısırdığını bu yüzden onu
bıraktığını söyler. Devriyeler uzaklaşır. Devriyeler arasında olan
Phoebus’un sesini duyunca Esmeralda pencereye fırlayıp ona seslenir.
Phoebus çoktan atıyla uzaklaşmıştır; ama devriyelerden biri hala
oradadır. Hücreye tekrar giderler ve kızı oradan çıkarırlar. Gudule
Hemşire kızına öyle bir yapışmıştır ki devriyeler kız ile anneyi
birbirinden ayıramazlar. Esmeralda’yı dar ağacının oraya götürürler.
Kızın boynuna ipi geçirirler. O sırada kadın ipi geçirenin elini öyle
bir ısırır ki yardıma gelen kişiler kadının dişlerini zorlukla aralayıp,
kadını iterler. Kafası kaldırım taşlarına düşen kadın bir daha
doğrulamaz. Çünkü ölmüştür.
“Beyazlar Giymiş Güzel Yaratık” bölümünde yazar tekrar Quasimodo’yu
bıraktığı yere, kiliseye döner. Çılgınlar gibi kilisenin her yerinde
ESmeralda’yı arayan Quasimodo bir an rahip Frollo’yu görür. Kulelerin
birinde, öylece bir yere bakıyordur. Yanına gider. Rahibin bakışlarının
odaklandığı yere bakar ve dar ağacında beyaz elbisesi içinde
Esmeralda’nın cansız bedenini görür. Kilisenin anahtarının sadece
rahipte olduğunu aklına getiren Quasimodo babası sayına rahibin üzerine
öfkeyle atlar ve onu kuleden aşağı iter. Rahip kaldırımın üzerinde
cansız yatıyordur artık. Quasimodo bir dar ağacına, bir yere bakar ve
“Sevmiş olduğum her şey!” der.
Ertesi gün rahibin cesedini yerde bulan
adliye görevlileri onun intihar ettiğini düşünürler. Bu yüzden rahip
kutsal toprağa gömülmez.
Yazar Pierre Gringoire Esmeralda’nın keçisi Djoli’yi kurtarır ve trajedide başarı kazanır. Tiyatroya yönelir.
Yüzbaşı Phoebus de Chateaupers de trajik bir sona varır, evlenir. Biz
bütün bunları 11. bölümün “Phoebus’un Evliliği” adın taşıyan 3. iç
bölümden öğreniyoruz.
Bütün bu olanlardan sonra Esmeralda Montfauucon mahzenine götürülür; Quasimodo ise Notre-Dame’dan kaybolur.
Bu öyküyü tamamlayan olaylardan yaklaşık iki yıl ya da on sekiz ay sonra
Montfaucon dehlizinden Geyik Olivier’in cesedini almaya geldiler.
Olivier iki gün önce asılmıştı ve Fransa kralı onun daha iyi bir yere
gömülmesini istemiştir. Ölüyü almaya gelenler tiksinç iskeletler
arasında birinin diğerini epey tuhaf biçimde kucaklamış olduğu iki
iskelet buldular. Bu iskeletlerden biri bir kadına aitti ve üzerinde
hala beyaz bir kumaş parçası duruyordu. Boynunda da bir kese
sallanıyordu. Bu iskelete sıkıca sarılan diğer iskelet bir erkekti. Bel
kemiği yamuk, bir bacağı da diğerinden kısa olduğu görülüyordu. Boynunda
hiçbir kopma yoktu. Adam asılmamıştı. İskeletin ait olduğu adam buraya
gelmiş ve burada ölmüştü. Kollarıyla sıkıca sarıldığı iskeletten onu
ayırmak istediklerinde toz halinde döküldü.
ŞAHISLAR DÜNYASI
Victor Hugo’nun kahramanları, içe dönük kişilerdir. Bir bakıma toplumla
ve kendileriyle meselesi olan, toplumla ve kendileriyle uzlaşamayan
tipler olarak belirtirler.
QUASİMODO : On dört yaşında iken Notre-Dame’ın çancısı olunca, çanlar
kulak zarını patlamıştı; sağır olmuştu. Sağırlığı onu bir bakıma
dilsizleştirmiştir. Çünkü başkalarına gülünç görünmemek için, yalnız
kaldığı zamanlar bozduğu bir suskunluğa gömüldü. Dilini kendi arzusuyla
bağladı.
Quasimodo’nun şanssızlığı onu fena bir insan yaptı. Sahiden de kötüydü,
çünkü vahşiydi; yabanıldı, suratsızdı. Kusursuzca gelişmiş olan gücü
kötülüğünün ayrı bir nedeniydi. Aslında Quasimodo’nun kötülüğü doğuştan
değildi. İnsanlar arasında aşağılandığını, horlandığını görmüştü. İnsan
ağzından çıkan her söz onun için bir alay ya da bir lanetti. Büyüdükçe
çevresinde yalnızca kin bulmuş; genel kötülüğe o da katılmıştı.
Kilise onun dünyası olmuş; Marie adını verdiği büyük çan onun sevgilisi olmuştu.
Notre-Dame kilisesinin çancısıdır. Yazar onu şöyle tanıtır :
Piramit biçimli burnu, at nalı biçimindeki ağzı, sağ göz kocaman bir et
beninin altında kaybolurken, çalı gibi kızıl bir kaşın kapattığı o
küçücük sol gözü, bir kalenin mazgalları gibi sağı solu çentikli o
biçimsiz dişleri, o dişlerden birinin fil dişi gibi üzerine oturduğu
nasırlı dudağı, o sivri çeneyi, hınzırlık, afallama ve üzüntü karışımı
bir ifadesi olan suratıyla aradaki halkın gözlerini kamaştıran yüce yüz.
Yüz buruşturma Quasimodo’nun asıl yüzüdür. Diken diken kızl saçlarla
kaplı kocaman bir baş; iki omzu arasında, tepkisi önde hissedilen
büyücek bir kambur; tuhaf biçimde yamulmuş bir kalça ve bacak yapısı ki
ancak dizlerde birbirine bitişebiliyordu. Büyük ayakları, iri elleri
vardı. Bu biçimsizliğin yanı sıra Quasimodo’da bir güçlülük, çeviklik ve
cesaret havası vardı. Parça parça kırılmış da iyice yapıştırılamamış
bir dev gibi görünüyordu.
ESMERALDA : Dansçı çingene kız. Uzun boylu değildi ama öyle görünüyordu.
Çünkü dal gibi ince gövdesi vardı. Esmerdi. Narin ve canlıydı. Dans
ederken kimi zaman etekliğinin arasından beliriveren biçimli incecik
bacakları, simsiyah saçları, iri siyah gözleriyle kusursuz bir
yaratıktı. Çok güzeldi.
Romanda Quasimodo’nun ve rahip Frollo’nun aşık olduğu kahramandır. Hazin
bir öyküsü vardır. İyi kalpli olmasına rağmen şanssızlık peşini
bırakmaz.
CLAUDE FROLLO : Quasimodo’nun babalığı. Notre-Dame kilisesinin rahibi.
“Yüksek burjuvalar” veya “küçük soylular” olarak adlandırlan orta halli
ailelerin birinden geliyordu. Ailesi onu daha çocukluğunda ruhban
sınıfına adamıştı. Hırsla çalışan ve hızlı öğrenen durgun, ağır başlı,
üzgün tavırlı bir çocuktu. Kilise hukukunu okuduktan sonra tıp bilimine,
zeka gerektiren sanatlara daldı. Otlar ve merhemler bilimini öğrendi.
Şiddetli ateşler, yaralar, bereler, iltihaplanmış şişler ve çıban
konusunda uzmanlaştı. On sekiz yaşında dört fakülteyi bitirmişti. O
günlerde büyük veba salgını patlak vermiş ve bu salgında anne ve babasın
kaybetmişti. Erkek kardeşini kurtarabilmişti. Yirmi yaşında rahip
olmuştu. Çok bilgili ve sert biriydi. Onun bilginlik ünü manastırdan
halka yayılmış ve bu ün halk arasında büyücülüğe dönüşmüştür.
Quasimodo günü ayinden dönerken bulunmuş çocukların yattığı tahtanın
başındaki kalabalığı görmüş, oraya bırakılan çocuğu –kardeşini
hatırlayarak- evlat edinmiş; çocuğa Quasimodo adını vermişti.
Yüzü çoğu zaman asık ve sert; sözleri genellikle hoyrat, haşin ve
emredicidir. Esmeralda’yı sever. Romanda Quasimodo tarafından kuleden
aşağıya atılarak ölür.
GUDULE HEMŞİRE : Asıl adı Paquette la Chantefleurie’dir. Ancak Paris
halkı onu Gudule Hemşire ismiyle tanır. Esmeralda’nın annesidir.
Çok küçük yaşlardayken babası ölmüş; annesiyle birlikte yaşamaya devam
etmiştir. Çalışmalarına rağmen yoksulluk peşlerini bırakmamış ve Gudule
Hemşire kendisini erkeklere parayla satmaya başlamıştır. Yaşlanmaya
başlayınca erkeklerin sevgi ve ilgisi azalmış o da bu sevgi ve ilgi
ihtiyacının bir bebek tarafından doldurulacağını düşünerek hamile
kalıyor. Zaten bu dönemlerde annesi de ölür ve kimsesiz kalır. Küçük bir
kız olunca yeniden hayata bağlanır. Onun için tek önemli şey kızıdır.
Kızına Agnes adını verir. Yaşlanmış kadından güzel anne çıkar ve
Chantefleurie yeniden gönül işlerine başlar. Aldığı paralarla kızına
elbiseler, zıbınlar, takkeler alır. Çocuğuna bir de küçük, ipek kumaştan
pembe bir patik diker.
Bir gün yaşadıkları yere Reims’e çingeneler gelir. Çingeneler çocukların
fallarına bakarak gelecekte ne olacaklarını söyleyen insanlardır.
Chantefleurie meraklanır ve Agnes’i alıp çingenelerin yanına gider.
Çingeneler Agnes’in kraliçe olacağını söylerler. Ertesi sabah
Chantefleurie falcının söylediklerini anlatmak üzere Agnes evde uyurken
onu bırakıp komşusuna gider. Eve döndüğünde Agnes’i bulamaz ve komşusu
onun çingeneler tarafından kaçırıldığını söyler. Agnes’in pembe
patiklerinden teki yatağa düşmüştür. Annesi patiği alır ve çingenelerin
kaldığı barakaya gider. Baraka terk edilmiştir ve barakadaki yatağa
kambur, tek gözlü, yamuk yumuk, dört yaşlarında bir çocuk bırakılmıştır.
Bu çocuk başpiskopos tarafından günahlarından arındırıldıktan sonra
Notre-Dame’ın tahta yatağına bırakılır. Bu çocuk Notre-Dame’ın çancııs
Quasimodo’dur. Rahip onu evlatlık edinir.
Raquette le Chantefleurie’nin kızı Agnes ise çingeneler tarafından kaçırılıp büyütülen Esmeralda’dır.
Bu kadın çok acı çekmiş, kimsesiz, evladının acısıyla d elirmiş ve bir
hücreye çekilmiştir. Yaşlıdır. Romanın sonunda kızına kavuştuğu gün hem
kendisi hem de kız ölür.
PHOEBUS : Esmeralda’yı Quasimodo’nun elinden kurtaran yüzbaşı. Esmeralda’nın sevdiği erkek. Fleur-de-Lys’in nişanlısıdır.
Uçarı, kıymet bilmez bir kişiliktedir. Her ne kadar çok soylu bir kökeni
varsa da, askerlikte, yıllanmış asker huylarından pek çoğunu kapmıştı.
Meyhaneden ve ona bağlı şeylerden zevk alırdı. Sadece kaba şakalar,
asker zamparalıkları, çabuk ele geçirilen güzeller, ucuz başarılar
arasında rahat erebiliyordu. Halbuki ailesinde iyi bir eğitim ve terbiye
almıştı. Fakat çok genç yaşta ülkeyi dolaşmış, kışla hayatına
atılmıştı. Fleur-de-Lys’i önceleri sevmiş, sonraları aşkın her türlü
yerde dağıttığı için ona sevgisinin çok azın saklayabilmişti. Yakın bir
gelecekte evlenecek olması düşüncesi de Phoebus’u Fleur-de-Lys’ten
gittikçe soğutmuştu.
Her kızın ilgisini çekecek kadar yakışıklı ve güçlüydü. Romanın sonunda Fleur-de-Lys ile evlenir.
JEHAN : Claude Frollo’nun erkek kardeşi. Ağabeyi ona daha bebekken anne
ve babaları ölünce sahip çıkmıştı. Claude Frollo tıpkı kendisi gibi
kardeşinin de dindar, uysal, bilgili ve saygılı bir öğrenci olacağını
ummuş; ama Jehan tembel, bilgisiz, yaramaz biri oldu. Çalışmaz,
sorumsuz, meyhaneye gider ve ağabeyinden para isterdi. Aynı zamanda
güldüren, eğlendirici, neşeli, ince buluşlu ve temiz kalpli biriydi.
Romanda talihsiz bir şekilde Quasimodo tarafından öldürülür.
FLEUR-DE-LYS : Phoebus’un nişanlısıdır. Sarışın, çok güzel ve yetenekli
bir genç kızdır. Asil bir aileden gelir. Phoebus’tan beklediği ilgi ve
sevgiyi göremez. Hassas bir yapı sergiler.
PİERRE GRİNGOİRE : Büyük salonda sergilenecek “Hz. Meryem’in Adaleti”
adlı dinsel oyunun yazarı. Bir şeye körcesine bağlanmayıp, değişik
şeyler arasından iyi ve güzel bulduklarını seçen biridir. Yüksek
düşünceli, dirençli, ılımlı, ölçülü, dingin ve fakir bir insandır. Her
şeyin tam ortasında kalmasını bilirdi, mantık ve liberal felsefe
sahibiydi. Çingene adetlerine göre Esmeralda’nın kocası olur.
TEMATİK GÜÇ : Romanda yazarın tuttuğu fikrî mesajı üstlenen karakter
Quasimodo’dur. Olay örgüsünün merkezini Quasimodo oluşturur.
KARŞI GÜÇ : Eserde Quasimodo’nun karşısında iki güç vardır. Biri yüzbaşı
Phoebus, diğeri ise rahip Frollo’dur. Tematik güce zıt bir yapı
sergiler. Tematik gücün arzu ettiği varlığa ulaşmasına dolaylı yoldan
engel olurlar.
ARZU EDİLEN VE KORKULAN VARLIK : Arzu edilen varlık Esmeralda’dır. Tematik güç hep ona ulaşmaya çalışır.
YÖNLENDİRİCİ KARAKTER : Romandaki kahramanlardan yazar Pierre Gringoire,
Esmeralda’nın annesi Gudule Hemşire ve Jehan olay örgüsünün
şekillenmesinde pay sahibidirler.
DEKORATİF UNSURLAR : Phoebus’un nişanlısı Fleur-de-Lys, Lys’in annesi ve
adliye mensupları eserde dekoratif unsurlar olup olay örgüsünün kolay
işlemesini sağlayan yardımcı unsurlardır.
ROMANDA ROMANTİZMİN BELİRTİLERİ
Her şeyden önce romanda yazar toplumdan çok ferdi esas almıştır. İnsanın
duygu ve düşüncelerine geniş bir şekilde yer verilmesi romantizmin en
belirgin etkilerinden biridir.
Romanda okuyucuya verilen bir hürriyet fikri vardır. Esmeralda’nın
haksızlığa uğrayıp idam edilmesinden önce hürriyet istemesi, birnevi
mahkum evi olan Notre-Dame kilisesinin içinde yaşayan Quasimodo’nun dış
dünyaya açılmak istemesi hürriyet fikrinin doğal sonucudur.
En önemli izlerden biri de ölümdür. Çünkü romanda bir çok ölüm olayıyla
karşılaşırız. Esmeralda’nın idamı, Gudule Hemşire’nin ölmesi, rahibin
kuleden düşerek ölmesi, Jehan’ın Quasimodo tarafından öldürülmesi ve
Quasimodo’nun Esmeralda’nın cesedine sarılıp ölmeyi beklemesi
romantizmde görülen ölüm fikrine örnektir.
Dış dünyanın tasvir edilerek hem romana bir akıcılık kazandırılması hem
de dış dünya ile kahramanların ruh halleri arasında bir paralellik
oluşturulması romantizmin etkilerindendir.
Melankoli, hüzün ve kötümserlik romanın her yerindedir. Roman ahlar, vahlar dünyasıdır.
Romanda bir takım olağanüstülüklere yer verilmiştir. Fal, sihir ve büyü o
dönem insanlarının uğraştıkları meslek gibidir. Efsanevî olaylar bir
romantizm etkisidir.
Kısacası Victor Hugo, Notre-Dame’ın Kamburu romanında romantizm akımın bütün özelliklerine yer vermiştir.
SONUÇVictor Hugo’nun bu
romanında karamsar bir hava vardır. Kişinin din ile çatışmasını ele
almıştır. Bu karamsarlığın sebebi ya dinin Ortaçağda bütünlüğü uğursuz
karanlık ya da yazarın yaşadığı acı olaylardır.
Kitap Hakkında:
1831′de yayımlanan Notre-Dame de Paris -roman kişilerinden biri öylesine
etkili oldu ki- “Notre-Dame’ın Kamburu” adıyla tanındı. Hugo, bu
romanda insanların yaşamında “kader”in egemenliğini göstermek
istemiştir. Ayrıca yoksulluğun, insanların duygu ve düşüncelerini
köreltmediğini ortaya koymuştur.”Notre-Dame’ın Kamburu”, Hugo’nun
Fransız yazarlarının önde gelenlerinden biri olduğunu, yayımlandığı
yıllarda göstermiştir. Roman, Hugo’nun hem kendi ülkesinde, hem de
ülkesi dışında çok okunan kitaplarından biridir. Hemen hemen bütün
dillere aktarılmış, filmi yapılmıştır.
Romanın Karakterleri:
*Quasimodo Romanın başkahramanıdır. Çingenler tarafından katedrale bırakılan bu çocuğa ismini Rahip Claude Frollo vermiştir.
*Esmeralda Güzel ve genç bir çingene kız
*Claude Frollo Bekâr kalması gerekirken Esmeralda’ya aşık olan rahip
*Pierre Gringore Bir şairdir. Yolu çingene mahallesine düştüğünde Esmeralda ile tanışır.
*Louis XI Dönemin Fransa kralı
*Phoebus
*Jehan Frollo
*Phoebus de Chateaupers
*Fleur-de-Lys de Gondelaurier
*Tristan l’Hermite
*Jacques Charmolue
*Clopin Trouillefou
*Florian Barbedienne
Kısa Özet:
Notre Dame’ın Kamburu Victor Hugo’nun bir eseridir.Eserde Claude Frollo
adlı bir papaz kilisenin önünde bir bebek bulmuştur ve çok çirkin bir
bebek olduğundan ona fransızcada “eksik-tamamlanmamış” anlamına gelen
Quasimodo ismini verir.Quasimodo büyüyünce ise papaz ona zangoçluk
görevi verir.Bir süre sonra zilin sesi nedeniyle Quasimodo sağır olur. O
sırada bir gün Esmeralda adında bir kızla tanışır kız bir
çingenedir.Ama aslında Esmeralda dünyaya bir çingene olarak
gelmemiştir.Çingeneler onu küçükken kaçırmış ve yerine sakat bir çocuğu
bırakmışlardır bu çocuk ise Quasimodo’dur.Esmeralda genç ve güzel bir
kızdır Quasimodo’nun onu görüp aşık olasıyla olaylar karışır çünkü papaz
Claude Frollo’da bir din adamı gibi yaşamaktan bıkmıştır ve
Esmeralda’ya duygular beslemektedir..
AYRINTILI ÖZET VE İNCELEME
BAKIŞ AÇISI, ANLATICI ve ANLATIM TEKNİKLERİ
BAKIŞ AÇISI, ANLATICI : Notre Dame’ın Kamburu romanı hakim anlatıcı
tarafından nakledilir. “Sevgili Okuyucum (s.44)”, “Okurlarımız
anımsayacaklardır (s.74)” gibi yazarın okuyucuya seslenmesi ve
kahramanların iç dünyalarına inerek onların neler hissettiklerini
anlatması bize hakim anlatıcının ve hakim bakış açısının varlığını
gösterir.
Örneğin; Quasimodo’nun teşhir direğinde asılı kaldıktan sonra yaşadıklarını yazar şöyle anlatır :
“Yoksa içinin ta derinlerinde hala teşhir direğinin utancı ve kederi mi
sürüp gidiyordu? Ya da işkencenin kırbaç darbeleri ruhunda sürekli
yansıyordu da böyle bir davranışın getirdiği keder onda her şeyin dahası
çanlara karşı tutkusuna varıncaya dek her şeyi öldürüyor muydu?” diye
sormuştur.
Ayrıca anlatıcı kahramanların psikolojik durumları hakkında da bilgi
verir. Rahibin Esmeralda’yı sevdiğini anlayınca kendi içinde yaşadığı
hesaplaşmayı, çocuğu kaçırılan annenin çektiği acıyı, Quasimodo’nun
yaşadığı yalnızlığın Esmeralda’nın mutluyken çaresiz kalmasındaki
ıstırabı hakim anlatıcının bakışıyla görürüz.
ANLATIM TEKNİKLERİ :
GERİYE DÖNÜŞ : Kahramanların arka planlarını vermek için romanda sıkça başvurulan tekniklerden biridir.
Yazar 4. bölümün “İyi Ruhlar” adını taşıyan iç bölümünde Quasimodo’nun
ortaya çıkışını, çocukluğunu anlatır. Yine aynı bölümde Claude
Frollo’nun çocukluğu, ailesi, nasıl büyüdüğü, nasıl rahip olduğu ve
Quasimodo’yu nasıl evlatlık edindiği geriye dönüş tekniği ile gözler
önüne serilir.
6. bölümün “Fare D e liği” isimli 2. iç bölümü ile “Mısır Hamurundan Bir
Peksimetin Öyküsü” adını taşıyan 3. bölümünde Esmeralda’nın annesi olan
Gudule Hemşire’yi anlatır. Esmeralda’nın doğumunu, çingeneler tarafından
kaçırılışını, Quasimodo’nun bir çingenenin çocuğu olduğunu ve
çingenelerin yaşadığı barakaya giden Chantefleurie’nin kızının yerine
yatağa bırakılan çocuğun Quasimodo olduğunu anlarız.
DİYALOG : Romanın 1. bölümünde yazar ile adliye sarayındaki izleyiciler
arasındaki konuşmalar, 7. bölümün “Yazgı” adını taşıyan bölümünde
başdiyakoz Claude Frollo ile kardeşi Jehan arasındaki konuşmalar romanda
kullanılan diyalog tekniğine birer örnektir.
TASVİR : Eserde genişçe yer verilen anlatım tekniğidir. Özellikle tabiat
ve mekan geniş bir şekilde tasvir tekniği kullanılarak anlatılmıştır.
GÖSTERME : Yazarın eserinde kullandığı tasvir ve diyaloglarla gösterme tekniğine yer verilmiştir.
İÇ MONOLOG : 8. bölümün “Anne” adını taşıyan iç bölümünde Gudule
Hemşire’nin Tanrı karşısındaymış gibi onunla konuşması iç monolog
tekniğine bir örnektir. Kızı kaçırılmıştır ve Tanrı’ya şöyle seslenir:
“Onu benden nasıl böyle ayırdın? Madem ki onu benden geri alacaktın, onu
bana hiç vermesen daha iyi olmaz mıydı? Cezalandırmadan yüzüme
bakamayacak kadar alçak bir yaratık mıydım ben? Tanrım onu bana geri
ver…”
MONOLOG : Quasimodo’nun kilisedeki heykellerle ve çanlarla konuşması, dertleşmesi eserdeki monolog tekniğine bir örnektir.
TAHLİL VE İÇ ÇÖZÜMLEME : Hakim anlatıcının kahramanın zihninden
geçenleri tahlil etmesi romandaki anlatım tekniklerinden biridir.
LEİTMOTİF : Romanda çok az görülen bir anlatım tekniğidir. 6. bölümün
“Mısır Hamurundan Bir Peksimetin Öyküsü” isimli iç bölümünde kızı
çingeneler tarafından kaçırılan Chanteflevrie’nin Esmeralda’yı görünce
“Uğursuz! Uğursuz! Uğursuz!” diye bağırması bu tekniği hatırlatır.
ZAMAN : Romanda zamanla ilgili tek ibare şudur :
Yazarın kitabı yazdığı tarih olan 1831 yılından tam üç yüz kırk sekiz
yıl, altı ay, on dokuz gün önce yani 6 Ocak 1482 tarihinde olay örgüsü
başlar. Bu tarih romanın “Büyük Salon” adını taşıyan 1. bölümünde yer
alır. Krallar Günü ile D e liler Bayramının kutlama günüdür. (s. 7-8)
Bu ibareden anlatma zamanının 1831 olduğunu, vak’a zamanının ise 6 Ocak 1482 yılında başladığını öğreniyoruz.
MEKAN : Romanda sıkça ve geniş bir şekilde mekan tasvirlerine yer
verilir. Olay örgüsünde dış dünya ile ilgili tasvirler kahramanların iç
dünyalarına paralel bir şekilde verilir.
3. bölüm kendi içindeki 2 bölümle birlikte tamamen tasvire ayrılmıştır.
Bu bölümlerden birincisi Notre-Dame kilisesinin tasvirine ikincisi ise
Paris’in tasvirine aittir. Kilisenin önce cephe tasviri ele alınmıştır.
Okuyucunun gözünde daha iyi canlanabilmesi için örnekler verilmiş ve
benzetmeler yapılmıştır. Mesela;
Oval, oyuk üç büyük kapı, yirmi sekiz kraliyet yuvasının işlemeli ve
tırtıllı şeridi, baş rahiple yardımcıları gibi iki tarafında yan
pencereleriyle ortadaki kusursuz gül biçimi, pencere….gibi.
Daha sonra kilise binasının iç tasviri yapılmıştır. Aynı zamanda
kilisenin bugünkü durumu hakkında da bilgi verilmiş, kilisede oluşan
değişiklikleri gözler önüne sermiştir.
Bu bölümün “Kuş Bakışı Paris” adını taşıyan 2. bölümünde Paris’in 15.
yy’daki görünümü ile günümüzdeki görünümü arasındaki farkları, Paris’in
tarihini, gelişme seyrinin Cite, Üniversite ve Kent adlarını alan 3
bölümünü ayrıntılı bir şekilde tasvir etmiştir. Yine bu bölümde de
benzetmeler kullanılmıştır.
Olay örgüsü Paris’te, Notre-Dame kilisesinde ve Greve meydanında
gerçekleşir. Mekan ile kişilerin ruh halleri arasında bir paralellik
vardır.
OLAY ÖRGÜSÜ : Romanda olay örgüsü temel çatışmalar üzerine kurulmuştur.
Bu çatışmalar kahramanlar arasındaki farklardan ve o dönemin toplum
düzeninden kaynaklanmaktadır. Bu çatışmaların sebepleri inanç, biyolojik
engeller, meslekî statü farkı, yetişme tarzı ve kahramanların hayat
anlayışlarıdır.
Romandaki temel çatışmalar şunlardır:
Tarımla Ruhban Sınıfının, Soylulukla Ticaretin çatışması.
Adalet sanılan adaletsizliğin kahramanlarda yaşattığı çatışma ( o zaman
yüksek sınıfı sokağın köşesinden geçen mahkumun adını bile bilmezdi.)
Rahip Frollo – bilim ve din – vicdan – Esmeralda çatışması.
Bu çatışmayı rahibin şu sözlerinde net olarak görebiliriz :
“Bilginken, bilimi ayaklar altında çiğniyorum; asilken, adım
mahvediyorum; rahipken, dua kitabını bir kösnü yastığı yapıyorum. Ama
yine de sen Esmeralda beni hala sevmiyorsun.”
Quasimodo – biyolojik engel – Yüzbaşı Phoebus ve babası sayılan Rahip Frollo – toplumun yargıları – Esmeralda çatışması.
Esmeralda – adaletin adaletsizliği – Rahip Frollo çatışması.
Gudule Hemşire – çingeneler – Tanrı çatışması.
Olay örgüsü birinci bölümün “Büyük Salon” adını taşıyan kısmında Krallar
Günü ve D e liler Bayramının kutlanacağı gün başlar. Kilisedeki dinsel
bir oyunu izlemek üzere halk toplanır. Oyunun geç başlamasıyla
sinirlenen halk, oyun başladıktan sonra kardinalin kiliseye gelmesiyle
oyunu unutur. Bir süre devam eden curcuna halinden sonra oyun yeniden
başlar. Bu sırada meydancı, ünlü Gand kenti belediye müdürleri avukatı
Jacques Coppenole Efendi adıyla anılan bir çorap tüccarı ortalığı
yeniden karıştırır. Onun belirlediği bir oyun oynanmaya başlanır.
Camların kırıldığı bir pencereden buruşturulmuş yüzler görünür. Amaç en
çirkin görünen yüzü seçmektir ve yarış başlar. Yüzlerin göründüğü
pencereye en son Notre-Dame’ın çancısı Quasimodo çıkar. Bu, halkın
gördüğü en çirkin ve en korkunç yüzdür. Halk Quasimodo’ya papalık tacını
giydirir, papalık asasını eline verir ve onu bir sedyeye oturtarak
omuzlarına alırlar. Paris sokaklarını bu şekilde gezerler.
Kilisede oynanacak olan dinsel oyunun
yazarı Pierre Gringoire oyunun izlenmeyişine üzülür. Kiliseden çıkar ve
biraz dolaştıktan sonra Greve meydanına gider. Orada Esmeralda’nın
dansını izleyen halkın arasına katılır. Bu sırada Greve meydanına
Quasimodo’yu omuzlarında taşıyan insanlar da gelir. Kilisenin rahibi Dom
Claude Frollo, Quasimodo’yu sedyeden indirir, onu alır ve kiliseye
dönemsini emreder. Kalabalık dağılır. Yazar, çingene kızı Esmeralda’nın
peşine takılır ve onun yürüdüğü dar ve karanlık sokaklardan o da geçer.
Kızın yanında Djali adında bir keçisi de vardır. Kızın köşeyi döndükten
sonra çığlık atmasın duyan yazar köşeyi döndüğünde iki erkeğin kızı
kollarının arasına almış olduğunu görür. Bu erkeklerden biri
Quasimodo’dur. Onu engellemeye çalışan yazarı bir tokatla yere düşürür
ve Esmeralda’yı omuzlarına alıp gider. O sırada okçu süvarilerinin
komutanı kızın imdat seslerini duyar. Komutanın arkasından gelen
askerlerle birlikte Quasimodo’yu yakalar ve Esmeralda’yı kurtarır. Bu,
yüzbaşı Phoebus’dur.
Yazar Pierre Gringoire Quasimodo’nun tokadıyla düşüp bayıldığı yerde,
bir süre sonra kendine gelir. Üşümüş ve acıkmıştır. Yatabilecek bir yer
ararken karşısına dilenciler çıkar ve onu alıp mucizeler sarayına
götürürler. Yazar, ya hırsız olup onların arasına katılacak ya da
asılacaktır. Bir dar ağacına asılı mankenin cebinden, mankenin
üzerindeki çıngırakları titretmeden keseyi alırsa kurtulacaktır. Bu zor
görevi yapamaz. Tam asılacağı sırada hırsızlık kanunlarına göre oradaki
kadınlardan biri ile evlenirse kurtulacağı söylenir. Ortaya çıkan üç
kadın yazarı beğenmeyip, evlenmeyi kabul etmeyince Esmeralda yazarla
evlenmeyi kabul eder. Yazar dar ağacından indirilir ve eline verilen
testiyi yere atar. Testi dört parçaya ayrılır. Bu, dilencilik
kanunlarında dört yıl evli kalacakları anlamına gelir. Dilenciler dükü
yazar ile Esmeralda’yı karı-koca yapar.
Ertesi gün Quasimodo mahkemeye götürülür. Yargıç sağırdır ve
sağırlığının başkaları tarafından anlaşılmasını istemez. Quasimodo’nun
da sağır olduğunu bilmediği için ona sorular sorar ve cevap alamaz.
Mahkemedeki izleyicilerin kahkahalarını fark eden yargıç, Quasimodo’nun
kendisiyle dalga geçtiğini sanar. Böylelikle gece kargaşa çıkarmak; d e li
bir kadına (Esmeralda’ya) önceden planlayarak onursuzca saldırmak;
kralın emrindeki askerlere karşı isyan ve itaatsizlik bir de mahkeme
üyelerine karşı yaptığı sanılan hakaret ve alaydan dolayı Quasimodo
Greve meydanındaki ibret direğine asılarak dayak atılması ve orada bir
saat döndürülmesi cezasına maruz kalır. Tutanak yazmanı Quasimodo’ya
acır ve yargıca onun sağır olduğunu söyler. Ama kendisi de sağır olan
yargıç yazmanın dediğini anlamaz ve sağır olduğunu da fark ettirmemek
için “Ya! Ben bunu bilmiyordum. Peki öyleyse teşhir direğinde bir saat
daha kalsın” diyerek Quasimodo’nun cezasını artırır.
Bundan sonra yazar altıncı bölümün “Fare
D e liği” adın taşıyan ikinci iç bölümünde ortaçağ kentlerinde bodrum,
kuyu ya da hücre şeklindeki mezarlardan ve bu mezarlarda kimsesiz,
yoksul, kendisini dine adamış insanların yaşadığından bahseder. Yine
aynı bölümün “Mısır Hamurundan Bir Peksimetin Öyküsü” isimli üçüncü
bölümünde geriye dönüş tekniği ile olay örgüsünü etkiyecek olan
Esmeralda’nın annesi Paquette la Chanteflevrie’yi, Esmeralda’nın
doğumunu, çingeneler tarafından kaçırışlını ve Quasimodo’nun o
çingenelerden birinin çocuğu olduğunu anlatır. Bu bölüm olay örgüsünün
seyri açısından büyük önem taşır.
Greve meydanında halk toplanır. Quasimodo teşhir direğine bağlanır. Bir
saat boyunca kamçılanır. Kamçılama sona erince bir saat daha döndürülür.
Quasimodo bakışlarını halka doğru çevirir ve “su” diye inler. Bu olay
halkta bir merhamet uyandırmadığı gibi Quasimodo ile dalga geçer ve ona
lanet okurlar. Quasimodo’nun üçüncü kez “su” diye inlemesine kalabalığın
arasından çıkan Esmeralda yetişir. Quasimodo Esmeralda’nın intikam
almak için kendisini dövmeye geldiğini zanneder; fakat Esmeralda
belindeki matarada bulunan suyu Quasimodo’nun ağzına verir.
Quasimodo’nun tek gözünde biriken yaş yanaklarına süzülür, sevinerek
suyu içer. Bu sırada fare d eliğindeki bahtsız kadın Esmeralda’ya
(çingeneleri sevmediği için) “in aşağıya. Uğursuz Mısırlı kız! İn
aşağıya” diye bağırır. Esmeralda korkarak aşağıya iner. Cezası biten
Quasimodo’yu bağlarını çözüp, sırtındaki kanları silip, sırtını
sardıktan sonra geri götürürler.
Bu olaydan haftalar sonra bir grup genç kızın bir evin balkonunda
sohbete başlamalarıyla olay örgüsü devam eder. Bu yedinci bölümün
“Sırrın bir keçiye açmanın tehlikesi” adını taşıyan bölümünde yer alır.
Kızlardan biri Esmeralda’yı Quasimodo’nun elinden kurtaran yüzbaşı
Phoebus’un nişanlısı olan Fleur-de-Lys’dir. Genç kız meydanda
Esmeralda’nın dansettiğini görür. Esmeralda’yı izleyen sadece aradaki
halk değildir. Kilise kulesinde başdiyakoz Claude Frollo da Esmeralda’yı
izlemektedir. Oradaki diğer kızların da ısrarıyla Phoebus Esmeralda’yı
eve çağırır. Tek gayeleri Phoebus’un gözüne girmek olan aradaki genç
kızlar Esmeralda’nın güzelliğini kıskanırlar. Bu duygularını bastırmak
için de Esmeralda’nın kıyafeti ile alay ederler. Phoebus Esmeralda’yı
savunur. O sırada Esmeralda’nın keçisi Djali evin zeminine Phoebus
yazar. Çünkü Esmeralda yüzbaşıyı seviyordur ve bunu keçisiyle paylaşır.
Keçinin yere Phoebus yazdığını gören Fleur-de-Lys sinirden bayılır ve
Esmeralda evden kovulur.
Bu bölümden sonra parasız kalan Jehan’ın
ağabeyi Claude Frollo’nun yanına para istemek için gittiğini okuruz.
Aralarında geçen diyaloglardan sonra ağabey kardeşine para verir. Jehan
oradan ayrılır ve kilise kapısında yüzbaşı Phoebus ile karşılaşır. Karar
verip bir meyhaneye içmeye giderler. Claude Frollo ise konuşmalarını
duyarak onları takip eder. Meyhaneye giren iki arkadaş sarhoş olduktan
sonra çıkarlar. Rahip dışarıda onları beklemektedir ve yeniden peşlerine
takılır. Aralarında geçen konuşmalardan yüzbaşının Esmeralda ile
Sanit-Michel Köprüsünde buluşacağını ve Esmeralda’yı Falaurdel Kadın’ın
evine götüreceğini öğrenir. Yüzbaşı Phoebus Falaurdel Kadın’ın evinde
kalacağı oda için Jehan’dan para ister. Zaten sarhoş olan Jehan kendi
kendine şarkılar söylemektedir. Buna sinirlenen yüzbaşı Jehan’ı iter.
Jehan düştüğü kaldırımda sızar ve uykuya dalar. Yoluna devam eden
Phoebus’u rahip takip etmeye başlar. Sonra bir fırsatını bulup ona
saldırır. Yüzbaşının kılıcını çıkarmasıyla rahip kendisinin de onunla
birlikte gelip hangi kadınla buluşacağını görmek şartıyla ona para
verir. Yüzbaşı kabul eder, parayı alır ve birlikte Falourdel Kadın’ın
evine giderler. Yüzbaşı parayı kadına verir. Kadının çekmeceye koyduğu
parayı, çocuğu gizlice çekmeceden alır ve yerine kuru bir yaprak koyar.
Bu olaydan sonra yazar Gringoire ortadan
kaybolan Esmeralda’yı yani sözde karısını merak eder. Onu aramaya
başlar ve bir gün adliye sarayının önünden geçerken oradaki kalabalık
yazarın dikkatini çeker. İçeride bir yüzbaşıyı öldüren bir kadının
davası vardır. Bu kadının Esmeralda olduğunu anlar. Esmeralda keçi
kılığında şeytanın suç ortaklığıyla yüzbaşı Phoebus’u öldürmek suçundan
yargılanmaktadır. Mahkeme üyeleri bu olayda büyü ve sihrin de olduğunu
düşünürler. Bunu da hem keçiden hem de Falourdel Kadının evinde yaşanan
olayın ertesi günü çekmecede yüzbaşının verdiği para yerine çekmecede
kuru bir yaprak bulmasından çıkarırlar. Esmeralda masum olduğunu söyler.
Suçunu itiraf etmesi için işkence yapacakları sırada Esmeralda bu
durumun verdiği acıya dayanamaz ve suçsuz olduğu halde suçu kabul eder.
Böylelikle Esmeralda büyücülük, sihirbazlık, fahişelik ve Phoebus de
Chateaupers’i öldürmek suçlarından idam cezasına çarptırılır.
İdam edileceği günü bir hücreye
kapatılarak bekleyen Esmeralda’nın yanına rahip gelir. Onu sevdiğini
söyler. Bir kadını sevmek, rahip olmak, nefret edilmek ve kadının da bir
subay üniformasına aşık olmasının verdiği azabı anlatır. Esmeralda’dan
merhamet diler. Ona kaçmasını böylelikle idam edilmemesini teklif eder.
Ancak sevdiği adamı öldüren rahibin aşkını Esmeralda kabul etmez. Rahip
ise hücre kapısından çıkar, gider.
Ertesi gün Esmeralda’nın asılması için hazırlıklar yapılmıştır. Gudule
Hemşire sokaktan geçen çocuklardan çingene kızın asılacağını duyar ve
çok sevinir.
Sekizinci bölümün “Birbirine benzeyen üç
erkek kalbi” adını taşıyan altıncı iç bölümünde Phoebus’un ölmediğini
öğreniyoruz. Kralın baş avukatı Esmeralda’ya “can çekişiyor” dediğinde
ya yanılıyordu ya da alay ediyordu. Phoebus ölmemişti. Aldığı yara onu
öldürecek kadar derin değildi. İyileştiği gün Esmeralda’nın davası
vardır ve yüzbaşı mahkemeye gidip olayı kanıtlamak yerine Paris’ten
kaçmıştır. Aradan biraz zaman geçtikten sonra nişanlısı Fleur-de-Lys’a
geri dönmüştür. Yüzbaşının geri döndüğü gün Esmeralda’nın asılacağı
gündür. Evin balkonunda meydandaki kalabalığın sebebini anlamaya
çalışıyorlardı. Uzaktan Esmeralda’yı tanır. Rahip Tanrı’dan af
dilemesini söylemek için Esmeralda’nın yanına geldiğinde onun kulağına
“Beni istiyor musun? Seni şimdi bile kurtarabilirim.” der; ancak yine
reddedilir. Esmeralda asılacağı yere götürülürken çevresine bakar ve
Phoebus’u balkonda görür. “Phoebus” diye bağırır. Ancak yüzbaşı
nişanlısıyla birlikte içeriye girer. Tam bu anda bütün olup bitenleri
katedralin kapısından izleyen Quasimodo galerinin kolonlarından birine
bağladığı ipi ayakları ve elleriyle kavrayıp iki cellada doğru koşar.
Tek eliyle Esmeralda’yı kaldırdı ve “korunak” diye bağırdı. (O
dönemlerde kutsal yerlerin dokunulmazlığı vardı.) Kızı kiliseye götürür.
Quasimodo bir tehlike anında çağırması için kıza madeni bir düdük
verir. Çünkü onun duyabildiği tek ses odur.
Bir gece rahip iradesine ve kalbindeki
sevgiye hakim olamayıp Esmeralda’nın kilisede kaldığı odaya gider.
Esmeralda’ya dokunmaya, onu öpmeye başlar. Kız rahibin gücüne karşı
koyamaz. Çırpınırken eli metal bir şeye dokunur. Bu, Quasimodo’nun ona
verdiği düdüktür. Düdüğü alır ve dudaklarına götürür. Quasimodo düdüğün
sesini duyar, gelir, rahibi kollarıyla kavrar, bıçağını çıkarır. O
sırada ay ışığı rahibin yüzüne yansıyınca Quasimodo geriler, diz çöker
ve kendisini affetmesi için rahibe yalvarır. Esmeralda bu olayı fırsat
bilip yerdeki bıçağı alır ve rahibi tehdit eder. Rahip çaresiz odasına
döner.
Bu olaydan birkaç gün sonra mahkeme Esmeralda’nın kiliseden alınarak
idam edilmesi kararını alır. Bu karar o dönemde nadir görülürdü. Bunun
üzerine rahip, yazar Pierre Gringoire’yi bularak Esmeralda’nın
kurtarılması gerektiğini söyler. O gece bütün mucizeler sarayı halkı,
bütün serseriler, dilenciler, kötürümler silahlanarak Notre-Dame
kilisesine Esmeralda’yı kurtarmak için saldırı düzenlerler. Bu saldırıyı
düzenleyenler arasında rahibin kardeşi Jehan da vardır.
Gece yarısından sonra saldırıcılar
kilisenin önüne gelir. Bir grup elindeki aletlerle kilisenin kapısını
kırmaya çalışıyorlardı ki gökyüzünden üzerlerine bir kalas düşer. 12
serseri ölür. Bacağı kırılanlar kaldırımın üstüne yığılıp kalırlar. Bir
süre sonra kalası yerden alarak kapıyı onunla kırmaya çalışırlar. Ancak
bu sefer de üzerlerine iri taşlar düşmeye başlar. Bütün bunları yapan
Quasimodo idi. Saldırıyı sezinlemiş ve engellemeyi düşünmüştü. Ansızın
duvarcıların bütün gün güneydeki kulenin duvarının çatısını onarmak için
çalışmış olduklarını anımsar. Oradaki malzemeleri saldırıya karşılık
olarak kullanır. Büyük kapının üzerine taştan yapılmış iki su oluğu
vardır. Odasından getirdiği çalı çırpıyı feneri ile tutuşturarak
serserilerin kapıya yüklendikleri sırada üzerlerine erimiş kurşun döker.
Serseriler kiliseye girmenin çarelerini ararken ortadan kaybolan Jehan
elinde bir merdivenle gelir. Merdiveni kilise duvarına dayayıp oradaki
tek kollu kapıdan içeri girecektir. Merdivenin ilk sırasında Jehan,
arkasında serseri topluluğu vardır. Yarısına kadar geldikleri sırada
Quasimodo merdiveni kolları ile tutup biraz sallar ve iter.
Merdivendekilerin hepsi yere düşüp sakatlanırlar. Ancak Jehan duvarı
aşabilmiş ve Quasimodo ile tek başına kalmıştır. Jehan elindeki yaylı
okunu fırlatır ve Quasimodo’nun sol koluna saplar. Hiç acı duymayan
kambur diğer eliyle oku çıkarır. İkinci bir oka fırsat vermeden Jehan’ı
yakalamış, ayaklarından tutup döndürmüş, sonra duvara fırlatmış ve Jehan
iki kat olmuş, bel kemiği kırılmış, kafatası patlamış, kiliseyi dört
bir taraftan sarmış ve yukarı tırmanmışlardır. Quasiomodo’yu ele
geçirecekleri sırada jandarma birliği kiliseye gelmiş ve serseri
ordusuyla savaşmaya başlamıştır. Serseriler mağlup olmuş, Quasimodo bir
sevinç çığlığı attıktan sonra Esmeralda’nın kaldığı odaya gitmiştir. Oda
boştur.
Yazar ile siyahlı bir adam kiliseye
girer. Esmeralda’nın kaldığı odaya gidip, keçisiyle birlikte onu oradan
çıkarırlar. Kilisenin arkasındaki nehirde önceden hazırlanmış bir
sandala binerler. Kıyıya ulaştıktan sonra yazar keçiyle birlikte oradan
kaçar; Esmeralda ise siyahlı adamla yalnız kalır. Bu adam rahiptir.
Esmeralda’ya dar ağacını gösterip, “ikimizden birini seç” der. Esmeralda
son kez “hayır” der ve rahip onu oradaki Gudule Hemşire’nin hücresinin
önüne götürüp kız sıkıca tutmasını ve devriyeleri çağıracağını söyler.
Gudule Hemşire parmaklıklardan elini uzatarak Esmeralda’yı tutar ve
rahip oradan uzaklaşır. Esmeralda kadına yalvarır. “Ben size ne yaptım?”
diye sorar. Gudule Hemşire o çok iyi bildiğimiz hikayesini kıza
anlatır. Minik patiği göstererek tam 15 yıldır bu patiği öpüyorum der.
Esmeralda patiği görünce boynunda asılı olan ve onu anne ve babasına
kavuşturacak olan torbayı açar, içinden patiğin diğer eşini çıkarır ve
bir çığlık atar. Kadın “kızım” diye bağırarak hücredeki bir kaldırım
taşını parmaklıklara atarak, onları kırar ve kızını hücreye çeker. Öper,
sarılır, okşar. Devriyelerin sesi yaklaşınca kızın pencereden
görünmeyen karanlık bir köşeye yerleştirir. Rahip ortadan kaybolmuştur.
Kadın devriyelere çingene kızın elini ısırdığını bu yüzden onu
bıraktığını söyler. Devriyeler uzaklaşır. Devriyeler arasında olan
Phoebus’un sesini duyunca Esmeralda pencereye fırlayıp ona seslenir.
Phoebus çoktan atıyla uzaklaşmıştır; ama devriyelerden biri hala
oradadır. Hücreye tekrar giderler ve kızı oradan çıkarırlar. Gudule
Hemşire kızına öyle bir yapışmıştır ki devriyeler kız ile anneyi
birbirinden ayıramazlar. Esmeralda’yı dar ağacının oraya götürürler.
Kızın boynuna ipi geçirirler. O sırada kadın ipi geçirenin elini öyle
bir ısırır ki yardıma gelen kişiler kadının dişlerini zorlukla aralayıp,
kadını iterler. Kafası kaldırım taşlarına düşen kadın bir daha
doğrulamaz. Çünkü ölmüştür.
“Beyazlar Giymiş Güzel Yaratık” bölümünde yazar tekrar Quasimodo’yu
bıraktığı yere, kiliseye döner. Çılgınlar gibi kilisenin her yerinde
ESmeralda’yı arayan Quasimodo bir an rahip Frollo’yu görür. Kulelerin
birinde, öylece bir yere bakıyordur. Yanına gider. Rahibin bakışlarının
odaklandığı yere bakar ve dar ağacında beyaz elbisesi içinde
Esmeralda’nın cansız bedenini görür. Kilisenin anahtarının sadece
rahipte olduğunu aklına getiren Quasimodo babası sayına rahibin üzerine
öfkeyle atlar ve onu kuleden aşağı iter. Rahip kaldırımın üzerinde
cansız yatıyordur artık. Quasimodo bir dar ağacına, bir yere bakar ve
“Sevmiş olduğum her şey!” der.
Ertesi gün rahibin cesedini yerde bulan
adliye görevlileri onun intihar ettiğini düşünürler. Bu yüzden rahip
kutsal toprağa gömülmez.
Yazar Pierre Gringoire Esmeralda’nın keçisi Djoli’yi kurtarır ve trajedide başarı kazanır. Tiyatroya yönelir.
Yüzbaşı Phoebus de Chateaupers de trajik bir sona varır, evlenir. Biz
bütün bunları 11. bölümün “Phoebus’un Evliliği” adın taşıyan 3. iç
bölümden öğreniyoruz.
Bütün bu olanlardan sonra Esmeralda Montfauucon mahzenine götürülür; Quasimodo ise Notre-Dame’dan kaybolur.
Bu öyküyü tamamlayan olaylardan yaklaşık iki yıl ya da on sekiz ay sonra
Montfaucon dehlizinden Geyik Olivier’in cesedini almaya geldiler.
Olivier iki gün önce asılmıştı ve Fransa kralı onun daha iyi bir yere
gömülmesini istemiştir. Ölüyü almaya gelenler tiksinç iskeletler
arasında birinin diğerini epey tuhaf biçimde kucaklamış olduğu iki
iskelet buldular. Bu iskeletlerden biri bir kadına aitti ve üzerinde
hala beyaz bir kumaş parçası duruyordu. Boynunda da bir kese
sallanıyordu. Bu iskelete sıkıca sarılan diğer iskelet bir erkekti. Bel
kemiği yamuk, bir bacağı da diğerinden kısa olduğu görülüyordu. Boynunda
hiçbir kopma yoktu. Adam asılmamıştı. İskeletin ait olduğu adam buraya
gelmiş ve burada ölmüştü. Kollarıyla sıkıca sarıldığı iskeletten onu
ayırmak istediklerinde toz halinde döküldü.
ŞAHISLAR DÜNYASI
Victor Hugo’nun kahramanları, içe dönük kişilerdir. Bir bakıma toplumla
ve kendileriyle meselesi olan, toplumla ve kendileriyle uzlaşamayan
tipler olarak belirtirler.
QUASİMODO : On dört yaşında iken Notre-Dame’ın çancısı olunca, çanlar
kulak zarını patlamıştı; sağır olmuştu. Sağırlığı onu bir bakıma
dilsizleştirmiştir. Çünkü başkalarına gülünç görünmemek için, yalnız
kaldığı zamanlar bozduğu bir suskunluğa gömüldü. Dilini kendi arzusuyla
bağladı.
Quasimodo’nun şanssızlığı onu fena bir insan yaptı. Sahiden de kötüydü,
çünkü vahşiydi; yabanıldı, suratsızdı. Kusursuzca gelişmiş olan gücü
kötülüğünün ayrı bir nedeniydi. Aslında Quasimodo’nun kötülüğü doğuştan
değildi. İnsanlar arasında aşağılandığını, horlandığını görmüştü. İnsan
ağzından çıkan her söz onun için bir alay ya da bir lanetti. Büyüdükçe
çevresinde yalnızca kin bulmuş; genel kötülüğe o da katılmıştı.
Kilise onun dünyası olmuş; Marie adını verdiği büyük çan onun sevgilisi olmuştu.
Notre-Dame kilisesinin çancısıdır. Yazar onu şöyle tanıtır :
Piramit biçimli burnu, at nalı biçimindeki ağzı, sağ göz kocaman bir et
beninin altında kaybolurken, çalı gibi kızıl bir kaşın kapattığı o
küçücük sol gözü, bir kalenin mazgalları gibi sağı solu çentikli o
biçimsiz dişleri, o dişlerden birinin fil dişi gibi üzerine oturduğu
nasırlı dudağı, o sivri çeneyi, hınzırlık, afallama ve üzüntü karışımı
bir ifadesi olan suratıyla aradaki halkın gözlerini kamaştıran yüce yüz.
Yüz buruşturma Quasimodo’nun asıl yüzüdür. Diken diken kızl saçlarla
kaplı kocaman bir baş; iki omzu arasında, tepkisi önde hissedilen
büyücek bir kambur; tuhaf biçimde yamulmuş bir kalça ve bacak yapısı ki
ancak dizlerde birbirine bitişebiliyordu. Büyük ayakları, iri elleri
vardı. Bu biçimsizliğin yanı sıra Quasimodo’da bir güçlülük, çeviklik ve
cesaret havası vardı. Parça parça kırılmış da iyice yapıştırılamamış
bir dev gibi görünüyordu.
ESMERALDA : Dansçı çingene kız. Uzun boylu değildi ama öyle görünüyordu.
Çünkü dal gibi ince gövdesi vardı. Esmerdi. Narin ve canlıydı. Dans
ederken kimi zaman etekliğinin arasından beliriveren biçimli incecik
bacakları, simsiyah saçları, iri siyah gözleriyle kusursuz bir
yaratıktı. Çok güzeldi.
Romanda Quasimodo’nun ve rahip Frollo’nun aşık olduğu kahramandır. Hazin
bir öyküsü vardır. İyi kalpli olmasına rağmen şanssızlık peşini
bırakmaz.
CLAUDE FROLLO : Quasimodo’nun babalığı. Notre-Dame kilisesinin rahibi.
“Yüksek burjuvalar” veya “küçük soylular” olarak adlandırlan orta halli
ailelerin birinden geliyordu. Ailesi onu daha çocukluğunda ruhban
sınıfına adamıştı. Hırsla çalışan ve hızlı öğrenen durgun, ağır başlı,
üzgün tavırlı bir çocuktu. Kilise hukukunu okuduktan sonra tıp bilimine,
zeka gerektiren sanatlara daldı. Otlar ve merhemler bilimini öğrendi.
Şiddetli ateşler, yaralar, bereler, iltihaplanmış şişler ve çıban
konusunda uzmanlaştı. On sekiz yaşında dört fakülteyi bitirmişti. O
günlerde büyük veba salgını patlak vermiş ve bu salgında anne ve babasın
kaybetmişti. Erkek kardeşini kurtarabilmişti. Yirmi yaşında rahip
olmuştu. Çok bilgili ve sert biriydi. Onun bilginlik ünü manastırdan
halka yayılmış ve bu ün halk arasında büyücülüğe dönüşmüştür.
Quasimodo günü ayinden dönerken bulunmuş çocukların yattığı tahtanın
başındaki kalabalığı görmüş, oraya bırakılan çocuğu –kardeşini
hatırlayarak- evlat edinmiş; çocuğa Quasimodo adını vermişti.
Yüzü çoğu zaman asık ve sert; sözleri genellikle hoyrat, haşin ve
emredicidir. Esmeralda’yı sever. Romanda Quasimodo tarafından kuleden
aşağıya atılarak ölür.
GUDULE HEMŞİRE : Asıl adı Paquette la Chantefleurie’dir. Ancak Paris
halkı onu Gudule Hemşire ismiyle tanır. Esmeralda’nın annesidir.
Çok küçük yaşlardayken babası ölmüş; annesiyle birlikte yaşamaya devam
etmiştir. Çalışmalarına rağmen yoksulluk peşlerini bırakmamış ve Gudule
Hemşire kendisini erkeklere parayla satmaya başlamıştır. Yaşlanmaya
başlayınca erkeklerin sevgi ve ilgisi azalmış o da bu sevgi ve ilgi
ihtiyacının bir bebek tarafından doldurulacağını düşünerek hamile
kalıyor. Zaten bu dönemlerde annesi de ölür ve kimsesiz kalır. Küçük bir
kız olunca yeniden hayata bağlanır. Onun için tek önemli şey kızıdır.
Kızına Agnes adını verir. Yaşlanmış kadından güzel anne çıkar ve
Chantefleurie yeniden gönül işlerine başlar. Aldığı paralarla kızına
elbiseler, zıbınlar, takkeler alır. Çocuğuna bir de küçük, ipek kumaştan
pembe bir patik diker.
Bir gün yaşadıkları yere Reims’e çingeneler gelir. Çingeneler çocukların
fallarına bakarak gelecekte ne olacaklarını söyleyen insanlardır.
Chantefleurie meraklanır ve Agnes’i alıp çingenelerin yanına gider.
Çingeneler Agnes’in kraliçe olacağını söylerler. Ertesi sabah
Chantefleurie falcının söylediklerini anlatmak üzere Agnes evde uyurken
onu bırakıp komşusuna gider. Eve döndüğünde Agnes’i bulamaz ve komşusu
onun çingeneler tarafından kaçırıldığını söyler. Agnes’in pembe
patiklerinden teki yatağa düşmüştür. Annesi patiği alır ve çingenelerin
kaldığı barakaya gider. Baraka terk edilmiştir ve barakadaki yatağa
kambur, tek gözlü, yamuk yumuk, dört yaşlarında bir çocuk bırakılmıştır.
Bu çocuk başpiskopos tarafından günahlarından arındırıldıktan sonra
Notre-Dame’ın tahta yatağına bırakılır. Bu çocuk Notre-Dame’ın çancııs
Quasimodo’dur. Rahip onu evlatlık edinir.
Raquette le Chantefleurie’nin kızı Agnes ise çingeneler tarafından kaçırılıp büyütülen Esmeralda’dır.
Bu kadın çok acı çekmiş, kimsesiz, evladının acısıyla d elirmiş ve bir
hücreye çekilmiştir. Yaşlıdır. Romanın sonunda kızına kavuştuğu gün hem
kendisi hem de kız ölür.
PHOEBUS : Esmeralda’yı Quasimodo’nun elinden kurtaran yüzbaşı. Esmeralda’nın sevdiği erkek. Fleur-de-Lys’in nişanlısıdır.
Uçarı, kıymet bilmez bir kişiliktedir. Her ne kadar çok soylu bir kökeni
varsa da, askerlikte, yıllanmış asker huylarından pek çoğunu kapmıştı.
Meyhaneden ve ona bağlı şeylerden zevk alırdı. Sadece kaba şakalar,
asker zamparalıkları, çabuk ele geçirilen güzeller, ucuz başarılar
arasında rahat erebiliyordu. Halbuki ailesinde iyi bir eğitim ve terbiye
almıştı. Fakat çok genç yaşta ülkeyi dolaşmış, kışla hayatına
atılmıştı. Fleur-de-Lys’i önceleri sevmiş, sonraları aşkın her türlü
yerde dağıttığı için ona sevgisinin çok azın saklayabilmişti. Yakın bir
gelecekte evlenecek olması düşüncesi de Phoebus’u Fleur-de-Lys’ten
gittikçe soğutmuştu.
Her kızın ilgisini çekecek kadar yakışıklı ve güçlüydü. Romanın sonunda Fleur-de-Lys ile evlenir.
JEHAN : Claude Frollo’nun erkek kardeşi. Ağabeyi ona daha bebekken anne
ve babaları ölünce sahip çıkmıştı. Claude Frollo tıpkı kendisi gibi
kardeşinin de dindar, uysal, bilgili ve saygılı bir öğrenci olacağını
ummuş; ama Jehan tembel, bilgisiz, yaramaz biri oldu. Çalışmaz,
sorumsuz, meyhaneye gider ve ağabeyinden para isterdi. Aynı zamanda
güldüren, eğlendirici, neşeli, ince buluşlu ve temiz kalpli biriydi.
Romanda talihsiz bir şekilde Quasimodo tarafından öldürülür.
FLEUR-DE-LYS : Phoebus’un nişanlısıdır. Sarışın, çok güzel ve yetenekli
bir genç kızdır. Asil bir aileden gelir. Phoebus’tan beklediği ilgi ve
sevgiyi göremez. Hassas bir yapı sergiler.
PİERRE GRİNGOİRE : Büyük salonda sergilenecek “Hz. Meryem’in Adaleti”
adlı dinsel oyunun yazarı. Bir şeye körcesine bağlanmayıp, değişik
şeyler arasından iyi ve güzel bulduklarını seçen biridir. Yüksek
düşünceli, dirençli, ılımlı, ölçülü, dingin ve fakir bir insandır. Her
şeyin tam ortasında kalmasını bilirdi, mantık ve liberal felsefe
sahibiydi. Çingene adetlerine göre Esmeralda’nın kocası olur.
TEMATİK GÜÇ : Romanda yazarın tuttuğu fikrî mesajı üstlenen karakter
Quasimodo’dur. Olay örgüsünün merkezini Quasimodo oluşturur.
KARŞI GÜÇ : Eserde Quasimodo’nun karşısında iki güç vardır. Biri yüzbaşı
Phoebus, diğeri ise rahip Frollo’dur. Tematik güce zıt bir yapı
sergiler. Tematik gücün arzu ettiği varlığa ulaşmasına dolaylı yoldan
engel olurlar.
ARZU EDİLEN VE KORKULAN VARLIK : Arzu edilen varlık Esmeralda’dır. Tematik güç hep ona ulaşmaya çalışır.
YÖNLENDİRİCİ KARAKTER : Romandaki kahramanlardan yazar Pierre Gringoire,
Esmeralda’nın annesi Gudule Hemşire ve Jehan olay örgüsünün
şekillenmesinde pay sahibidirler.
DEKORATİF UNSURLAR : Phoebus’un nişanlısı Fleur-de-Lys, Lys’in annesi ve
adliye mensupları eserde dekoratif unsurlar olup olay örgüsünün kolay
işlemesini sağlayan yardımcı unsurlardır.
ROMANDA ROMANTİZMİN BELİRTİLERİ
Her şeyden önce romanda yazar toplumdan çok ferdi esas almıştır. İnsanın
duygu ve düşüncelerine geniş bir şekilde yer verilmesi romantizmin en
belirgin etkilerinden biridir.
Romanda okuyucuya verilen bir hürriyet fikri vardır. Esmeralda’nın
haksızlığa uğrayıp idam edilmesinden önce hürriyet istemesi, birnevi
mahkum evi olan Notre-Dame kilisesinin içinde yaşayan Quasimodo’nun dış
dünyaya açılmak istemesi hürriyet fikrinin doğal sonucudur.
En önemli izlerden biri de ölümdür. Çünkü romanda bir çok ölüm olayıyla
karşılaşırız. Esmeralda’nın idamı, Gudule Hemşire’nin ölmesi, rahibin
kuleden düşerek ölmesi, Jehan’ın Quasimodo tarafından öldürülmesi ve
Quasimodo’nun Esmeralda’nın cesedine sarılıp ölmeyi beklemesi
romantizmde görülen ölüm fikrine örnektir.
Dış dünyanın tasvir edilerek hem romana bir akıcılık kazandırılması hem
de dış dünya ile kahramanların ruh halleri arasında bir paralellik
oluşturulması romantizmin etkilerindendir.
Melankoli, hüzün ve kötümserlik romanın her yerindedir. Roman ahlar, vahlar dünyasıdır.
Romanda bir takım olağanüstülüklere yer verilmiştir. Fal, sihir ve büyü o
dönem insanlarının uğraştıkları meslek gibidir. Efsanevî olaylar bir
romantizm etkisidir.
Kısacası Victor Hugo, Notre-Dame’ın Kamburu romanında romantizm akımın bütün özelliklerine yer vermiştir.
SONUÇVictor Hugo’nun bu
romanında karamsar bir hava vardır. Kişinin din ile çatışmasını ele
almıştır. Bu karamsarlığın sebebi ya dinin Ortaçağda bütünlüğü uğursuz
karanlık ya da yazarın yaşadığı acı olaylardır.
The Adventures Of Tom Sawyer – İngilizce Kitap Özeti
The Adventures of Tom Sawyer revolves around the youthful adventures of the
novel’s schoolboy protagonist, Thomas Sawyer, whose reputation precedes
him for causing mischief and strife. Tom lives with his Aunt Polly,
half-brother Sid, and cousin Mary in the quaint town of St. Petersburg,
just off the shore of the Mississippi River. St. Petersburg is described
as a typical small-town atmosphere where the Christian faith is
predominant, the social network is close-knit, and familiarity resides.
Unlike his brother Sid, Tom receives
“lickings” from his Aunt Polly; ever the mischief-maker, would rather
play hooky than attend school and often sneaks out his bedroom window at
night to adventure with his friend, Huckleberry Finn the town’s
social outcast. Tom, despite his dread of schooling, is extremely clever
and would normally get away with his pranks if Sid were not such a
“tattle-tale.”
As punishment for skipping school to go
swimming, Aunt Polly assigns Tom the chore of whitewashing the fence
surrounding the house. In a brilliant scheme, Tom is able to con the
neighborhood boys into completing the chore for him, managing to
convince them of the joys of whitewashing. At school, Tom is equally as
flamboyant, and attracts attention by chasing other boys, yelling, and
running around. With his usual antics, Tom attempts to catch the eye of
one girl in particular: Becky Thatcher, the Judge’s daughter. When he
first sees her, Tom immediately falls in love with Becky. After winning
her over, Tom suggests that they “get engaged.” But when Tom
accidentally blurts that he has been engaged before to Amy Lawrence, he
ruins his relationship with Becky and becomes heartbroken.
One night, Huck and Tom sneak off at
midnight to the town’s graveyard, where they are planning to carry out a
special ritual used to cure warts. Believers in superstition and
folklore, the two expect the graveyard to be full of ghosts. After
hearing voices approach them, the two boys hide in fear; the voices
belong to Injun Joe the villainous savage, Muff Potter- the town
drunk, and Dr. Robinson. The three men are grave robbing! Soon, a fight
breaks out between Dr. Robinson and the two other men. As Dr. Robinson
grabs a headboard and knocks the liquored Muff Potter into
unconsciousness, Injun Joe grabs Muff’s knife and stabs the doctor to
death. The boys run away from the graveyard before they learn that Injun
Joe is planning on framing Muff for the doctor’s murder. Fearful of
Injun Joe and horrified at what they have witnessed, Huck and Tom vow to
keep silent regarding the night’s events.
The next day brings only grief for Tom.
Aunt Polly learns from Sid that Tom snuck out the night before and cries
over him. At school, Becky snubs Tom by paying no heed to his boyish
antics. Hurt and angry, Tom assembles a “gang” of pirates: himself, Joe
Harper, and Huck. The three boys decide that they have had enough of
normal society and run away to Jackson Island, in the middle of the
Mississippi River. When the boys are missing, the whole town assumes
that they have drowned in the river and villagers drag the river for
their bodies. In the darkness of the night, Tom sneaks off the island to
return home and leave a note for Aunt Polly informing her that he is
not dead. Instead, he overhears Polly and Mrs. Harper making plans for
their funerals. The boys then wait until the morning of their own
funeral, sneak back into town and attend their own funerals before
revealing to the congregation that they are alive!
At school, the boys are the envy of each
pupil; however, Tom has still not won back Becky’s heart. When Tom
inadvertently catches Becky reading the schoolmaster’s book, she jump
out of surprise and breaks it. Later that day, when the schoolmaster
questions Becky whether it was she who broke the book, Tom lies and says
that it was he who committed the act. Although he takes the punishment
for Becky, he wins back her love and attention.
After school is let out for the summer,
Muff Potter’s trial begins. The town of St. Petersburg has already
convicted the innocent man in their minds. Tom and Huck are both racked
by their guilty consciences, and are made to feel even worse when Muff
Potter thanks them for being kind to him. When the trial begins, the
defense council calls Tom Sawyer to the witness stand. To the surprise
of Huck, Muff Potter, and all those who are in the audience, Tom
divulges all he knows about the murder, naming Injun Joe as Dr.
Robinson’s killer. Before the trial ends, Injun Joe sprints out of the
courtroom before anybody can catch him.
Injun Joe is declared missing and Muff
Potter is set free with the apologies of the town. Meanwhile, Tom is
afraid that Injun Joe will attempt to seek revenge on him for being a
witness, and Huck holds similar fears. One day, Huck and Tom decide to
dig for buried treasure at the old haunted house on Cardiff Hill. As
they begin their search, the entrance of two strange men surprises the
boys. In hiding, Tom and Huck realize that one of the men is Injun Joe
in disguise as a deaf-and-dumb Spaniard. Tom and Huck watch as Injun Joe
and his accomplice discuss plans for a “revenge job.” The two villains
are planning to hide a bag of six-hundred dollars in the haunted house
and meet back there; but when they hide their bag of money, they
discover a box of buried treasure that has already been hidden in the
haunted house treasure that once belonged to a gang of robbers. The
villains decide to hide their loot in “Number Two” under “the cross” and
exit the house. Obsessed with obtaining the treasure, Tom and Huck make
plans to follow Injun Joe and find out where the treasure is buried.
Becky, who has been out-of-town, returns
to St. Petersburg and holds a picnic for all of her friends. As part of
the picnic festivities, the children go exploring in MacDougal’s cave: a
large cave with secret underground passageways. Unbeknownst to the
other picnickers and adults, Tom and Becky lose themselves within the
depths of the cave.
In the meantime, Huck has resigned
himself to waiting outside the Temperance Tavern, where they suspect
Injun Joe is staying. On the brink of giving up, Huck’s patience is
rewarded when the two villain step out into the night and head off
towards the haunted house. But instead of entering the haunted house,
the villains go toward the old Widow Douglas’s house, with the intention
of torturing and maybe even killing her. Remembering times when the
widow bestowed her kindness upon him, Huck races toward the Mr. Jones’s
house, informing him of Injun Joe’s plans to hurt the widow. Mr. Jones
and his two younger sons hurry over to the widow’s estate and scare off
Injun Joe and his accomplice before any harm is done.
The word of Widow Douglas’s near attack
is circulated around town. But news of the missing children breaks out,
and for the moment, the entire town concentrates on praying and
searching for Tom and Becky. Deep within the cave, Tom and Becky have
lost all sense of direction. With the last of their candle burnt out and
no food to eat, the two are aware that they may starve to death. Tom
attempts to comfort Becky, and continues to explore the cave’s passages
in hoping of finding a way out. Winding down one passageway, Tom sees a
man and shouts to him; to his surprise, the figure belongs to Injun Joe!
Frightened by Tom’s shouts (and not recognizing the boy’s voice), Injun
Joe runs away. Tom never tells Becky of this incident, for fear that we
would cause her even more worries. Eventually, Tom’s persistence pays
off when he discovers a tiny hole that the children manage to crawl
through and escape peril.
With the safe return of Becky and Tom,
the town of St. Petersburg rejoices. Judge Thatcher orders that the door
to MacDougal’s cave be locked and sealed with metal. When Tom learns of
this, he tells finally tells the Judge that Injun Joe is in the cave.
Upon breaking the sealed door, Tom, the Judge, and the other citizens
find Injun Joe at the mouth of the cave, starved to death.
When he meets up with Huck, Tom informs
him that he knows where the treasure is buried. Mistaking the treasure
for lost, Huck is eager to return to MacDougal’s cave with Tom in search
of the money. After recovering the treasure from the cave, the two boys
return to town, only to be ushered into the Widow Douglas’s parlor. To
express her gratitude towards Huck for saving her life, the widow
intends on giving Huck a permanent home and providing him with an
education. Declaring that Huck is now independently wealthy, Tom spring
forward with their newfound treasure, totaling over twelve thousand
dollars.
To conclude, to novel ends with Huck and Tom discussing their future plans of becoming world-class robbers.
The Adventures of Tom Sawyer revolves around the youthful adventures of the
novel’s schoolboy protagonist, Thomas Sawyer, whose reputation precedes
him for causing mischief and strife. Tom lives with his Aunt Polly,
half-brother Sid, and cousin Mary in the quaint town of St. Petersburg,
just off the shore of the Mississippi River. St. Petersburg is described
as a typical small-town atmosphere where the Christian faith is
predominant, the social network is close-knit, and familiarity resides.
Unlike his brother Sid, Tom receives
“lickings” from his Aunt Polly; ever the mischief-maker, would rather
play hooky than attend school and often sneaks out his bedroom window at
night to adventure with his friend, Huckleberry Finn the town’s
social outcast. Tom, despite his dread of schooling, is extremely clever
and would normally get away with his pranks if Sid were not such a
“tattle-tale.”
As punishment for skipping school to go
swimming, Aunt Polly assigns Tom the chore of whitewashing the fence
surrounding the house. In a brilliant scheme, Tom is able to con the
neighborhood boys into completing the chore for him, managing to
convince them of the joys of whitewashing. At school, Tom is equally as
flamboyant, and attracts attention by chasing other boys, yelling, and
running around. With his usual antics, Tom attempts to catch the eye of
one girl in particular: Becky Thatcher, the Judge’s daughter. When he
first sees her, Tom immediately falls in love with Becky. After winning
her over, Tom suggests that they “get engaged.” But when Tom
accidentally blurts that he has been engaged before to Amy Lawrence, he
ruins his relationship with Becky and becomes heartbroken.
One night, Huck and Tom sneak off at
midnight to the town’s graveyard, where they are planning to carry out a
special ritual used to cure warts. Believers in superstition and
folklore, the two expect the graveyard to be full of ghosts. After
hearing voices approach them, the two boys hide in fear; the voices
belong to Injun Joe the villainous savage, Muff Potter- the town
drunk, and Dr. Robinson. The three men are grave robbing! Soon, a fight
breaks out between Dr. Robinson and the two other men. As Dr. Robinson
grabs a headboard and knocks the liquored Muff Potter into
unconsciousness, Injun Joe grabs Muff’s knife and stabs the doctor to
death. The boys run away from the graveyard before they learn that Injun
Joe is planning on framing Muff for the doctor’s murder. Fearful of
Injun Joe and horrified at what they have witnessed, Huck and Tom vow to
keep silent regarding the night’s events.
The next day brings only grief for Tom.
Aunt Polly learns from Sid that Tom snuck out the night before and cries
over him. At school, Becky snubs Tom by paying no heed to his boyish
antics. Hurt and angry, Tom assembles a “gang” of pirates: himself, Joe
Harper, and Huck. The three boys decide that they have had enough of
normal society and run away to Jackson Island, in the middle of the
Mississippi River. When the boys are missing, the whole town assumes
that they have drowned in the river and villagers drag the river for
their bodies. In the darkness of the night, Tom sneaks off the island to
return home and leave a note for Aunt Polly informing her that he is
not dead. Instead, he overhears Polly and Mrs. Harper making plans for
their funerals. The boys then wait until the morning of their own
funeral, sneak back into town and attend their own funerals before
revealing to the congregation that they are alive!
At school, the boys are the envy of each
pupil; however, Tom has still not won back Becky’s heart. When Tom
inadvertently catches Becky reading the schoolmaster’s book, she jump
out of surprise and breaks it. Later that day, when the schoolmaster
questions Becky whether it was she who broke the book, Tom lies and says
that it was he who committed the act. Although he takes the punishment
for Becky, he wins back her love and attention.
After school is let out for the summer,
Muff Potter’s trial begins. The town of St. Petersburg has already
convicted the innocent man in their minds. Tom and Huck are both racked
by their guilty consciences, and are made to feel even worse when Muff
Potter thanks them for being kind to him. When the trial begins, the
defense council calls Tom Sawyer to the witness stand. To the surprise
of Huck, Muff Potter, and all those who are in the audience, Tom
divulges all he knows about the murder, naming Injun Joe as Dr.
Robinson’s killer. Before the trial ends, Injun Joe sprints out of the
courtroom before anybody can catch him.
Injun Joe is declared missing and Muff
Potter is set free with the apologies of the town. Meanwhile, Tom is
afraid that Injun Joe will attempt to seek revenge on him for being a
witness, and Huck holds similar fears. One day, Huck and Tom decide to
dig for buried treasure at the old haunted house on Cardiff Hill. As
they begin their search, the entrance of two strange men surprises the
boys. In hiding, Tom and Huck realize that one of the men is Injun Joe
in disguise as a deaf-and-dumb Spaniard. Tom and Huck watch as Injun Joe
and his accomplice discuss plans for a “revenge job.” The two villains
are planning to hide a bag of six-hundred dollars in the haunted house
and meet back there; but when they hide their bag of money, they
discover a box of buried treasure that has already been hidden in the
haunted house treasure that once belonged to a gang of robbers. The
villains decide to hide their loot in “Number Two” under “the cross” and
exit the house. Obsessed with obtaining the treasure, Tom and Huck make
plans to follow Injun Joe and find out where the treasure is buried.
Becky, who has been out-of-town, returns
to St. Petersburg and holds a picnic for all of her friends. As part of
the picnic festivities, the children go exploring in MacDougal’s cave: a
large cave with secret underground passageways. Unbeknownst to the
other picnickers and adults, Tom and Becky lose themselves within the
depths of the cave.
In the meantime, Huck has resigned
himself to waiting outside the Temperance Tavern, where they suspect
Injun Joe is staying. On the brink of giving up, Huck’s patience is
rewarded when the two villain step out into the night and head off
towards the haunted house. But instead of entering the haunted house,
the villains go toward the old Widow Douglas’s house, with the intention
of torturing and maybe even killing her. Remembering times when the
widow bestowed her kindness upon him, Huck races toward the Mr. Jones’s
house, informing him of Injun Joe’s plans to hurt the widow. Mr. Jones
and his two younger sons hurry over to the widow’s estate and scare off
Injun Joe and his accomplice before any harm is done.
The word of Widow Douglas’s near attack
is circulated around town. But news of the missing children breaks out,
and for the moment, the entire town concentrates on praying and
searching for Tom and Becky. Deep within the cave, Tom and Becky have
lost all sense of direction. With the last of their candle burnt out and
no food to eat, the two are aware that they may starve to death. Tom
attempts to comfort Becky, and continues to explore the cave’s passages
in hoping of finding a way out. Winding down one passageway, Tom sees a
man and shouts to him; to his surprise, the figure belongs to Injun Joe!
Frightened by Tom’s shouts (and not recognizing the boy’s voice), Injun
Joe runs away. Tom never tells Becky of this incident, for fear that we
would cause her even more worries. Eventually, Tom’s persistence pays
off when he discovers a tiny hole that the children manage to crawl
through and escape peril.
With the safe return of Becky and Tom,
the town of St. Petersburg rejoices. Judge Thatcher orders that the door
to MacDougal’s cave be locked and sealed with metal. When Tom learns of
this, he tells finally tells the Judge that Injun Joe is in the cave.
Upon breaking the sealed door, Tom, the Judge, and the other citizens
find Injun Joe at the mouth of the cave, starved to death.
When he meets up with Huck, Tom informs
him that he knows where the treasure is buried. Mistaking the treasure
for lost, Huck is eager to return to MacDougal’s cave with Tom in search
of the money. After recovering the treasure from the cave, the two boys
return to town, only to be ushered into the Widow Douglas’s parlor. To
express her gratitude towards Huck for saving her life, the widow
intends on giving Huck a permanent home and providing him with an
education. Declaring that Huck is now independently wealthy, Tom spring
forward with their newfound treasure, totaling over twelve thousand
dollars.
To conclude, to novel ends with Huck and Tom discussing their future plans of becoming world-class robbers.
Charles Dickens – Büyük Umutlar Kitap Özeti
KİTABIN ADI : Büyük Umutlar
KİTABIN YAZARI : Charles Dickens
KİTABIN ÖZETİ:
Genç Pip,tetim bir çocuktur;ablası ve ablasının kasaba demircisi olan iyi kalpli kocası tarafından yetiştirilir.
Tek başına bir hayat süren Pip,genelde civardaki ormanlar arasında dolaşır,zaman zaman ölmüş anne ve babasının mezarlarını ziyaret ederek ağlar.Bir gün ormanda dolaşırken önüne iriyarı bir adam çıkar ve kendisi- ne derhal yiyecek getirmezse onu öldüreceğini söyler.Bu adamın hapishaneden kaçan biri olduğu anlaşılmaktadır;zira ayaklarını bağlayan zincirleri kesmek için Pip’ten bir eğe getirmesini de ister.
Adamın bu isteğini reddetmeyecek kadar dehşete düşen Pip ablasının mutfağından bir tabak etli hamur çalar ve alet kutusundan da bie eğe alarak mahkumun kendisine rastladığı yere gider.Burada başka bir yabancı adam daha görür birincisi ile şiddetli bir kavgaya tutuşmuştur. İkinci adam sonunda sisler arasında kaybolur.Aradan uzun zaman geç- meden adı Abel Magwitch olan hapishane kaçkını tekrar yakalanır;fakat hapishaneye götürülmeden önce Pip’e, kendisine yardım ettiği için iyilik yapacağını söyler.
Pip,bu hadiseyi çabucak unutur.Çok geçmeden Bayan Havisham,Pip’in ablasından Pip’ii Satis evine gondermesini rica eder.Uzun bir zaman önce Bayan Havisham,evlilik gününde kocası olacak adam tarafından reddedilmiştir.Kadın,o günden bugüne,odalardaki bütün saatleri durdur- muştu ve şimdi vesayeti altındaki güzel fakat kibirli Estella ile yaşamak- tadır.Düğün gecesinin sabahında yenecek kahvaltı masadaki pasta ile birlikte küflenmiş vaziyette durur.Pip,Bayan Havisham’ıı ziyaret ettiği zaman,onun bu herkesten ayrı davranışlarına hayret eder.Yüz Temel Eser Özetleri, Kitap Özetleri, Roman Özetleri, Yüz Temel Eser, Özet
Yapayalnız bir hayat süren Bayan Havisham Pip’ten,sık sık gelerek vesayeti altındaki Estella ile oynamasını ister.Estella,Pip’in canını sıkar ve Bayan Havisham da,kızın Pip’ii kızdırmasını teşvik eder.Estella’ya kızmasına rağmen,Pip,onun derin tesiri altındadır;Estella onun şimdiye kadar gördüğü kızlar arasında en güzelidir.
Çalışkan bir kimse olduğundan Pip,birgün demirci dükkanındaki sınırlı hayattan kurtulacağını bilir.Bu fırsat da kısa bir zaman içinde gerçekleşir. Bir gün Bay Jaggers adında kendini beğenmiş bir avukat gelerek ismini belirtmeyen birinin Pip namına para yatırdığını ve onun Londra’ya giderek bir centilmen olmasını istediğini söyler.Bu habere çok sevinen Pip,paranın Bayan Havisham’dan geldiğini,kendisinin böylece,Estella için arzu edilir bir koca olarak yetişmesini istediğini sanır.
Pip,Londra’da,Herber Pocket adında Bayan Havisham’ın uzaktan bir akrabası ile arkadaşlık eder.Pocket,Londra’yı iyi bilen zarif bir gençtir. Pip için kiralanan odalardan birinde yaşar.Avukat Jaggers,Pip’in sorularını cevaplandırmaz.Kendisine yardım edenin kim olduğunu söylemez,zamanı gelince öğreneceğini söyler.
Pip,çok geçmeden,Londralı şık bir aylak olur.Bentley Drumle adında tahammül edilmezcesine kibirli bir avukatla tanışır ve Londra sosyetik hayatının bütün girdi çıktılarını o kadar iyi öğrenirki,sadık arkadaşı basit Joe Gargery’nin kendisini ara sıra ziyaret etmesinden rahatsızlık duyar.
Bununla beraber Joe ayrıldıktan sonra Pip,ona kaba muamele yaptığından dolayı pişmanlık duyar.Bir defa Bayan Havisham’ın ricası üzerine,Pip,Joe ile birlikte Havisham’ıi ziyaret eder.Yaşlı Havisham ve vesayetindeki Estella,Pip’in,mutevazi bir hayattan nerelere geldiğini hayretle görürler.Bayan Havisham,daha da ileriye giderek, Pip’e, Estella’ya aşık olmasını beklediğini söyler.Pip’in de istediği budur.
Estella Londra’ya gelir.Çok geçmeden,esmer güzelliği ve sosyetik tavırlarından dolayı aralarında Bentley Drumle’nin de bulunduğu gençler ona kur yapmaya başlar.Kız,gerçi ara sıra Pip’ii görürse de Pip’e aşık olmadığı bellidir.
Yirmi birinci yaş gününde Pip’ii çocukken ormanda ettiği hapishane kaçkını Magwitch hayrete boğarak ziyaret eder.Kaba,zihnen hiçbirşeyl meşgul olmadığı hissini uyandıran bu adam,ilk önce titiz Pip üzerinde tiksinti uayandırır;ama Pip’in gizli hamisi olduğu açıkladığı zaman Pip dehşete düşer.Magwitch,Pip’e,gönderildiği yerde çok para yaptığını ve şimdi kendisinin bir oğlu kabul ettiği Pip’in nasıl bir genç olduğunu görmek için gizlice Londra’ya geldiğini söyler.Tek isteği Pip’in kendisinin başaramadığı tarzda bir centilmen olmasıdır.İngiltere’ye Provis nikiyle gelmiştir.Eğer polis onun mahkumları kolonisinden kaçtığını ögrenirse ölüme mahkum edileceğini söyler.
Bu çıkmaz Pip’ii sersemletir.Magwitch’e minnettarlık duyması gerektiğini bilirsede bu yarı vahşi adama sempati duyamayacak cooldur. Hamisinin Bayan Havisham olmaması da onu büyük bir hayal kırıklığına uğratır.Genede Pip,Magwitch’e yardım edeceğini söyler ve Magwitch de ormanda kavga ettiği kimsenin,baş düşmanı Arthur Compeyson olduğunu belirtir.Pip de Herbert Pocket’den Compeyson’un Bayan Havisham’ı1 düğün gününde terkeden adam olduğunu ögrenir.
Kendi hamisinin Bayan Havisham olduğunu sanmakla düştüğü ahmaklığa kızan Pip,yaşlı kadını azarlamak için kasvetli eve birkez daha gider.Kadın da,Pip’e işkence yapmaka istercesine,Estella’nın,yakın bir zamanda Bentley Drule ile evleneceğini söyler.Bayan Havisham Pip’in bu derece kızgın olacağını beklememektedir.Kendisinin terkedilmesinden bu yana bütün erkeklerden intikam almaya yemin etmiştir.Pip’in Estella’ya beslediği duyguları istismar etmek suretiyle,bu yeminini yerine getirmiş olmuğunu sanır.
Estella’nın evlenmesinden sonra Pip Havisham’ın evini tekrar ziyaret eder.Binada bir yangın çıkar.Pip,Bayan Havisham’ı1 kurtarmaya çalışır,fakat çok geç kalmıştır.Ev,mazinin toz ve eşyası ile dolu olduğundan çabucak yanar.Bayan Havisham alevler ortasında can verir.
Londra’ya dönen Pip,Magwitch’in gerçekte Estella’nın babası olduğunu öğrenir;annesi de muhtemelen,Avukat Jaggers’in ev işlerine bakan garip kadındır.Daha da hayret uyandırıcı bir haber Compeyson’un da Londra’da olduğu ve Magwitch’i2 öldürmek için fırsat kolladığıdır.Pip, Herbert Pocket’in yardımı ile,hamisini İngiltere’den Fransa’ya kaçırmak ister.ardından,kendisi de Fransa’ya gidecektir.Fkat vapura biner binmez, Compeyson kendilerini yakalar.İki düşman yumruk yumruğa şidddetli bir kavgaya tutuşur,Magwitch Compeyson’u öldürür.Bu suçundan dolayı, eski mahkum tekrar tutuklanır ve yargılanmasını beklediği sırada hapishane de ölür.
Son zamanlarda başına gelen bu olaylarla Pip hastalanır ve eski sadık arkadaşı Joe Gargery kendisine bakar.Pip’in ablası ölmüştür ve Joe da kendisini seven kocası üzerinde hakimiyet kurmak istemeyen Biddey ile evlenmiştir.Pip nihayet bu mütevazi,sadık Joe ya dudak bükmekte ne kadar haksız olduğunu anlar.Joe ile birlikte,onun demirci dükkanına döner ve hastalık harici döneminde,kendisine kötü muamele ettiği için Joe’dan özür diler.
Estella’yı kaybedişini hala hazmedemeyen Pip Herbert Pocket ile birlikte Londra’da bir iş kurar.Seneler sonra bir zamanlar Bayan Havisham’ın evinin durduğu yeri son bir defa ziyaret eder.Orada Estella’yı görür.Beraberce bir zamanlar,çocukken oynadıkları bahçede dolaşırlar.Estella,şimdi dul bir kadındır.Sosyetik köklerinden ötürü evlendiği haşin Bentley Drumle,vahşetle muamele ettiği atının bir çiftesi ile ölmüştür.Drumle ile geçirdiği hayatı ve tek başına yapayalnız süren dulluk hayatı,bir zmanaların soğuk ve kibirli Estella’sını yumuşatmıştır. Elele bahçede yürürlerken Pip ve Estella artık birbirini hiç bir zaman terkedemeyeceklerini anlarlar.
KİTABIN ADI : Büyük Umutlar
KİTABIN YAZARI : Charles Dickens
KİTABIN ÖZETİ:
Genç Pip,tetim bir çocuktur;ablası ve ablasının kasaba demircisi olan iyi kalpli kocası tarafından yetiştirilir.
Tek başına bir hayat süren Pip,genelde civardaki ormanlar arasında dolaşır,zaman zaman ölmüş anne ve babasının mezarlarını ziyaret ederek ağlar.Bir gün ormanda dolaşırken önüne iriyarı bir adam çıkar ve kendisi- ne derhal yiyecek getirmezse onu öldüreceğini söyler.Bu adamın hapishaneden kaçan biri olduğu anlaşılmaktadır;zira ayaklarını bağlayan zincirleri kesmek için Pip’ten bir eğe getirmesini de ister.
Adamın bu isteğini reddetmeyecek kadar dehşete düşen Pip ablasının mutfağından bir tabak etli hamur çalar ve alet kutusundan da bie eğe alarak mahkumun kendisine rastladığı yere gider.Burada başka bir yabancı adam daha görür birincisi ile şiddetli bir kavgaya tutuşmuştur. İkinci adam sonunda sisler arasında kaybolur.Aradan uzun zaman geç- meden adı Abel Magwitch olan hapishane kaçkını tekrar yakalanır;fakat hapishaneye götürülmeden önce Pip’e, kendisine yardım ettiği için iyilik yapacağını söyler.
Pip,bu hadiseyi çabucak unutur.Çok geçmeden Bayan Havisham,Pip’in ablasından Pip’ii Satis evine gondermesini rica eder.Uzun bir zaman önce Bayan Havisham,evlilik gününde kocası olacak adam tarafından reddedilmiştir.Kadın,o günden bugüne,odalardaki bütün saatleri durdur- muştu ve şimdi vesayeti altındaki güzel fakat kibirli Estella ile yaşamak- tadır.Düğün gecesinin sabahında yenecek kahvaltı masadaki pasta ile birlikte küflenmiş vaziyette durur.Pip,Bayan Havisham’ıı ziyaret ettiği zaman,onun bu herkesten ayrı davranışlarına hayret eder.Yüz Temel Eser Özetleri, Kitap Özetleri, Roman Özetleri, Yüz Temel Eser, Özet
Yapayalnız bir hayat süren Bayan Havisham Pip’ten,sık sık gelerek vesayeti altındaki Estella ile oynamasını ister.Estella,Pip’in canını sıkar ve Bayan Havisham da,kızın Pip’ii kızdırmasını teşvik eder.Estella’ya kızmasına rağmen,Pip,onun derin tesiri altındadır;Estella onun şimdiye kadar gördüğü kızlar arasında en güzelidir.
Çalışkan bir kimse olduğundan Pip,birgün demirci dükkanındaki sınırlı hayattan kurtulacağını bilir.Bu fırsat da kısa bir zaman içinde gerçekleşir. Bir gün Bay Jaggers adında kendini beğenmiş bir avukat gelerek ismini belirtmeyen birinin Pip namına para yatırdığını ve onun Londra’ya giderek bir centilmen olmasını istediğini söyler.Bu habere çok sevinen Pip,paranın Bayan Havisham’dan geldiğini,kendisinin böylece,Estella için arzu edilir bir koca olarak yetişmesini istediğini sanır.
Pip,Londra’da,Herber Pocket adında Bayan Havisham’ın uzaktan bir akrabası ile arkadaşlık eder.Pocket,Londra’yı iyi bilen zarif bir gençtir. Pip için kiralanan odalardan birinde yaşar.Avukat Jaggers,Pip’in sorularını cevaplandırmaz.Kendisine yardım edenin kim olduğunu söylemez,zamanı gelince öğreneceğini söyler.
Pip,çok geçmeden,Londralı şık bir aylak olur.Bentley Drumle adında tahammül edilmezcesine kibirli bir avukatla tanışır ve Londra sosyetik hayatının bütün girdi çıktılarını o kadar iyi öğrenirki,sadık arkadaşı basit Joe Gargery’nin kendisini ara sıra ziyaret etmesinden rahatsızlık duyar.
Bununla beraber Joe ayrıldıktan sonra Pip,ona kaba muamele yaptığından dolayı pişmanlık duyar.Bir defa Bayan Havisham’ın ricası üzerine,Pip,Joe ile birlikte Havisham’ıi ziyaret eder.Yaşlı Havisham ve vesayetindeki Estella,Pip’in,mutevazi bir hayattan nerelere geldiğini hayretle görürler.Bayan Havisham,daha da ileriye giderek, Pip’e, Estella’ya aşık olmasını beklediğini söyler.Pip’in de istediği budur.
Estella Londra’ya gelir.Çok geçmeden,esmer güzelliği ve sosyetik tavırlarından dolayı aralarında Bentley Drumle’nin de bulunduğu gençler ona kur yapmaya başlar.Kız,gerçi ara sıra Pip’ii görürse de Pip’e aşık olmadığı bellidir.
Yirmi birinci yaş gününde Pip’ii çocukken ormanda ettiği hapishane kaçkını Magwitch hayrete boğarak ziyaret eder.Kaba,zihnen hiçbirşeyl meşgul olmadığı hissini uyandıran bu adam,ilk önce titiz Pip üzerinde tiksinti uayandırır;ama Pip’in gizli hamisi olduğu açıkladığı zaman Pip dehşete düşer.Magwitch,Pip’e,gönderildiği yerde çok para yaptığını ve şimdi kendisinin bir oğlu kabul ettiği Pip’in nasıl bir genç olduğunu görmek için gizlice Londra’ya geldiğini söyler.Tek isteği Pip’in kendisinin başaramadığı tarzda bir centilmen olmasıdır.İngiltere’ye Provis nikiyle gelmiştir.Eğer polis onun mahkumları kolonisinden kaçtığını ögrenirse ölüme mahkum edileceğini söyler.
Bu çıkmaz Pip’ii sersemletir.Magwitch’e minnettarlık duyması gerektiğini bilirsede bu yarı vahşi adama sempati duyamayacak cooldur. Hamisinin Bayan Havisham olmaması da onu büyük bir hayal kırıklığına uğratır.Genede Pip,Magwitch’e yardım edeceğini söyler ve Magwitch de ormanda kavga ettiği kimsenin,baş düşmanı Arthur Compeyson olduğunu belirtir.Pip de Herbert Pocket’den Compeyson’un Bayan Havisham’ı1 düğün gününde terkeden adam olduğunu ögrenir.
Kendi hamisinin Bayan Havisham olduğunu sanmakla düştüğü ahmaklığa kızan Pip,yaşlı kadını azarlamak için kasvetli eve birkez daha gider.Kadın da,Pip’e işkence yapmaka istercesine,Estella’nın,yakın bir zamanda Bentley Drule ile evleneceğini söyler.Bayan Havisham Pip’in bu derece kızgın olacağını beklememektedir.Kendisinin terkedilmesinden bu yana bütün erkeklerden intikam almaya yemin etmiştir.Pip’in Estella’ya beslediği duyguları istismar etmek suretiyle,bu yeminini yerine getirmiş olmuğunu sanır.
Estella’nın evlenmesinden sonra Pip Havisham’ın evini tekrar ziyaret eder.Binada bir yangın çıkar.Pip,Bayan Havisham’ı1 kurtarmaya çalışır,fakat çok geç kalmıştır.Ev,mazinin toz ve eşyası ile dolu olduğundan çabucak yanar.Bayan Havisham alevler ortasında can verir.
Londra’ya dönen Pip,Magwitch’in gerçekte Estella’nın babası olduğunu öğrenir;annesi de muhtemelen,Avukat Jaggers’in ev işlerine bakan garip kadındır.Daha da hayret uyandırıcı bir haber Compeyson’un da Londra’da olduğu ve Magwitch’i2 öldürmek için fırsat kolladığıdır.Pip, Herbert Pocket’in yardımı ile,hamisini İngiltere’den Fransa’ya kaçırmak ister.ardından,kendisi de Fransa’ya gidecektir.Fkat vapura biner binmez, Compeyson kendilerini yakalar.İki düşman yumruk yumruğa şidddetli bir kavgaya tutuşur,Magwitch Compeyson’u öldürür.Bu suçundan dolayı, eski mahkum tekrar tutuklanır ve yargılanmasını beklediği sırada hapishane de ölür.
Son zamanlarda başına gelen bu olaylarla Pip hastalanır ve eski sadık arkadaşı Joe Gargery kendisine bakar.Pip’in ablası ölmüştür ve Joe da kendisini seven kocası üzerinde hakimiyet kurmak istemeyen Biddey ile evlenmiştir.Pip nihayet bu mütevazi,sadık Joe ya dudak bükmekte ne kadar haksız olduğunu anlar.Joe ile birlikte,onun demirci dükkanına döner ve hastalık harici döneminde,kendisine kötü muamele ettiği için Joe’dan özür diler.
Estella’yı kaybedişini hala hazmedemeyen Pip Herbert Pocket ile birlikte Londra’da bir iş kurar.Seneler sonra bir zamanlar Bayan Havisham’ın evinin durduğu yeri son bir defa ziyaret eder.Orada Estella’yı görür.Beraberce bir zamanlar,çocukken oynadıkları bahçede dolaşırlar.Estella,şimdi dul bir kadındır.Sosyetik köklerinden ötürü evlendiği haşin Bentley Drumle,vahşetle muamele ettiği atının bir çiftesi ile ölmüştür.Drumle ile geçirdiği hayatı ve tek başına yapayalnız süren dulluk hayatı,bir zmanaların soğuk ve kibirli Estella’sını yumuşatmıştır. Elele bahçede yürürlerken Pip ve Estella artık birbirini hiç bir zaman terkedemeyeceklerini anlarlar.
Nahid Sırrı Örik – Kıskanmak Kitap Özeti
Kitabın Adı: Kıskanmak
Yayınevi:Oğlak Yayıncılık
Yazar:Nahid Sırrı Örik
Kategoriler:
Roman – Öykü – Hikaye (Yerli), Cumhuriyet Dönemi Roman
Kitabın Özeti:
Kıskanmak, Seniha isminde çirkin bir
kadının yaşamı boyunca ağabeyinden intikam almaya çalışması üzerine
kuruludur. Romanın olay örgüsü iki çizgi üzerinde gelişir. Bir yandan
Seniha’nın ağabeyinden öç alması bir olay örgüsü oluştururken diğer
yandan da Mükerrem ile Nüzhet’in yaşadığı yasak aşk ikinci bir olay
örgüsü oluşturur. Yasak aşk, birinci olay örgüsünün nasıl gelişeceğini
ve sonuçlanacağını belirler.
Öncelikle romanın baş karakteri Seniha’nın öyküsüne yer verelim.
Seniha kırk yaşlarında, hiç evlenmemiş
çirkin bir kadındır. Çirkin olması ve ağabeyinin yanında yaşaması
dışında, onunla ilgili bilgileri romanın ilerleyen bölümlerinde geriye
dönüşlerle öğreniriz. Ağabeyi Halit, yurt dışında eğitim görür. Anne ve
baba, oğullarına para yetiştirebilmek için Seniha’nın gereksinimlerini
göz ardı ederler. Seniha’yı okula göndermez, “çeyiz masrafı çıkar” diye
kızlarına gelen evlilik tekliflerini geri çevirirler. Seniha, komşu
köşkte oturan Cemil Şevket adında “uzun boylu, siyah gözlü, hayli cazip”
bir genç ile flört eder. Cemil Şevket, Seniha ile evlenmek isterse de
Seniha’nın ailesi, Cemil Şevket’in kızlarına uygun biri olmadığını ileri
sürerek bu evliliğe izin vermez. Romanda daha sonra öğrendiğimize göre,
Seniha ile Cemil Şevket evlenme konusu üzerinde konuşmak için
buluştuklarında birlikte olmuşlardır. Ancak Seniha ile Cemil Şevket o
geceden sonra bir daha görüşmezler. Halit, eğitimini tamamlayıp
İstanbul’a döndüğünde Seniha’ya yine kısmet çıkar. Bu sefer ailesi
kısmeti geri çevirmez. Ancak Seniha’yı evlendirmek istedikleri adam,
oldukça yaşlı, üç çocuk sahibi biridir. Seniha, evlenmeye istekli
değildir. Annesine kimseyle evlenmek istemediğini söyler. Seniha’nın bu
kararı annesinde kuşku uyandırır. Bir süre kızını yakından izlerse de
bir ipucu yakalayamayınca, içindeki kuşku kızından iyice uzaklaşmasına
neden olur. Anne ve babası iki yıl arayla ölünce, Seniha, Halit’e
bütünüyle bağımlı ve muhtaç duruma düşer. Halit, İstanbul gecelerinde
eğlenirken Seniha evde onun dönüşünü bekler. Romanın sonuna doğru
öğrendiğimize göre, Halit’in eve uğramadığı bir günün sabahında, emrinde
çalışan hademelerden biri Halit’in istediği eşyaları almak için eve
gelmiştir. Seniha eve gelen hademe ile birlikte olmuştur.
Ağabeyi, Ankara’da iş bulunca Seniha onunla birlikte gitmek zorunda
kalır. Halit, İstanbul’a eğlenmeye gitmekten yorulduğu, “yanında daima
bir kadın bulundurmak” istediği için evlenmeye karar verir. İstanbul’da
Mükerrem adında genç bir kızla evlenerek Ankara’ya gelir. Seniha,
Mükerrem ile görünürde çok iyi anlaşır. Seniha ona iyi davranır çünkü
ağabeyinden alacağı intikamda onu kullanacaktır. Mükerrem’in ağabeyini
aldatması için fırsat doğmasını bekler. Mükerrem, Halit’i Nüzhet adında
bir gençle aldattığında Seniha bir süre bu duruma göz yumar. Nüzhet’in
annesi Nuriye Hanım, Seniha’ya Mükerrem’i uyarmasını, aksi halde Halit
ile konuşacağını söyler. Artık intikam alma zamanının geldiğini düşünen
Seniha, ağabeyine karısının Nüzhet ile gizli gizli, Kapuz koyundaki bir
evde buluştuğunu söyler. Halit, bir gece Mükerrem ile Nüzhet’i birlikte
yakalamak üzere koydaki eve gider. Mükerrem’i orada bulamaz ama Nüzhet
ile karşılaşır. Nüzhet, Mükerrem’le ilişkisi olduğunu itiraf eder.
Halit, Nüzhet’i vurur ve Nüzhet ölür. Halit tutuklanarak cezaevine
gönderilir. Seniha, ağabeyinin isteği üzerine tuttuğu avukata
Mükerrem’in onu aldattığından haberi olmadığını, Halit’in bir yanlış
anlama sonucu Nüzhet’i öldürmüş olabileceğini söyler. Mahkeme
sonuçlandığında Halit yedi yıl hapse mahkûm olur. Seniha para kazanmak,
tek başına yaşayabilmek için öğretmenlik yapmaya başlar. Seniha,
Halit’in hapisten çıkacağı günlerde ona son bir darbe vurmak ister. Anne
ve babasından kalan evin Halit’e ait hissesini değerinin altında bir
fiyata almaya çalışır. Ancak Seniha planını gerçekleştiremeden ağabeyi
hapisten çıkar. Halit, hapisten çıkmadan eski arkadaşları sayesinde bir
şirkette iş bulmuştur. Halit’in parasız, kimsesiz ve işsiz duruma
düşmemesi Seniha’yı hayal kırıklığına uğratır.
Buraya kadar Kıskanmak’ı Seniha’nın
öyküsü olarak ele aldık. Ama romanın yarısı Seniha’nın öyküsünden ayrı
bir çizgi oluşturan Mükerrem’in öyküsüne ayrılmıştır. Bu öykü,
kocasından beklediği ilgiyi görmeyen, ona ilgi
gösteren erkekle ilişkiye giren ve bu ilişkide bunalım yaşayan bir
kadının öyküsüdür. Romanda bir yandan çirkin bir kadın olan Seniha’nın
diğer yandan da güzel bir kadın olan Mükerrem’in öyküsünün anlatılıyor
olması
dikkat çekicidir.
Romanın ilk bölümünde Mükerrem’in kim
olduğu hakkında pek bilgi sahibi olmayız. Romanda sonradan öğrendiğimize
göre Mükerrem, kendinden yaklaşık on beş yaş büyük olan Halit ile
evlidir. Halit sakin bir hayat yaşamak üzere Mükerrem ile evlenmiştir.
Evliliklerinin ilk yılı dolmadan Mükerrem, Halit’ten soğumaya başlar.
Mükerrem, Ankara’da Celâl Ferit adında bir adamla ilişkiye girmek
üzereyken Halit, Zonguldak’ta iş bulmuş ve
Zonguldak’a taşınmışlardır. Ancak Mükerrem, Zonguldak’ta birini bulmakta
zaman kaybetmez. Nüzhet adında genç bir oğlanla ilişkiye girer.
Romanda sonradan öğrendiğimize göre,
Nüzhet ile Mükerrem bir baloda tanışmışlardır. Anlatıcı tanışmalarını
şöyle yorumlar: “Mükerrem’le Nüzhet, birbirlerini ancak iki ay kadar
evvel görüp tanımışlardı. Ve tıpkı cemiyetlerin hayatını anlatan bir
Fransız romanının yahut bunların bizdeki eşlerinden birinin şahısları
imişler gibi, tesadüfleri bir balo gecesi olmuştu”.
Anlatıcı, adeta romantik yapıtlarla alay
eder. Bu alayda yazarın kötü ve acı gerçeklerle dolu bir roman dünyası
yaratma çabasını görebiliriz. Nüzhet, Mükerrem ile birlikte olmayı
kafasına koymuştur. Bir gün hizmetçilerinden biriyle Mükerrem’i evine
çağırtır. Hizmetçi, Mükerrem’e Nüzhet’in annesinin (Nuriye Hanım) onu
görmek istediğini söyler. Mükerrem eve gittiğinde Nüzhet’i karşısında
bulur ve birlikte olurlar. Mükerrem ve Nüzhet gizli gizli Nüzhetlerin
evinde buluşmaya başlarlar. Nüzhet iki ay Mükerrem ile görüştükten sonra
ondan sıkılmaya başlar. Nuriye Hanım da oğlu ile Mükerrem arasındaki
ilişkiyi bilmektedir. Bu ilişkiye bir süre göz yumarsa da ilişkinin uzun
sürmesi onu telaşlandırır. Nüzhet, Mükerrem’den kurtulabilmek için bazı
geceler Kapuz koyundaki bir evde kendisiyle kalmasını teklif eder.
Nüzhet’in bu isteği Mükerrem’in kendisini sorgulamasına, kendi içinde
çatışma yaşamasına neden olur. Mükerrem, Seniha’ya kocasını aldattığını
anlatmak isterse de Seniha planları bozulacağı
düşüncesiyle Mükerrem’in itirafını dinlemekten kaçınır. Bu noktada
yazar, Mükerrem’in itirafıyla bir an olayların çözüleceği izlenimi
uyandırır. Ancak Mükerrem itiraftan vazgeçer ve romanın sürükleyiciliği
tekrar sağlanır.
Mükerrem, Halit’in nöbete kaldığı geceleri Kapuz’da, Nüzhet’in yanında
geçirir. Seniha, Halit’e Mükerrem’in Nüzhet’le o nöbetteyken Kapuz’da
buluştuklarını söyler. Halit, bir gün nöbete gittiğini eve bildirir ve
Seniha’dan
haber bekler. Mükerrem, Halit’in yokluğunu fırsat bilerek Nüzhet’e haber
yollar. Nüzhet, Mükerrem’den kurtulmak istediği için onu diğer
arkadaşlarıyla birlikte olacağı içki sofrasına davet eder. Mükerrem’e
“kötü kadın” gibi
davranarak onu aşağılar. Aşağılandığını düşünen Mükerrem oradan
uzaklaşır. Eve geldiğinde kapıda Seniha ile karşılaşırlar. Seniha hiçbir
şey olmamış gibi onu içeri alır. Sabah olduğunda Mükerrem, Nüzhet’in
Halit
tarafından öldürüldüğünü öğrenir.
Bu olaydan sonra Seniha, Mükerrem’in
İstanbul’a dönerek beraber yaşamak isteğini geri çevirir. Mükerrem,
İstanbul’a yalnız gider. Halit’in hapiste olduğu yedi yıl içinde
Mükerrem zengin bir işadamının metresi olur. Seniha, öğretmenlik yaptığı
yere dönmek üzere bindiği vapurda Mükerrem’e rastlar. Mükerrem, bir
barda çalışmak için Samsun’a gitmektedir. Roman, Seniha’nın yaşadığı
olayları tahlil etmesi, ancak Halit’in kendisinden önce ölürse huzur
bulabileceğini fark etmesiyle son bulur.
Kaynak: Özge Soylu
Bilkent Üniversitesi
Kitabın Adı: Kıskanmak
Yayınevi:Oğlak Yayıncılık
Yazar:Nahid Sırrı Örik
Kategoriler:
Roman – Öykü – Hikaye (Yerli), Cumhuriyet Dönemi Roman
Kitabın Özeti:
Kıskanmak, Seniha isminde çirkin bir
kadının yaşamı boyunca ağabeyinden intikam almaya çalışması üzerine
kuruludur. Romanın olay örgüsü iki çizgi üzerinde gelişir. Bir yandan
Seniha’nın ağabeyinden öç alması bir olay örgüsü oluştururken diğer
yandan da Mükerrem ile Nüzhet’in yaşadığı yasak aşk ikinci bir olay
örgüsü oluşturur. Yasak aşk, birinci olay örgüsünün nasıl gelişeceğini
ve sonuçlanacağını belirler.
Öncelikle romanın baş karakteri Seniha’nın öyküsüne yer verelim.
Seniha kırk yaşlarında, hiç evlenmemiş
çirkin bir kadındır. Çirkin olması ve ağabeyinin yanında yaşaması
dışında, onunla ilgili bilgileri romanın ilerleyen bölümlerinde geriye
dönüşlerle öğreniriz. Ağabeyi Halit, yurt dışında eğitim görür. Anne ve
baba, oğullarına para yetiştirebilmek için Seniha’nın gereksinimlerini
göz ardı ederler. Seniha’yı okula göndermez, “çeyiz masrafı çıkar” diye
kızlarına gelen evlilik tekliflerini geri çevirirler. Seniha, komşu
köşkte oturan Cemil Şevket adında “uzun boylu, siyah gözlü, hayli cazip”
bir genç ile flört eder. Cemil Şevket, Seniha ile evlenmek isterse de
Seniha’nın ailesi, Cemil Şevket’in kızlarına uygun biri olmadığını ileri
sürerek bu evliliğe izin vermez. Romanda daha sonra öğrendiğimize göre,
Seniha ile Cemil Şevket evlenme konusu üzerinde konuşmak için
buluştuklarında birlikte olmuşlardır. Ancak Seniha ile Cemil Şevket o
geceden sonra bir daha görüşmezler. Halit, eğitimini tamamlayıp
İstanbul’a döndüğünde Seniha’ya yine kısmet çıkar. Bu sefer ailesi
kısmeti geri çevirmez. Ancak Seniha’yı evlendirmek istedikleri adam,
oldukça yaşlı, üç çocuk sahibi biridir. Seniha, evlenmeye istekli
değildir. Annesine kimseyle evlenmek istemediğini söyler. Seniha’nın bu
kararı annesinde kuşku uyandırır. Bir süre kızını yakından izlerse de
bir ipucu yakalayamayınca, içindeki kuşku kızından iyice uzaklaşmasına
neden olur. Anne ve babası iki yıl arayla ölünce, Seniha, Halit’e
bütünüyle bağımlı ve muhtaç duruma düşer. Halit, İstanbul gecelerinde
eğlenirken Seniha evde onun dönüşünü bekler. Romanın sonuna doğru
öğrendiğimize göre, Halit’in eve uğramadığı bir günün sabahında, emrinde
çalışan hademelerden biri Halit’in istediği eşyaları almak için eve
gelmiştir. Seniha eve gelen hademe ile birlikte olmuştur.
Ağabeyi, Ankara’da iş bulunca Seniha onunla birlikte gitmek zorunda
kalır. Halit, İstanbul’a eğlenmeye gitmekten yorulduğu, “yanında daima
bir kadın bulundurmak” istediği için evlenmeye karar verir. İstanbul’da
Mükerrem adında genç bir kızla evlenerek Ankara’ya gelir. Seniha,
Mükerrem ile görünürde çok iyi anlaşır. Seniha ona iyi davranır çünkü
ağabeyinden alacağı intikamda onu kullanacaktır. Mükerrem’in ağabeyini
aldatması için fırsat doğmasını bekler. Mükerrem, Halit’i Nüzhet adında
bir gençle aldattığında Seniha bir süre bu duruma göz yumar. Nüzhet’in
annesi Nuriye Hanım, Seniha’ya Mükerrem’i uyarmasını, aksi halde Halit
ile konuşacağını söyler. Artık intikam alma zamanının geldiğini düşünen
Seniha, ağabeyine karısının Nüzhet ile gizli gizli, Kapuz koyundaki bir
evde buluştuğunu söyler. Halit, bir gece Mükerrem ile Nüzhet’i birlikte
yakalamak üzere koydaki eve gider. Mükerrem’i orada bulamaz ama Nüzhet
ile karşılaşır. Nüzhet, Mükerrem’le ilişkisi olduğunu itiraf eder.
Halit, Nüzhet’i vurur ve Nüzhet ölür. Halit tutuklanarak cezaevine
gönderilir. Seniha, ağabeyinin isteği üzerine tuttuğu avukata
Mükerrem’in onu aldattığından haberi olmadığını, Halit’in bir yanlış
anlama sonucu Nüzhet’i öldürmüş olabileceğini söyler. Mahkeme
sonuçlandığında Halit yedi yıl hapse mahkûm olur. Seniha para kazanmak,
tek başına yaşayabilmek için öğretmenlik yapmaya başlar. Seniha,
Halit’in hapisten çıkacağı günlerde ona son bir darbe vurmak ister. Anne
ve babasından kalan evin Halit’e ait hissesini değerinin altında bir
fiyata almaya çalışır. Ancak Seniha planını gerçekleştiremeden ağabeyi
hapisten çıkar. Halit, hapisten çıkmadan eski arkadaşları sayesinde bir
şirkette iş bulmuştur. Halit’in parasız, kimsesiz ve işsiz duruma
düşmemesi Seniha’yı hayal kırıklığına uğratır.
Buraya kadar Kıskanmak’ı Seniha’nın
öyküsü olarak ele aldık. Ama romanın yarısı Seniha’nın öyküsünden ayrı
bir çizgi oluşturan Mükerrem’in öyküsüne ayrılmıştır. Bu öykü,
kocasından beklediği ilgiyi görmeyen, ona ilgi
gösteren erkekle ilişkiye giren ve bu ilişkide bunalım yaşayan bir
kadının öyküsüdür. Romanda bir yandan çirkin bir kadın olan Seniha’nın
diğer yandan da güzel bir kadın olan Mükerrem’in öyküsünün anlatılıyor
olması
dikkat çekicidir.
Romanın ilk bölümünde Mükerrem’in kim
olduğu hakkında pek bilgi sahibi olmayız. Romanda sonradan öğrendiğimize
göre Mükerrem, kendinden yaklaşık on beş yaş büyük olan Halit ile
evlidir. Halit sakin bir hayat yaşamak üzere Mükerrem ile evlenmiştir.
Evliliklerinin ilk yılı dolmadan Mükerrem, Halit’ten soğumaya başlar.
Mükerrem, Ankara’da Celâl Ferit adında bir adamla ilişkiye girmek
üzereyken Halit, Zonguldak’ta iş bulmuş ve
Zonguldak’a taşınmışlardır. Ancak Mükerrem, Zonguldak’ta birini bulmakta
zaman kaybetmez. Nüzhet adında genç bir oğlanla ilişkiye girer.
Romanda sonradan öğrendiğimize göre,
Nüzhet ile Mükerrem bir baloda tanışmışlardır. Anlatıcı tanışmalarını
şöyle yorumlar: “Mükerrem’le Nüzhet, birbirlerini ancak iki ay kadar
evvel görüp tanımışlardı. Ve tıpkı cemiyetlerin hayatını anlatan bir
Fransız romanının yahut bunların bizdeki eşlerinden birinin şahısları
imişler gibi, tesadüfleri bir balo gecesi olmuştu”.
Anlatıcı, adeta romantik yapıtlarla alay
eder. Bu alayda yazarın kötü ve acı gerçeklerle dolu bir roman dünyası
yaratma çabasını görebiliriz. Nüzhet, Mükerrem ile birlikte olmayı
kafasına koymuştur. Bir gün hizmetçilerinden biriyle Mükerrem’i evine
çağırtır. Hizmetçi, Mükerrem’e Nüzhet’in annesinin (Nuriye Hanım) onu
görmek istediğini söyler. Mükerrem eve gittiğinde Nüzhet’i karşısında
bulur ve birlikte olurlar. Mükerrem ve Nüzhet gizli gizli Nüzhetlerin
evinde buluşmaya başlarlar. Nüzhet iki ay Mükerrem ile görüştükten sonra
ondan sıkılmaya başlar. Nuriye Hanım da oğlu ile Mükerrem arasındaki
ilişkiyi bilmektedir. Bu ilişkiye bir süre göz yumarsa da ilişkinin uzun
sürmesi onu telaşlandırır. Nüzhet, Mükerrem’den kurtulabilmek için bazı
geceler Kapuz koyundaki bir evde kendisiyle kalmasını teklif eder.
Nüzhet’in bu isteği Mükerrem’in kendisini sorgulamasına, kendi içinde
çatışma yaşamasına neden olur. Mükerrem, Seniha’ya kocasını aldattığını
anlatmak isterse de Seniha planları bozulacağı
düşüncesiyle Mükerrem’in itirafını dinlemekten kaçınır. Bu noktada
yazar, Mükerrem’in itirafıyla bir an olayların çözüleceği izlenimi
uyandırır. Ancak Mükerrem itiraftan vazgeçer ve romanın sürükleyiciliği
tekrar sağlanır.
Mükerrem, Halit’in nöbete kaldığı geceleri Kapuz’da, Nüzhet’in yanında
geçirir. Seniha, Halit’e Mükerrem’in Nüzhet’le o nöbetteyken Kapuz’da
buluştuklarını söyler. Halit, bir gün nöbete gittiğini eve bildirir ve
Seniha’dan
haber bekler. Mükerrem, Halit’in yokluğunu fırsat bilerek Nüzhet’e haber
yollar. Nüzhet, Mükerrem’den kurtulmak istediği için onu diğer
arkadaşlarıyla birlikte olacağı içki sofrasına davet eder. Mükerrem’e
“kötü kadın” gibi
davranarak onu aşağılar. Aşağılandığını düşünen Mükerrem oradan
uzaklaşır. Eve geldiğinde kapıda Seniha ile karşılaşırlar. Seniha hiçbir
şey olmamış gibi onu içeri alır. Sabah olduğunda Mükerrem, Nüzhet’in
Halit
tarafından öldürüldüğünü öğrenir.
Bu olaydan sonra Seniha, Mükerrem’in
İstanbul’a dönerek beraber yaşamak isteğini geri çevirir. Mükerrem,
İstanbul’a yalnız gider. Halit’in hapiste olduğu yedi yıl içinde
Mükerrem zengin bir işadamının metresi olur. Seniha, öğretmenlik yaptığı
yere dönmek üzere bindiği vapurda Mükerrem’e rastlar. Mükerrem, bir
barda çalışmak için Samsun’a gitmektedir. Roman, Seniha’nın yaşadığı
olayları tahlil etmesi, ancak Halit’in kendisinden önce ölürse huzur
bulabileceğini fark etmesiyle son bulur.
Kaynak: Özge Soylu
Bilkent Üniversitesi
Johann Wolfgang Goethe – Faust Kitap Özeti
Kitabın Adı:Faust
Yazarı:Johann Wolfgang Goethe
Kitabın Özeti:
Kitap iki bölümden oluşmaktadır. Birinci
bölümde sadelik hakimdir, olaylar tek bir motif etrafında geçmektedir.
Anlaşılması büyük bir zorluk göstermez. İkinci bölümde ise bir bütünlük
kurmak güçtür. Anlaşılması ve olaylarla bağlantı kurmak ,
ilişkilendirmek çok zordur.
FAUST: Faust, latince
mutluluk demektir. Faust, bilgi ihtirası içinde kıvranan karamsar bir
tipi anlatır. Bilim uğruna bütün ömrünü harcamış, nefsine bütün dünya
hazlarını yasak etmiş ve tam anlamıyla yasak bir ömür geçirmiş olmasına
rağmen, amacına ulaşamamış olmanın ızdırabı içindedir. Bu hal içinde
şeytana teslim olduktan sonra, onun akıbeti çeşitli Faust efsanelerinde
türlü türlü gösterilmiş ve dünyaya beyan edilmiştir.
MEFİSTO: Mefisto’ya
şeytan demek yerinde olur. Mefisto sadece kötülükleri sürükleyen bir
hüviyet olmakla kalmaz, aynı zamanda bir çeşit Azrail rolünü de
üstlenmektedir.
Eserin anlatımı çok sadedir. Faust,
zamanın bütün bilimlerini tahsil edip bitirmiştir. Artık öğrenilecek bir
bilim kalmamıştır. Fakat görmektedir ki; gerçeği bulma sahasında bütün
bu bildiği şeyler kendisini bir adım bile ileriye götürmemiştir. Halbuki
zamanın olanaklarından çok, ileriye göz diken bir ihtirasla, salt
gerçekleri anlamak ve bilgi sahibi olmak arzusundadır. Normal bilgi
edinmek yollarından bir hayır gelmeyeceğini anlamıştır. Böylece son umut
olarak, kendisini büyücülüğe vermiştir. Ruh kuvveti sayesinde arzu
ettiği bilgileri elde edebileceğini ummaktadır.
Gökte Tanrı ile Şeytan aralarında bir
bahse tutuşmaktadırlar. Şeytan Faust’u kolayca baştan çıkartacağını onu
asli kaynağından uzaklaştırıp, sapıklığa sürükleyebileceğini iddia
etmektedir. Tanrı ise, insanın yaradılış itibarı ile iyi olduğunu ve
yeryüzünde bir gaye için çalışırken yanılabileceğini, fakat şeytan araya
girse bile yine kendi ruhunun iyiliği sayesinde doğru yolu
bulabileceğini bilmektedir. Bu itibarla şeytanı Faust üzerinde deneme
yapmakta serbest bırakmıştır.
Faust, büyücülükle uğraşırken, alışılmış
şekilde, ruh çağırmaya başlar. Bu çağırmaların birinde Mefisto
karşısına çıkar. Faust, hayattan bezgindir. Hiçbir şeyden tat
almamaktadır. Oysa Mefisto, ona parlak vaatlerde bulunmaktadır. Nihayet
aralarında bir sözleşme yapılır. Faust der ki; beni istediğin yere
götür. Eğer bir an gelip ben, zamana, “dur geçme, ne kadar güzelsin”
diyecek kadar bir mutluluk duyarsam, artık ölmeye razı olurum.
Bu bahislerden sonra Mefisto, mel’un
teşebbüslerine başlar. O ana kadar kitapların içine kapalı kalmış
Faust’u küçük ve büyük alemlerde dolaştırır. Sefil meyhanelerden, en
lüks saraylara kadar her yeri gezdirir. Bir taraftan da Faust’u türlü
içkilere alıştırır. Bir büyücü kadına hazırlattığı aşk içkisini Faust’a
içirdikten sonra, onun karşısına masum Margaret’i çıkarır. Faust 25
yaşındaki bir gencin heyecanı ile kızcağızı sever. Kız da masum
duygularla bu aşka karşılık verir. Bu yüzden rahatça baş başa
kalabilmeleri için annesinin fincanına Faust’un verdiği zehiri damlatır.
Kadıncağız ölür. Margaret, Faust’dan olan çocuğunu boğar. Bu yüzden
Margaret’in kardeşi de Faust tarafından öldürülür. Böylece Faust’un eli
kana bulanır. Margaret’i hapisten kurtarma denemesi de başarılı olmaz.
Araya Yunan güzeli Helena girer. Faust
ona da aşık olur. Fakat aradığı mutluluğu burada da bulamaz. Nihayet
İncil’in bir sözüne göre düşünmeye başlar. Yani yaradılışın ilk eseri
“söz” müdür, “anlam” mıdır, “faaliyet” midir? Faust beşeri mutluluğu
faaliyette bulur. Bir bataklık sahayı bayındır haline getirmeyi
tasarladığı anda bir nevi murada erer ve zamana “dur geçme, çok
güzelsin” der.
Sonuç olarak yazar her iki bölümde de
insan karakterini oldukça detaylı bir şekilde dile getirmiştir. Fakat
yazar isterse bir konuyu nasıl haşmetli, heybetli bir sadelik ve
bütünlükle işleyebileceğini göstermiştir. Bununla birlikte bazı
bölümlerinin anlaşılması ve olaylarla bağlantı kurmak çok güçtür.
Faust Hakkında Bilgi:
Yazarın dünya klasikleri arasında gösterilen trajedisi “Faust”un
yazımına, ilk olarak 1770-71 yıllarında, Leipzig’deki “Auerbachs Keller”
restorantından aldığı esinle, Frankfurt’a döndükten sonra başladı.
Faust’un ilk bölümü olan “Urfaust”u, ancak yakın dostu Schiller’in
ölümünün ardından tamamlayabildi ve 1808 yılında yayımladı. Bu şaheserin
ikinci bölümü ise, yazarın ölümünden sonra basıldı. Faust, Goethe’nin
farklı zaman ve farklı mekanlarda, kendisiyle birlikte değişen ve
gelişen bir eseri oldu. Yaşadığı olaylar, edindiği izlenimler, değişen
ruh hali ve kişisel deneyimleri bu yapıtta ifadesini buldu. Dolayısıyla
Faust, Goethe’nin gerçek yaşam hikayesini simgelerle gözler önüne seren
bir eser haline geldi.
Faust’ta, iyilik ve kötülük
kavramlarını, “insan=Dr.Faust” ile “şeytan=Mefisto” karakterleri
üzerinde sembolize etti ve bunları karşı karşıya getirdi. İnsanın öz
değerinin “erdem” olduğunu ifade etti. İçindeki erdemle, sürekli bir
iyilik arayışında olan insanın, gerçekleri bulma arzusuyla zaman zaman
Mefisto’ya başvurmasını, bu arayış çabasından ibaret gördü. Ancak,
Mefisto hiçbir zaman insanın özüne hükmedemeyecekti. İnsan, irade
gücüyle doğruyu görecek ve ruhunu iyilikle aydınlatacaktı. Hayatı
yargılama gücüne sahip olmadığını görecek ve onun getirdiklerine “evet”
diyebilme erdemini gösterecekti. Hayat bir nevi, mutluluk ve mutsuzluk
kovalamacası olsa da, insanoğlu, uyumlu davranmayı ve ruhunu ele
geçirmeye çalışan bedenini dizginlemeyi öğrenecekti. Toplumla ortak
hareket etmeyi becerecek, yaşamını faydalı amaçlara ulaşmaya
odaklayacaktı. Sonuç olarak, insanoğlu kendi yaşam “bilinci”ne kavuşacak
ve bunu korumayı kendine ödev bilecekti.
Faust, Tanrı’yla Şeytan’ın bahis
meydanıydı; bahis konusu ise, “insan”dı. Tanrı, insanın yaradılış
erdemine sahip çıkacağını ve gerçeği bulma arayışına çıksa da, eninde
sonunda kendine döneceğini ileri sürüyordu. Şeytan (Mefisto) ise,
insanın bencil olduğunu ve amaçlarına ulaşmak için her zaman kendisine
muhtaç ve bağımlı kalacağını iddia ediyordu. Faust ise, ne Tanrı ne de
Şeytanı kendisinden üstün görmüyordu. Existansiyalistlerin bu eserde
vardığı sonuca göre, insanoğlunun başlangıcı “eylem”di.
Eserdeki bir diğer bahis ise, İnsan ile
Şeytan arasında gerçekleşmekteydi. Hayatını hiçler uğruna
yaşanmışlıklardan ibaret gören Faust, Mefisto’nun, hayatın değerli
olduğu ve “o kadar güzelsin ki, geçme dur…” diyebileceği anlarla hala
karşılaşma şansının var olduğu konusundaki ısrarına muhatap kalsa da,
ona da inanmayacaktı. Bahse göre, Mefisto, Faust’un bu anları yaşamasını
sağlayacak; karşılığında da onun ruhuna sahip olacaktı. Faust’un
iddiayı kazanması için, yaşayacağı güzel anlara “geçme, dur…” demeyecek;
dolayısıyla dünyevi zevkler için ruhunu Mefisto’ya satmayacaktı. Aksi
olursa, bahsi kaybedecekti. Tanrı ise, bu yanılsamayı önemsemiyordu.
Çünkü O’na göre, insan hatalar yapabilirdi. Ancak bu hatalar sonucunda
edindiği tecrübeler er geç onu mutlak gerçeğe götürecek, yani kendisine
geri döndürecekti.
Faust, insanların ne yaparlarsa
yapsınlar yeryüzünde acı çektiklerini gözlemlemişti. Edebiyatla,
tabiatla, bilimle uğraşmış; ancak acıyla başa çıkmayı öğrenememişti. O
yüzden, kendini, hayata adamak için çok yaşlı, hayata karşı isteksiz
davranmak için de genç görüyordu. Yaşamı boyunca neredeyse bütün
zevkleri tatmış; ancak hiçbirine “geçme, dur..” diyememişti. İlk ve son
defa, ölümüne “geçme, dur..” diyecek; aydınlanan ruhu “evet” demesini
öğrendiği için bahsi kaybetmiş sayılmayacaktı. Bu sonucu sağlayan şey
ise, Faust’un kendi içindeki özüne, yani Tanrı’nın güvendiği erdemine
geri dönmüş olmasıydı. Faust, hayatın akışı içinde, gerçeğe ve mutluluğa
ulaşma yolunda hatalar yapmış; Şeytan’ı bu amacı doğrultusunda
kullanmış; ondan yardım almış; ancak hiçbir suretle ruhunu ele
geçirmesine izin vermemiş; onun hizmetine girmemişti. Bu sonuca göre,
Mephistoteles, insanları sürekli olarak kötülüğe sürüklemek istese de,
bir şekilde iyiliğe yol açan bir gücü simgeliyordu. Faust ise, hayata
karşı istekli, aktif, tutkulu ve hayatın kötü anlarında bile karamsar
duyguların pençesine düşmeyen “insan”ı temsil ediyordu.
Kitabın Adı:Faust
Yazarı:Johann Wolfgang Goethe
Kitabın Özeti:
Kitap iki bölümden oluşmaktadır. Birinci
bölümde sadelik hakimdir, olaylar tek bir motif etrafında geçmektedir.
Anlaşılması büyük bir zorluk göstermez. İkinci bölümde ise bir bütünlük
kurmak güçtür. Anlaşılması ve olaylarla bağlantı kurmak ,
ilişkilendirmek çok zordur.
FAUST: Faust, latince
mutluluk demektir. Faust, bilgi ihtirası içinde kıvranan karamsar bir
tipi anlatır. Bilim uğruna bütün ömrünü harcamış, nefsine bütün dünya
hazlarını yasak etmiş ve tam anlamıyla yasak bir ömür geçirmiş olmasına
rağmen, amacına ulaşamamış olmanın ızdırabı içindedir. Bu hal içinde
şeytana teslim olduktan sonra, onun akıbeti çeşitli Faust efsanelerinde
türlü türlü gösterilmiş ve dünyaya beyan edilmiştir.
MEFİSTO: Mefisto’ya
şeytan demek yerinde olur. Mefisto sadece kötülükleri sürükleyen bir
hüviyet olmakla kalmaz, aynı zamanda bir çeşit Azrail rolünü de
üstlenmektedir.
Eserin anlatımı çok sadedir. Faust,
zamanın bütün bilimlerini tahsil edip bitirmiştir. Artık öğrenilecek bir
bilim kalmamıştır. Fakat görmektedir ki; gerçeği bulma sahasında bütün
bu bildiği şeyler kendisini bir adım bile ileriye götürmemiştir. Halbuki
zamanın olanaklarından çok, ileriye göz diken bir ihtirasla, salt
gerçekleri anlamak ve bilgi sahibi olmak arzusundadır. Normal bilgi
edinmek yollarından bir hayır gelmeyeceğini anlamıştır. Böylece son umut
olarak, kendisini büyücülüğe vermiştir. Ruh kuvveti sayesinde arzu
ettiği bilgileri elde edebileceğini ummaktadır.
Gökte Tanrı ile Şeytan aralarında bir
bahse tutuşmaktadırlar. Şeytan Faust’u kolayca baştan çıkartacağını onu
asli kaynağından uzaklaştırıp, sapıklığa sürükleyebileceğini iddia
etmektedir. Tanrı ise, insanın yaradılış itibarı ile iyi olduğunu ve
yeryüzünde bir gaye için çalışırken yanılabileceğini, fakat şeytan araya
girse bile yine kendi ruhunun iyiliği sayesinde doğru yolu
bulabileceğini bilmektedir. Bu itibarla şeytanı Faust üzerinde deneme
yapmakta serbest bırakmıştır.
Faust, büyücülükle uğraşırken, alışılmış
şekilde, ruh çağırmaya başlar. Bu çağırmaların birinde Mefisto
karşısına çıkar. Faust, hayattan bezgindir. Hiçbir şeyden tat
almamaktadır. Oysa Mefisto, ona parlak vaatlerde bulunmaktadır. Nihayet
aralarında bir sözleşme yapılır. Faust der ki; beni istediğin yere
götür. Eğer bir an gelip ben, zamana, “dur geçme, ne kadar güzelsin”
diyecek kadar bir mutluluk duyarsam, artık ölmeye razı olurum.
Bu bahislerden sonra Mefisto, mel’un
teşebbüslerine başlar. O ana kadar kitapların içine kapalı kalmış
Faust’u küçük ve büyük alemlerde dolaştırır. Sefil meyhanelerden, en
lüks saraylara kadar her yeri gezdirir. Bir taraftan da Faust’u türlü
içkilere alıştırır. Bir büyücü kadına hazırlattığı aşk içkisini Faust’a
içirdikten sonra, onun karşısına masum Margaret’i çıkarır. Faust 25
yaşındaki bir gencin heyecanı ile kızcağızı sever. Kız da masum
duygularla bu aşka karşılık verir. Bu yüzden rahatça baş başa
kalabilmeleri için annesinin fincanına Faust’un verdiği zehiri damlatır.
Kadıncağız ölür. Margaret, Faust’dan olan çocuğunu boğar. Bu yüzden
Margaret’in kardeşi de Faust tarafından öldürülür. Böylece Faust’un eli
kana bulanır. Margaret’i hapisten kurtarma denemesi de başarılı olmaz.
Araya Yunan güzeli Helena girer. Faust
ona da aşık olur. Fakat aradığı mutluluğu burada da bulamaz. Nihayet
İncil’in bir sözüne göre düşünmeye başlar. Yani yaradılışın ilk eseri
“söz” müdür, “anlam” mıdır, “faaliyet” midir? Faust beşeri mutluluğu
faaliyette bulur. Bir bataklık sahayı bayındır haline getirmeyi
tasarladığı anda bir nevi murada erer ve zamana “dur geçme, çok
güzelsin” der.
Sonuç olarak yazar her iki bölümde de
insan karakterini oldukça detaylı bir şekilde dile getirmiştir. Fakat
yazar isterse bir konuyu nasıl haşmetli, heybetli bir sadelik ve
bütünlükle işleyebileceğini göstermiştir. Bununla birlikte bazı
bölümlerinin anlaşılması ve olaylarla bağlantı kurmak çok güçtür.
Faust Hakkında Bilgi:
Yazarın dünya klasikleri arasında gösterilen trajedisi “Faust”un
yazımına, ilk olarak 1770-71 yıllarında, Leipzig’deki “Auerbachs Keller”
restorantından aldığı esinle, Frankfurt’a döndükten sonra başladı.
Faust’un ilk bölümü olan “Urfaust”u, ancak yakın dostu Schiller’in
ölümünün ardından tamamlayabildi ve 1808 yılında yayımladı. Bu şaheserin
ikinci bölümü ise, yazarın ölümünden sonra basıldı. Faust, Goethe’nin
farklı zaman ve farklı mekanlarda, kendisiyle birlikte değişen ve
gelişen bir eseri oldu. Yaşadığı olaylar, edindiği izlenimler, değişen
ruh hali ve kişisel deneyimleri bu yapıtta ifadesini buldu. Dolayısıyla
Faust, Goethe’nin gerçek yaşam hikayesini simgelerle gözler önüne seren
bir eser haline geldi.
Faust’ta, iyilik ve kötülük
kavramlarını, “insan=Dr.Faust” ile “şeytan=Mefisto” karakterleri
üzerinde sembolize etti ve bunları karşı karşıya getirdi. İnsanın öz
değerinin “erdem” olduğunu ifade etti. İçindeki erdemle, sürekli bir
iyilik arayışında olan insanın, gerçekleri bulma arzusuyla zaman zaman
Mefisto’ya başvurmasını, bu arayış çabasından ibaret gördü. Ancak,
Mefisto hiçbir zaman insanın özüne hükmedemeyecekti. İnsan, irade
gücüyle doğruyu görecek ve ruhunu iyilikle aydınlatacaktı. Hayatı
yargılama gücüne sahip olmadığını görecek ve onun getirdiklerine “evet”
diyebilme erdemini gösterecekti. Hayat bir nevi, mutluluk ve mutsuzluk
kovalamacası olsa da, insanoğlu, uyumlu davranmayı ve ruhunu ele
geçirmeye çalışan bedenini dizginlemeyi öğrenecekti. Toplumla ortak
hareket etmeyi becerecek, yaşamını faydalı amaçlara ulaşmaya
odaklayacaktı. Sonuç olarak, insanoğlu kendi yaşam “bilinci”ne kavuşacak
ve bunu korumayı kendine ödev bilecekti.
Faust, Tanrı’yla Şeytan’ın bahis
meydanıydı; bahis konusu ise, “insan”dı. Tanrı, insanın yaradılış
erdemine sahip çıkacağını ve gerçeği bulma arayışına çıksa da, eninde
sonunda kendine döneceğini ileri sürüyordu. Şeytan (Mefisto) ise,
insanın bencil olduğunu ve amaçlarına ulaşmak için her zaman kendisine
muhtaç ve bağımlı kalacağını iddia ediyordu. Faust ise, ne Tanrı ne de
Şeytanı kendisinden üstün görmüyordu. Existansiyalistlerin bu eserde
vardığı sonuca göre, insanoğlunun başlangıcı “eylem”di.
Eserdeki bir diğer bahis ise, İnsan ile
Şeytan arasında gerçekleşmekteydi. Hayatını hiçler uğruna
yaşanmışlıklardan ibaret gören Faust, Mefisto’nun, hayatın değerli
olduğu ve “o kadar güzelsin ki, geçme dur…” diyebileceği anlarla hala
karşılaşma şansının var olduğu konusundaki ısrarına muhatap kalsa da,
ona da inanmayacaktı. Bahse göre, Mefisto, Faust’un bu anları yaşamasını
sağlayacak; karşılığında da onun ruhuna sahip olacaktı. Faust’un
iddiayı kazanması için, yaşayacağı güzel anlara “geçme, dur…” demeyecek;
dolayısıyla dünyevi zevkler için ruhunu Mefisto’ya satmayacaktı. Aksi
olursa, bahsi kaybedecekti. Tanrı ise, bu yanılsamayı önemsemiyordu.
Çünkü O’na göre, insan hatalar yapabilirdi. Ancak bu hatalar sonucunda
edindiği tecrübeler er geç onu mutlak gerçeğe götürecek, yani kendisine
geri döndürecekti.
Faust, insanların ne yaparlarsa
yapsınlar yeryüzünde acı çektiklerini gözlemlemişti. Edebiyatla,
tabiatla, bilimle uğraşmış; ancak acıyla başa çıkmayı öğrenememişti. O
yüzden, kendini, hayata adamak için çok yaşlı, hayata karşı isteksiz
davranmak için de genç görüyordu. Yaşamı boyunca neredeyse bütün
zevkleri tatmış; ancak hiçbirine “geçme, dur..” diyememişti. İlk ve son
defa, ölümüne “geçme, dur..” diyecek; aydınlanan ruhu “evet” demesini
öğrendiği için bahsi kaybetmiş sayılmayacaktı. Bu sonucu sağlayan şey
ise, Faust’un kendi içindeki özüne, yani Tanrı’nın güvendiği erdemine
geri dönmüş olmasıydı. Faust, hayatın akışı içinde, gerçeğe ve mutluluğa
ulaşma yolunda hatalar yapmış; Şeytan’ı bu amacı doğrultusunda
kullanmış; ondan yardım almış; ancak hiçbir suretle ruhunu ele
geçirmesine izin vermemiş; onun hizmetine girmemişti. Bu sonuca göre,
Mephistoteles, insanları sürekli olarak kötülüğe sürüklemek istese de,
bir şekilde iyiliğe yol açan bir gücü simgeliyordu. Faust ise, hayata
karşı istekli, aktif, tutkulu ve hayatın kötü anlarında bile karamsar
duyguların pençesine düşmeyen “insan”ı temsil ediyordu.
ALLAH
BAYRAK
WEB-TUNCA
Radyo Karoglan
Foruma Misafir Olarak Gir
Forumda Neler Var
GALATASARAY
FENERBAHÇE
BEŞiKTAŞ
TRABZONSPOR
MiLLi TAKIM
ETKiNLiKLERiMiZ
MEVLANA'DAN