MUHAMMED
BAYRAK
| Welcome, Guest |
|
You have to register before you can post on our site. |
| Forum Statistics |
|
» Members: 7 » Latest member: Muhammed » Forum threads: 5,306 » Forum posts: 5,910 Full Statistics |
DOWNLOADEN
AYET
FELSEFEMiZ
Raşit Tunca Sözü
GÜZEL SÖZ
Ümmü Sübyan Nedir? Kimlere Zarar Verir? Ümmü Sübyandan Muska ile Korunma
Ümmü Sübyan Nedir?
Ümmü Sübyanın küçüğü toz kaldırarak dönen rüzgar ve ismine Talaz denen rüzgardır, Ortancası Kasırga, ve büyüğünede Hortum adı verilir.
Avustralya kökenli rüzgardır ve tazman canavarı cibilliyatlı çocuk doğacağı zaman talaz halinde başgösterir ve sonra kasırga olur sonra son halini alır ve hortum olur. Halid Bin Velidin Cibillyatı da toz koparandır yani Tazman Canavarı.
Hamile kadınlar, eğer talaz halindeyken, toz kaldırarak o dönen rüzgar içinde kalırlarsa, çocuk sakat yada cinlenmiş gibi olur, ve çoğunlukla kekeme olurlar o çoocuklar.
Rivayetlerede Ümmü Sübyana karşı okuncak dua:
O nu ilk talaz halinde görünce üstünüze doğru gelirken görürseniz hemen istiaze duasını okuyunuz
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ , بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم
Euzubillahimineşşeytanirracim
Bismillahirrahmenirrahim
diyerekten, o senip dinip kaybolasıya kadar çokca tekrar ediniz.
Ümmü sıbyan hastalığı
Sual: Bebeklerde görülen ümmü sıbyan hastalığı için hangi duayı okumak gerekir?
CEVAP
Bu hastalıktan korunmak için, 22 Besmele, bir Fatiha, bir Âyet-el-kürsi, bir İhlâs, bir Felak, bir Nas sureleriyle, Kalem suresinin 51. ve 52. âyetlerini bir kâğıda İslam harfleriyle yazdıktan sonra, muska hâline getirerek bebeğin üstüne asmalıdır.
işte "Raşidi Tahsini Şerifi" nde burda zikredilen bütün ayet ve dualar mevcuttur. Tahsini Şerifmizin Muska şeklinde taşınması, çocukları, hamile kadınları, ve normal yetişkin insları Allahın izniyle korur. Yakında sayfarımızda hizmet olsun diye, kendimizin hazırladığımız tahsini şerif muskalarımızı, dağıtıma ve satışa sunacağız. Raşidi Tahsini Şerif duasını sayfamızdan indirip, yada kopyeleyip, yazıcıda bastırıp, muska haline getiremeyenler, bizden hazırını sipriş verip temin edebilirler. Elbet ona harcadığımız zamanın ve posta masrafının ücretini ödmeniz lazım, o nu bedava adresinize gönderebilicek kadar zengin değilim. HTML ve PDF Versionunu bedava verdim daha ne yapan.
Bir hadis-i şerif meali de şöyledir:
(Yeni doğan çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da ikamet okunursa, “Ümmü sıbyan” hastalığından korunmuş olur.)
[Beyheki]
Kasırga ve subtropikal siklonların adlandırması farklı uyarı merkezleri tarafından, hava hareketlerinin gelişimi ve izlenmesini kolaylaştırmak amacıyla yapılmaktadır. Adlar seçilirken aynı kasırga havzasında oluşan fırtınaların ayırt edilmesine önem verilmektedir. Sürekli rüzgâr hızı 33 knot (61 km/sa; 38 mph) ve üzerinde olan hava hareketleri genellikle ilgili havza için hazırlanmış listedeki adla anılır. Adlandırma kuralları Batı Pasifik'teki tropikal stresler için de geçerliyken güney yarımkürede bir fırtınanın ayrı bir ada sahip olması için hava hareketinin merkez çevresinde sürekli rüzgârlar oluşturması gerekmektedir.
Tropikal siklon
Kasırga ya da tropikal siklon, büyük çaplı ve çok şiddetli, Beaufort ölçeğine göre saatte 118 km'den (75 milden) fazla hızla ve dönerek esen tropik rüzgârdır.
Doğu Büyük Okyanus ve Güney Atlantik hariç subtropikal ve tropikal iklim kuşağındaki bütün sıcak denizlerde sık sık meydana gelir. Ağustos, eylül aylarında Antiller'de görülür. Batı Büyük Okyanus’unda tayfun adını alır. Başlangıç ve mevsim sonu kasırgaları, Karayiplerin batısında görülür. Orta Amerika kıyılarının biraz açıklarında Büyük Okyanus'ta ve Meksika Körfezi'nde de sık sık rastlanır.
Köken bilimi
Kasırga kelimesi, Eski Türkçedeki "kasırku" sözünün günümüze ulaşmış biçimidir.[1] Kasırku ise "titretmek, sallamak" anlamına gelen "kasmak" fiilinden türemiş "fırtına" anlamına gelen bir sözdür.[2]
Kasırga kelimesinin İngilizcedeki karşılığı "Hurricane"dir. Bu kelimenin Orta Amerika'da yaşamış olan Mayaların kullandığı "Huracan" kelimesinden geldiği söylenir. Mayaların dilinde "Huracan", büyük rüzgârların (fırtınaların) ve kötü ruhların tanrısı anlamına gelirdi.[3] "Hurricane", İspanyolca "Huracán" kelimesi üzerinden türetilmiştir.[4]
Kasırga adlandırmaları
ve Kasırga isimleri listesi
Kasırgalara adları, Dünya Meteoroloji Örgütü'nün daha önceden belirlediği listelere göre belirlenir. Bu amaçla Atlas Okyanusu'yla ilgili kasırgaları adlandırmak üzere erkek ve kadın adlarından hazırlanmış altı liste vardır. Her altı yılda bir tekrar ilk listeye dönülür. Listedeki her adın ilk harfi alfabetik sıraya göre belirlenir. Q, U, X, Y ve Z harfleriyle başlayan adlar kullanılmaz. Bir fırtınanın hızı, saatte 200 km'yi geçerse kasırgaya dönüşmüş olarak kabul edilir ve bu listelerde sırada bulunan ad, o kasırgaya verilir.[3]
Meydana geliş ve hareket
Kasırgalar o kadar güçlüdür ki her şeyi savurabilirler. 2002'de Avrupa'yı vuran Akdeniz Kasırgası'nın İstanbul'da savurarak kıyıya attığı bir gemi.
Atlantikte ortalama yılda yedi kasırga oluştuğundan Doğu Büyük Okyanus'ta da yaklaşık aynı sayıda kasırga meydana gelir. 1890-1910 arası çok, 1910-1930 arası az, 1930-1950 arası çok sık kasırga oluşmuştur. Kasırgaların ekseni kuzeybatı yönünde eser. Şu ana kadar Türkiye'de bir kere olup İzmir'in üstünden geçmiş ve 10-20 saat içinde Türkiye'yi terk etmiştir.[kaynak belirtilmeli] Ayrıca İstanbul'da bazı siklonik depresyonların (45–50 km hızla eser) 4–5 m dalgalara neden olduğu, demir direkleri devirdiği, basket potalarını parçaladığı ve hatta ağaçları yerinden söküp 150 metreye kadar kaldırdıkları bilinir.[kaynak belirtilmeli]
Kuzey Atlantik'teki kasırgalar genellikle hazirandan ekime kadar sürer. Bu süre içinde deniz yüzeyinde sıcak ve nem en fazladır. Mayıs ve kasım aylarında daha az, diğer aylarda ise pek seyrek meydana gelir. Kuzey Atlantik bölgesinde yılda meydana gelen ortalama trohadi loopik siklon miktarı sekizdir. Bunun beşi ise kasırga tipindedir. Eylül ayında Atlas Okyanusu'nun güneyindeki büyük subtropikal anti-siklon bölgesinde tropik fırtınalar eser. Antisiklon bölgesinin güneyinde esen doğu rüzgârları tarafından tahrik edilerek birkaç günlüğüne batı yönüne kayar. Fırtınaların çoğu antisiklon bölgesinin batı ucundan kıvrılarak bazıları Amerika'yı kasıp kavurur. Diğerleri ise kıyıdan geçer. Diğer fırtınalar kıvrılmadan batı yönünde doğruca eserek Meksika Körfezi'ni veya Orta Amerika'yı etkisi altına alır. Mevsimin başında ve sonunda patlak veren kasırgalar meydana geldikten sonra kuzey yönünde eserler. Fırtınaların hızı ortalama 80–240 km'yi bulur.
Rüzgâr ve yağış
Tropik bir siklonun kasırga olarak adlandırılabilmesi için hızının en azından 117 km/saat olması gerekir. Genellikle saate 240 km’den fazla hıza sahiptirler. Sebep oldukları doğrudan zarardan başka rüzgârlar felaketlere yol açan büyük deniz dalgalarına ve denizin kabarmasına yol açarlar. Carolis hareketleri adı verilen hareketler nedeniyle kuzey yarım kürede esen rüzgârlar saat yelkovanının tersi yönünde, güney yarım kürede ise saat yelkovanı yönündedir. Kasırgalarla birlikte yağış da gelir. Tropik bir rüzgâr kuşağının ortalama yağış miktarı 75–150 mm'dir. Daha çok yağış düştüğü de olur. Böyle yağışlar karaların iç kısımlarında ciddî sellerin oluşmasına neden olur.
Büyüklük ve yapı
Bu harita, 1985 ile 2005 yılları arasında dünyada meydana gelen tüm tropik kasırgaların hareketlerini göstermektedir. Her bir nokta altı saatlik aralarla kasırganın yerini, kullanılan renkler ise kasırganın Saffir-Simpson ölçeğine göre şiddetlerini gösterir.
Çok yüksek hıza sahip olan bulutların taşıdığı yağmur, genellikle daha sakin bir bölge olan kasırganın dönen kısmının arkasına düşer. Kasırganın çapı 50–800 km genişliğindedir. Büyük kasırgalarda havanın akımı 12.000 m’den daha üst bölgelere kadar etki eder. Hatta bazı kasırgalarda bu etki statosferde dahi görülebilir. Sağanak yağmur getiren kümülüs ve kümülinimbüs bulutları rüzgâr kuşağında sarmal bir şekil almaya meyillidirler. Şekiller radar ekranında görülebilmekte ve böylece muhtemel bir kasırganın gelişi anlaşılmaktadır. Kara istasyonları, uçaklar ve denizdeki gemiler, radarlar yardımıyla kasırgaları takip edebilmektedirler. Kasırganın merkezine (gözüne) yaklaşıldıkça rüzgârın hızı kesilirse de tamamen durmaz, yağış durur. Ortadaki bulutlar kaybolur, alçak bulutlar genellikle kalır. Aralarından güneş ışınları geçer. Kuşlar kasırga gözüne kapılır ve sürüklenir. Kasırga gözü geçtikten bir saat sonra ters yönde daha kuvvetli bir rüzgâr eser.
Kasırganın orta kısmı (otağı) sıcaklık normalden 10°-15 °C daha yüksektir. Çünkü, buradaki hava daha az hareketlidir. Yanlardaki yüksek hava basıncından merkezdeki alçak hava basıncına doğru kuvvetli bir hava akımı meydana gelir. Fakat bu iç hava akımı adı verilen oluşumun kuvveti, kısmen de olsa sürtünme ile hafifler. Kasırganın göz ve odak merkezi kısmından dış kısımlara özellikle yukarıya doğru merkezkaç kuvvetleri aracılığıyla bir hava akımı oluşur. Bu bölgede rüzgâr hızı azalır. Deniz seviyesindeki şiddetli siklonik akıma karşı antisiklonik bir akım meydana gelir. Kasırgalar, buharla çalışan basit bir motora benzetilebilir. Kasırgayı hareket ettiren güç, iç hava akımıdır. Hareketini sıcaklık değişiklikleri sağlamaktadır. Mal ve can kaybına sebep olan kasırgalar üzerinde senelerdir çalışmalar yapılmaktadır. Uydular ve diğer meteorolojik izleme aletleri kullanılarak kasırgaların doğuşu, takip ettiği yollar, büyüklüğü ve zararları hakkında yardımcı bilgiler alınmaktadır.
Tasmanya canavarı
Tasmanya canavarı (Sarcophilus harrisii) veya Tasmanya şeytanı, bir yırtıcı keseli familyası olan keseli sansargiller'den (Dasyuridae) bir hayvan türü. Bu familyanın şu an yaşayan en büyük temsilcisidir ve Sarcophilus cinsinin tek üyesidir. Ufak bir köpek ebatlarında ama yapılı ve kaslıdır. Şu anda dünyadaki en büyük etobur keselidir.
Bugün sadece Tasmanya Adası'nda yaşamaktadır. Anakara Avustralya'da tahminen 14. yüzyıl içerisinde nesli tükenmiştir. Evcil kümes hayvanlarının korunması için 1930'lu yıllarda yoğun olarak Tazmanya'da da avlanmışlardır. 1941 yılında Keseli canavarın koruma altına alınmasıyla adadaki varlıkları kendine gelmiştir. Ancak 1990'lı yıllarda baş gösteren bir hastalık, bu hayvanın geleceğini yeniden tehdit etmektedir. Çok yakında tehlike altında sınıflandırmasına girebilir. Tasmanya Hükûmeti hastalığın etkilerini azaltmak için önlemler almaktadır.
İsminin kökeni
Bu ismini, siyah kürkü, irkildiğinde yaydığı nahoş kokusu, yüksek sesle çıkardığı ürkütücü çığlığı [1] ve beslenirken sergilediği çok hırçın hareketlerden dolayı almıştır.
Bilimsel ismi son 200 yıl içerisinde defalarca değişmiştir. Doğa bilimci George Harris ilk 1807 yılında hayvanı incelemiş ve Didelphis ursina ismini vermiştir[1]. Daha sonra 1838 yılında Richard Owen tarafından adı Dasyurus laniarius olarak değiştirilmiştir. Ancak bu isim de uzun süre kalmadı. 1841'de Pierre Boitard türü tekrar kategorize etti ve Sarcophilus harrisii adını verdi. Türün en taksonomi incelemeleri 1987 yılında yapıldı ve Sarcophilus laniarius[2] adı verildi. S. harrisii ismi kaldı ve S. laniarius ismi de fosil türleri ile ilişkilendirildi.[3]. Tazmanya canavarı Sarcophilus cinsinin yaşayan tek üyesidir.
En yeni araştırmalar sonunda, Quoll ile yakın Tasmanya kaplanı (Thylacine) ile ise uzaktan akraba olduğu yönünde bilgiler elde etmiştir.
Fiziksel Özellikleri
Tasmanya canavarı, 1936'da son Thylacine'in ölümünden bu yana yaşayan en büyük yırtıcı keselidir. Erkek, baş dahil 65 cm büyüklüğünde, kuyruğu yaklaşık 26 cm uzunluğunda, ağırlığı 8 kg'dir. Dişi ise yaklaşık 57 cm, kuyruk 24 cm, 6 kg ağırlığındadır[4]. Tasmanya canavarının doğadaki ömrü ortalama 6 yıldır, esarette bu süre uzayabilir.
Vücut yapısı güçlüdür. Baş, kısa ve geniş, dişler sivri ve kemik parçalamaya uygundur. Kürkü genelde siyah ya da koyu kahvedir. Bir keseli memeli için alışılmadık bir biçimde ön ayakları arkalara oranla biraz daha uzundur.
Canavarın yüzünde ve kafasının tepesinde bıyıkları vardır. Bunlar karanlıkta yemek ararken avlarının ve diğer canavarların yerlerini tespit etmede işe yarar. Kışkırtıldığı zamanlar keskinliği kokarcanınkine rakip olabilen bir koku salabilir. Duyma egemen duyusudur, aynı zamanda mükemmel bir koku alma duyusuna da sahiptir. Canavar geceleri avlandığı için görme duyusu en kuvvetli siyah beyazdadır. Loş ışıkta hareket eden nesneleri hemen görebilmekte fakat durağan nesneleri seçmekte zorlanmaktadırlar[5]. Memeliler arasında vücut oranı ayarlanarak yapılmış bir analiz, Tazmanya canavarının yaşayan memeliler arasında en kuvvetli ısırığa sahip olduğunu göstermiştir.[6]. Çenesinin gücü büyük oranda görece büyük kafasından kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda bir Tazmanya canavarı hayatı boyunca yavaşça büyüyen tek bir takım dişe sahiptir.[5]
Üreme
Dişiler genelde cinsel erişkinliğe ulaştıkları ikinci yıldan sonra üremeye başlarlar. Bu noktada senede bir kere doğurgan hale gelirler ve kızgınlık döneminde çoğul ovumlar üretirler.[7] Çiftleşme Mart ayında, gün ve gece boyunca korunaklı yerlerde olur. Erkekler, dişiler için dövüşürler ve dişi canavarlar baskın erkekle çiftleşir. Canavarlar tekeşli değillerdir ve dişiler çiftleşmeden sonra erkek tarafından korunmazlarsa birçok başka erkekle çiftleşebilirler. Gebelik 21 gün sürer ve her biri yaklaşık 0,18 - 0,24 gram olan (pirinç tanesi kadar bir büyüklükte) 20-30 arası yavru yumurta akı kıvamında bir sıvının içinde dünyaya gelir.[8]. Yavrular doğdukları zaman vajinadan annenin kıllarına tutunarak keseye giderler. Kesenin içine girdikten sonra her biri ilerleyen 100 gün boyunca bir meme ucuna bağlı kalır. 4 meme ucu bulunduğu için memeye ilk ulaşan 4 yavru hayatta kalır. Bir meme edinemeyen yavrular genelde anne tarafından yenirler. İstatiksel olarak erkeklere oranla daha fazla dişi hayatta kalır. Dişi Tasmanya canavarının kesesi aynı wombatta olduğu gibi arkaya doğru açılır dolayısı ile yavrular kesenin içindeyken dişinin yavrularla etkileşimde bulunması zordur.[7].
Kesenin içinde, beslenebilen yavru hızla gelişir. 15. günde kulakların dış kısımları görünür hale gelir. 16 gün sonra göz kapakları 17. gün bıyıklar ve 20. günden sonra da dudaklar belirir. Yavrunun tüyleri 49. günde çıkmaya başlar ve 90 gün sonunda tüm bir kürke kavuşur. Gözleri 87-93 gün sonra kürkün oluşması ile beraber açılır ve 100 gün sonunda meme ucundaki tutunuşları gevşer[7]. doğumdan 105 gün sonra ebeveylerinin 200 gr. ağırlığında küçük bir kopyası olarak keseyi terk ederler. Kanguru yavrularının aksine canavar yavruları keseye daha geri dönmezler. Onun yerine ekim kasım ayları arasında ilk kez dışarı çıkmadan önce üç ay daha inlerinde kalırlar. Ocak ayında bağımsız hale gelirler. Dişi canavarlar yılın altı haftası hariç yavrularına bakmakla meşguldürler.
Ekoloji ve davranış
Tasmanya canavarları gececi olmalarına rağmen güneşte yatmaktan hoşlanırlar. Dövüşlerden kalan yara izleri canavarın sol gözü üzerinde rahatlıkla görülebilir.
Tasmanya canavarları, tüm Tasmanya'ya dağılmış ve oldukça yaygındırlar. Şehirlerin civarları dahil olmak üzere tüm ortamlarda bulunurlar. Özellikle sahil ormanlarının ve kuru sclerophyll ormanları tercih ederler. Tasmanya canavarı gece ve alacakaranlık zamanlarının avcısıdır ve gündüzlerini yoğun çalılıklar veya bir delikte geçirirler. Genç canavarlar ağaçlara tırmanabilirler ama bu irileştikçe daha zor hale gelir. Genelde yalnız hayvanlardır ve sürüler oluşturmazlar[8]. 8–20 km² arasında değişen bir bölgeleri vardır.
Canavar o gün daha önceden bir araba tarafından öldürülmüş bir wallaby yiyor.
Tasmanya canavarları küçük bir wallaby büyüklüğündeki avlarla başa çıkabilirler ama pratikte fırsatçılardır ve avlanmaktan daha sık olarak buldukları leşleri yerler.
Aslında wombatları tercih etse de, her türlü küçük yerli memelileri, evcil memelileri (koyun dahil), kuşları balıkları, böcekleri, kurbağaları ve sürüngenleri de yer. Diyetleri çok çeşitlidir ve mevcut yemeğe göre değişir.[5] Ortalama olarak her gün kendi vücut ağırlıklarının %15'i kadarını yerler ama durum müsaade ederse 30 dakika içinde kendi ağırlıklarının %40'ını bile yiyebilirler[9]. Tasmanya canavarları leşten geriye hiçbir iz bırakmazlar et ve iç organlara ek olarak kemik ve kürk de dahil her şeyi yerler. Bu bağlamda bir leşi hızla silip süpürmeleri sayesinde leşte oluşup çiftlik hayvanlarına zarar verebilecek böceklerin yetişmesini önledikleri için Tasmanyalı çiftçilerin saygısını kazanmışlardır.
Yemek yeme, Tasmanya canavarları için sosyal bir olaydır. Canavara atfedilen gürültünün büyük bir kısmı 12'ye kadar hayvanın bir araya gelip yerlerken çıkardıkları bu toplumsal hırıltılardır. Bu sesler sık sık kilometrelerce öteden duyulabilir. Beslenmekte olan canavarlar üzerinde yapılan bir çalışma karakteristik saldırgan esnemeleri de dahil 20 farklı fiziksel duruş biçimi ve canavarların yerken haberleşmek üzere kullandıları 11 farklı ses olduğunu ortaya çıkarmıştır. Genelde baskınlık kurmak için sesler ve duruşlar kullanılır ama dövüşler de olur[9]. En agresifler erişkin erkeklerdir ve yemek ya da eş için kavgalardan dolayı yara izleri oldukça yaygındır.
Korunma durumu
Tasmanya bir süredir büyük keseli etoburların son sığınağıydı. İnsanların gelmesinden çok kısa bir süre sonra anakaradaki bütün büyük etoburların soyu tükendi. Sadece en küçük ve en iyi uyum sağlayanlar hayatta kaldı. Fosil kanıtları Tasmanya canavarının anakarada yaklaşık 600 yıl öncesine (ilk Avrupa kolonisinden 400 yıl önce) kadar varolduğunu göstermektedir[4]. Soylarının tükenmesi dingolar ve Avustralya yerlileri tarafından avlanılmasına bağlanmaktadır[10]. Dingosuz Tasmanya'da etobur keseliler, Avrupalılar gelene kadar hala aktiftiler. Avrupalıların gelişinden sonra Thylacine'in soyunun tükenmesi daha iyi bilinir ama Tasmanya canavarı da tehdit altındaydı.
İlk Tasmanyalı yerleşimciler tadının dana etine benzediğini[1] söyledikleri Tasmanya canavarını yiyorlardı. Canavarların çiftlik hayvanlarını avlayıp öldürecekleri inancı üzerine, tüm şehirsel alanlardan kökünün kazınması için 1830'da bir ödül yasası yürürlüğe girdi. Bunu izleyen yüzyıl boyunca tuzaklar ve zehirleme, soylarını tükenmenin eşiğine getirdi. 1936'da son Tasmanya kurdunun ölümünden sonra canavarlar için olan tehdit anlaşıldı. Tasmanya canavarı 1941'de koruma altına alında ve nüfusu yavaşça kendini toparladı.
Kayıtlı tarihte, muhtemelen salgın hastalıklara bağlı iki büyük nüfus azalması oldu: 1909'da ve 1950'de[4]. Tasmanya canavarı'nın şu anki nüfusunun 100.000 ile 150.000 arasında olduğu düşünülmektedir. 10–20 km² başına 20 canavar[5]. Tasmanya ve Avustralya, Tasmanya canavarlarının ihracını yasaklamıştır.
Canavar yüz tümörü hastalığı
İlk kez 1996'da otaya çıkan canavar yüz tümörü hastalığı (devil facial tumour disease - DFTD) Tasmanya'nın vahşi canavarlarını kırıp geçti. Tahminler, hastalığın canavar nüfusunun %20 ile %50'si arasını vurduğu ve ülkenin %65'inde etkili olduğu yönünde[11][12]. Etkilenen yoğun nüfuslu bölgelerde ölüm oranı 12-18 arasında %100[13]. Tür, Tasmanya'nın Tehdit Altındaki Türlerin Korunması Yasası (Threatened Species Protection Act 1995) ve Avustralya'nın Çevre Koruma ve Biyoçeşitliğin Korunması Yasası 1999 yasalarının 2006 yılı sürümlerinde Hassas olarak listelendi. Bu, türün orta vadede soyunun tükenme tehlikesinde olduğu anlamına geliyor. IUCN şu an için bu türü tehdit altında görmüyor. En son değerlendirildiğinde asgari endişe (IUCN Kırmızı Liste|LC) olarak listede yer aldı.[14]
Hastalığın yol açtığı yıkımı azaltmak amacıyla başlatılan üreme programında yaşamını sürdüren bir Tasmanya canavarı dişisi.
Hastalığın yayılması ve hastalıktaki değişimleri takip edebilmek amacı ile vahşi Tasmanya canavarı nüfusları izlenmektedir. Saha izlemeleri, belirlenmiş bir alan içerisindeki canavarların yakalanması ve hastalık için kontrol edilmeleri ve etkilenmiş hayvanların sayısının belirlenmesinden oluşuyor. Aynı alan hastalığın zamanla yayılmasını nitelendirmek amacı ile tekrar tekrar ziyaret edilmektedir. Şimdiye kadar olan sonuçlar gösteriyor ki; hastalığın bir alandaki kısa vadeli etkileri çok ciddidir. Türetilmiş diğer bölgelerdeki uzun vadeli izlemeler bu sonuçların kalıcı olup olmayacağını ve nüfusların toparlanıp toparlanamayacağını gösterecek[12]. Saha elemanları ayrıca hastalanmış canavarların yakalanıp vahşi nüfustan arındırılmalarının etkinliğini araştırıyor. Hastalıklı canavarların vahşi nüfuslardan ayıklanmasının, hastalığın yaygınlığını azaltması ve daha çok canavarın gençlik yıllarını geçerek üremesini sağlaması umut ediliyor.[12]
Taroona'nın banliyösü Hobart ve Batı Tasmanya açıklarındaki Maria Adası'ndaki tesislerde hastalıksız canavarlardan oluşan iki "sigorta" nüfus yerleştirildi. Anakaradaki hayvanat bahçelerinde ıslah edilmeleri de başka bir seçenek. Tasmanya ekosistemindeki varlığı 2001 yılında yasadışı olarak doğaya salınmış kızıl tilkinin yayılmasını engellediği için Canavar sayısındaki düşüş aynı zamanda bir ekolojik sorun olarak da görülmekte.[13][15] Tilkiler Avustralya'nın tüm eyaletlerinde problem yaratan istilacı türlerdir ve tilkilerin Tasmanya'da yayılması Tasmanya Canavarı'nın kendini toparlamasına köstek olacaktır.
Kültürel referanslar
Tasmanya canavarı, Avustralya'da simge haline gelmiş bir hayvandır, Tasmanya Ulusal Parklar ve Vahşi Yaşam Servislerinin ve "Şeytanlar" diye bilinen Avustralya futbolu takımının simgesidir.
İhracındaki sınırlamalar yüzünden Tazmanya Canavarı esarette sadece Avustralya'da görülebilir. Bilinen son denizaşırı canavar 2004 yılında Kaliforniya'da öldü. Buna rağmen Danimarka Prensi Frederick'in ve Tasmanya'lı eşi Prenses Mary'nin ilk oğullarının doğumundan sonra Tasmanya Hükûmeti Kopenhag Hayvanat Bahçesine bir çift Tasmanya canavarı hediye etti[16]. Bunlar Avustralya dışında bilinen tek Tasmanya canavarlarıdır.
Belki de Tasmanya canavarı, uluslararası kamuoyunda en çok Looney Tunes çizgi karakteri "Tasmanian Devil" ya da "Taz"'a ilham olması ile bilinir. Tasmanya canavarı ile vücut bulduğu çizgi karakter arasındaki tek benzerlik doymak bilmez iştahları ve utangaçlıklarıdır.
Bu Bir Karoglan Derleme Makalesidir
Raşit Tunca
Schrems, 05.09.2022
Kaynak ve Dipnotlar :
Raşit Tunca
Wikipedia
Ümmü Sıbyan Nedir? Kimlere Zarar Verir? Ümmü Sıbyandan Muska ile Korunma
Ümmü Sıbyan Nedir?
Ümmü Sıbyanın küçüğü toz kaldırarak dönen rüzgar ve ismine Talaz denen rüzgardır, Ortancası Kasırga, ve büyüğünede Hortum adı verilir.
Avustralya kökenli rüzgardır ve tazman canavarı cibilliyatlı çocuk doğacağı zaman talaz halinde başgösterir ve sonra kasırga olur sonra son halini alır ve hortum olur. Halid Bin Velidin Cibillyatı da toz koparandır yani Tazman Canavarı.
Hamile kadınlar, eğer talaz halindeyken, toz kaldırarak o dönen rüzgar içinde kalırlarsa, çocuk sakat yada cinlenmiş gibi olur, ve çoğunlukla kekeme olurlar o çoocuklar.
Rivayetlerede Ümmü Sıbyana karşı okuncak dua:
O nu ilk talaz halinde görünce üstünüze doğru gelirken görürseniz hemen istiaze duasını okuyunuz
أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ , بِسْمِ ﷲِالرَّحْمَنِ اارَّحِيم
Euzubillahimineşşeytanirracim
Bismillahirrahmenirrahim
diyerekten, o senip dinip kaybolasıya kadar çokca tekrar ediniz.
Ümmü sıbyan hastalığı
Sual: Bebeklerde görülen ümmü sıbyan hastalığı için hangi duayı okumak gerekir?
CEVAP
Bu hastalıktan korunmak için, 22 Besmele, bir Fatiha, bir Âyet-el-kürsi, bir İhlâs, bir Felak, bir Nas sureleriyle, Kalem suresinin 51. ve 52. âyetlerini bir kâğıda İslam harfleriyle yazdıktan sonra, muska hâline getirerek bebeğin üstüne asmalıdır.
işte "Raşidi Tahsini Şerifi" nde burda zikredilen bütün ayet ve dualar mevcuttur. Tahsini Şerifmizin Muska şeklinde taşınması, çocukları, hamile kadınları, ve normal yetişkin insları Allahın izniyle korur. Yakında sayfarımızda hizmet olsun diye, kendimizin hazırladığımız tahsini şerif muskalarımızı, dağıtıma ve satışa sunacağız. Raşidi Tahsini Şerif duasını sayfamızdan indirip, yada kopyeleyip, yazıcıda bastırıp, muska haline getiremeyenler, bizden hazırını sipriş verip temin edebilirler. Elbet ona harcadığımız zamanın ve posta masrafının ücretini ödmeniz lazım, o nu bedava adresinize gönderebilicek kadar zengin değilim. HTML ve PDF Versionunu bedava verdim daha ne yapan.
Bir hadis-i şerif meali de şöyledir:
(Yeni doğan çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da ikamet okunursa, “Ümmü sıbyan” hastalığından korunmuş olur.)
[Beyheki]
Kasırga ve subtropikal siklonların adlandırması farklı uyarı merkezleri tarafından, hava hareketlerinin gelişimi ve izlenmesini kolaylaştırmak amacıyla yapılmaktadır. Adlar seçilirken aynı kasırga havzasında oluşan fırtınaların ayırt edilmesine önem verilmektedir. Sürekli rüzgâr hızı 33 knot (61 km/sa; 38 mph) ve üzerinde olan hava hareketleri genellikle ilgili havza için hazırlanmış listedeki adla anılır. Adlandırma kuralları Batı Pasifik'teki tropikal stresler için de geçerliyken güney yarımkürede bir fırtınanın ayrı bir ada sahip olması için hava hareketinin merkez çevresinde sürekli rüzgârlar oluşturması gerekmektedir.
Tropikal siklon
Kasırga ya da tropikal siklon, büyük çaplı ve çok şiddetli, Beaufort ölçeğine göre saatte 118 km'den (75 milden) fazla hızla ve dönerek esen tropik rüzgârdır.
Doğu Büyük Okyanus ve Güney Atlantik hariç subtropikal ve tropikal iklim kuşağındaki bütün sıcak denizlerde sık sık meydana gelir. Ağustos, eylül aylarında Antiller'de görülür. Batı Büyük Okyanus’unda tayfun adını alır. Başlangıç ve mevsim sonu kasırgaları, Karayiplerin batısında görülür. Orta Amerika kıyılarının biraz açıklarında Büyük Okyanus'ta ve Meksika Körfezi'nde de sık sık rastlanır.
Köken bilimi
Kasırga kelimesi, Eski Türkçedeki "kasırku" sözünün günümüze ulaşmış biçimidir.[1] Kasırku ise "titretmek, sallamak" anlamına gelen "kasmak" fiilinden türemiş "fırtına" anlamına gelen bir sözdür.[2]
Kasırga kelimesinin İngilizcedeki karşılığı "Hurricane"dir. Bu kelimenin Orta Amerika'da yaşamış olan Mayaların kullandığı "Huracan" kelimesinden geldiği söylenir. Mayaların dilinde "Huracan", büyük rüzgârların (fırtınaların) ve kötü ruhların tanrısı anlamına gelirdi.[3] "Hurricane", İspanyolca "Huracán" kelimesi üzerinden türetilmiştir.[4]
Kasırga adlandırmaları
ve Kasırga isimleri listesi
Kasırgalara adları, Dünya Meteoroloji Örgütü'nün daha önceden belirlediği listelere göre belirlenir. Bu amaçla Atlas Okyanusu'yla ilgili kasırgaları adlandırmak üzere erkek ve kadın adlarından hazırlanmış altı liste vardır. Her altı yılda bir tekrar ilk listeye dönülür. Listedeki her adın ilk harfi alfabetik sıraya göre belirlenir. Q, U, X, Y ve Z harfleriyle başlayan adlar kullanılmaz. Bir fırtınanın hızı, saatte 200 km'yi geçerse kasırgaya dönüşmüş olarak kabul edilir ve bu listelerde sırada bulunan ad, o kasırgaya verilir.[3]
Meydana geliş ve hareket
Kasırgalar o kadar güçlüdür ki her şeyi savurabilirler. 2002'de Avrupa'yı vuran Akdeniz Kasırgası'nın İstanbul'da savurarak kıyıya attığı bir gemi.
Atlantikte ortalama yılda yedi kasırga oluştuğundan Doğu Büyük Okyanus'ta da yaklaşık aynı sayıda kasırga meydana gelir. 1890-1910 arası çok, 1910-1930 arası az, 1930-1950 arası çok sık kasırga oluşmuştur. Kasırgaların ekseni kuzeybatı yönünde eser. Şu ana kadar Türkiye'de bir kere olup İzmir'in üstünden geçmiş ve 10-20 saat içinde Türkiye'yi terk etmiştir.[kaynak belirtilmeli] Ayrıca İstanbul'da bazı siklonik depresyonların (45–50 km hızla eser) 4–5 m dalgalara neden olduğu, demir direkleri devirdiği, basket potalarını parçaladığı ve hatta ağaçları yerinden söküp 150 metreye kadar kaldırdıkları bilinir.[kaynak belirtilmeli]
Kuzey Atlantik'teki kasırgalar genellikle hazirandan ekime kadar sürer. Bu süre içinde deniz yüzeyinde sıcak ve nem en fazladır. Mayıs ve kasım aylarında daha az, diğer aylarda ise pek seyrek meydana gelir. Kuzey Atlantik bölgesinde yılda meydana gelen ortalama trohadi loopik siklon miktarı sekizdir. Bunun beşi ise kasırga tipindedir. Eylül ayında Atlas Okyanusu'nun güneyindeki büyük subtropikal anti-siklon bölgesinde tropik fırtınalar eser. Antisiklon bölgesinin güneyinde esen doğu rüzgârları tarafından tahrik edilerek birkaç günlüğüne batı yönüne kayar. Fırtınaların çoğu antisiklon bölgesinin batı ucundan kıvrılarak bazıları Amerika'yı kasıp kavurur. Diğerleri ise kıyıdan geçer. Diğer fırtınalar kıvrılmadan batı yönünde doğruca eserek Meksika Körfezi'ni veya Orta Amerika'yı etkisi altına alır. Mevsimin başında ve sonunda patlak veren kasırgalar meydana geldikten sonra kuzey yönünde eserler. Fırtınaların hızı ortalama 80–240 km'yi bulur.
Rüzgâr ve yağış
Tropik bir siklonun kasırga olarak adlandırılabilmesi için hızının en azından 117 km/saat olması gerekir. Genellikle saate 240 km’den fazla hıza sahiptirler. Sebep oldukları doğrudan zarardan başka rüzgârlar felaketlere yol açan büyük deniz dalgalarına ve denizin kabarmasına yol açarlar. Carolis hareketleri adı verilen hareketler nedeniyle kuzey yarım kürede esen rüzgârlar saat yelkovanının tersi yönünde, güney yarım kürede ise saat yelkovanı yönündedir. Kasırgalarla birlikte yağış da gelir. Tropik bir rüzgâr kuşağının ortalama yağış miktarı 75–150 mm'dir. Daha çok yağış düştüğü de olur. Böyle yağışlar karaların iç kısımlarında ciddî sellerin oluşmasına neden olur.
Büyüklük ve yapı
Bu harita, 1985 ile 2005 yılları arasında dünyada meydana gelen tüm tropik kasırgaların hareketlerini göstermektedir. Her bir nokta altı saatlik aralarla kasırganın yerini, kullanılan renkler ise kasırganın Saffir-Simpson ölçeğine göre şiddetlerini gösterir.
Çok yüksek hıza sahip olan bulutların taşıdığı yağmur, genellikle daha sakin bir bölge olan kasırganın dönen kısmının arkasına düşer. Kasırganın çapı 50–800 km genişliğindedir. Büyük kasırgalarda havanın akımı 12.000 m’den daha üst bölgelere kadar etki eder. Hatta bazı kasırgalarda bu etki statosferde dahi görülebilir. Sağanak yağmur getiren kümülüs ve kümülinimbüs bulutları rüzgâr kuşağında sarmal bir şekil almaya meyillidirler. Şekiller radar ekranında görülebilmekte ve böylece muhtemel bir kasırganın gelişi anlaşılmaktadır. Kara istasyonları, uçaklar ve denizdeki gemiler, radarlar yardımıyla kasırgaları takip edebilmektedirler. Kasırganın merkezine (gözüne) yaklaşıldıkça rüzgârın hızı kesilirse de tamamen durmaz, yağış durur. Ortadaki bulutlar kaybolur, alçak bulutlar genellikle kalır. Aralarından güneş ışınları geçer. Kuşlar kasırga gözüne kapılır ve sürüklenir. Kasırga gözü geçtikten bir saat sonra ters yönde daha kuvvetli bir rüzgâr eser.
Kasırganın orta kısmı (otağı) sıcaklık normalden 10°-15 °C daha yüksektir. Çünkü, buradaki hava daha az hareketlidir. Yanlardaki yüksek hava basıncından merkezdeki alçak hava basıncına doğru kuvvetli bir hava akımı meydana gelir. Fakat bu iç hava akımı adı verilen oluşumun kuvveti, kısmen de olsa sürtünme ile hafifler. Kasırganın göz ve odak merkezi kısmından dış kısımlara özellikle yukarıya doğru merkezkaç kuvvetleri aracılığıyla bir hava akımı oluşur. Bu bölgede rüzgâr hızı azalır. Deniz seviyesindeki şiddetli siklonik akıma karşı antisiklonik bir akım meydana gelir. Kasırgalar, buharla çalışan basit bir motora benzetilebilir. Kasırgayı hareket ettiren güç, iç hava akımıdır. Hareketini sıcaklık değişiklikleri sağlamaktadır. Mal ve can kaybına sebep olan kasırgalar üzerinde senelerdir çalışmalar yapılmaktadır. Uydular ve diğer meteorolojik izleme aletleri kullanılarak kasırgaların doğuşu, takip ettiği yollar, büyüklüğü ve zararları hakkında yardımcı bilgiler alınmaktadır.
Tasmanya canavarı
Tasmanya canavarı (Sarcophilus harrisii) veya Tasmanya şeytanı, bir yırtıcı keseli familyası olan keseli sansargiller'den (Dasyuridae) bir hayvan türü. Bu familyanın şu an yaşayan en büyük temsilcisidir ve Sarcophilus cinsinin tek üyesidir. Ufak bir köpek ebatlarında ama yapılı ve kaslıdır. Şu anda dünyadaki en büyük etobur keselidir.
Bugün sadece Tasmanya Adası'nda yaşamaktadır. Anakara Avustralya'da tahminen 14. yüzyıl içerisinde nesli tükenmiştir. Evcil kümes hayvanlarının korunması için 1930'lu yıllarda yoğun olarak Tazmanya'da da avlanmışlardır. 1941 yılında Keseli canavarın koruma altına alınmasıyla adadaki varlıkları kendine gelmiştir. Ancak 1990'lı yıllarda baş gösteren bir hastalık, bu hayvanın geleceğini yeniden tehdit etmektedir. Çok yakında tehlike altında sınıflandırmasına girebilir. Tasmanya Hükûmeti hastalığın etkilerini azaltmak için önlemler almaktadır.
İsminin kökeni
Bu ismini, siyah kürkü, irkildiğinde yaydığı nahoş kokusu, yüksek sesle çıkardığı ürkütücü çığlığı [1] ve beslenirken sergilediği çok hırçın hareketlerden dolayı almıştır.
Bilimsel ismi son 200 yıl içerisinde defalarca değişmiştir. Doğa bilimci George Harris ilk 1807 yılında hayvanı incelemiş ve Didelphis ursina ismini vermiştir[1]. Daha sonra 1838 yılında Richard Owen tarafından adı Dasyurus laniarius olarak değiştirilmiştir. Ancak bu isim de uzun süre kalmadı. 1841'de Pierre Boitard türü tekrar kategorize etti ve Sarcophilus harrisii adını verdi. Türün en taksonomi incelemeleri 1987 yılında yapıldı ve Sarcophilus laniarius[2] adı verildi. S. harrisii ismi kaldı ve S. laniarius ismi de fosil türleri ile ilişkilendirildi.[3]. Tazmanya canavarı Sarcophilus cinsinin yaşayan tek üyesidir.
En yeni araştırmalar sonunda, Quoll ile yakın Tasmanya kaplanı (Thylacine) ile ise uzaktan akraba olduğu yönünde bilgiler elde etmiştir.
Fiziksel Özellikleri
Tasmanya canavarı, 1936'da son Thylacine'in ölümünden bu yana yaşayan en büyük yırtıcı keselidir. Erkek, baş dahil 65 cm büyüklüğünde, kuyruğu yaklaşık 26 cm uzunluğunda, ağırlığı 8 kg'dir. Dişi ise yaklaşık 57 cm, kuyruk 24 cm, 6 kg ağırlığındadır[4]. Tasmanya canavarının doğadaki ömrü ortalama 6 yıldır, esarette bu süre uzayabilir.
Vücut yapısı güçlüdür. Baş, kısa ve geniş, dişler sivri ve kemik parçalamaya uygundur. Kürkü genelde siyah ya da koyu kahvedir. Bir keseli memeli için alışılmadık bir biçimde ön ayakları arkalara oranla biraz daha uzundur.
Canavarın yüzünde ve kafasının tepesinde bıyıkları vardır. Bunlar karanlıkta yemek ararken avlarının ve diğer canavarların yerlerini tespit etmede işe yarar. Kışkırtıldığı zamanlar keskinliği kokarcanınkine rakip olabilen bir koku salabilir. Duyma egemen duyusudur, aynı zamanda mükemmel bir koku alma duyusuna da sahiptir. Canavar geceleri avlandığı için görme duyusu en kuvvetli siyah beyazdadır. Loş ışıkta hareket eden nesneleri hemen görebilmekte fakat durağan nesneleri seçmekte zorlanmaktadırlar[5]. Memeliler arasında vücut oranı ayarlanarak yapılmış bir analiz, Tazmanya canavarının yaşayan memeliler arasında en kuvvetli ısırığa sahip olduğunu göstermiştir.[6]. Çenesinin gücü büyük oranda görece büyük kafasından kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda bir Tazmanya canavarı hayatı boyunca yavaşça büyüyen tek bir takım dişe sahiptir.[5]
Üreme
Dişiler genelde cinsel erişkinliğe ulaştıkları ikinci yıldan sonra üremeye başlarlar. Bu noktada senede bir kere doğurgan hale gelirler ve kızgınlık döneminde çoğul ovumlar üretirler.[7] Çiftleşme Mart ayında, gün ve gece boyunca korunaklı yerlerde olur. Erkekler, dişiler için dövüşürler ve dişi canavarlar baskın erkekle çiftleşir. Canavarlar tekeşli değillerdir ve dişiler çiftleşmeden sonra erkek tarafından korunmazlarsa birçok başka erkekle çiftleşebilirler. Gebelik 21 gün sürer ve her biri yaklaşık 0,18 - 0,24 gram olan (pirinç tanesi kadar bir büyüklükte) 20-30 arası yavru yumurta akı kıvamında bir sıvının içinde dünyaya gelir.[8]. Yavrular doğdukları zaman vajinadan annenin kıllarına tutunarak keseye giderler. Kesenin içine girdikten sonra her biri ilerleyen 100 gün boyunca bir meme ucuna bağlı kalır. 4 meme ucu bulunduğu için memeye ilk ulaşan 4 yavru hayatta kalır. Bir meme edinemeyen yavrular genelde anne tarafından yenirler. İstatiksel olarak erkeklere oranla daha fazla dişi hayatta kalır. Dişi Tasmanya canavarının kesesi aynı wombatta olduğu gibi arkaya doğru açılır dolayısı ile yavrular kesenin içindeyken dişinin yavrularla etkileşimde bulunması zordur.[7].
Kesenin içinde, beslenebilen yavru hızla gelişir. 15. günde kulakların dış kısımları görünür hale gelir. 16 gün sonra göz kapakları 17. gün bıyıklar ve 20. günden sonra da dudaklar belirir. Yavrunun tüyleri 49. günde çıkmaya başlar ve 90 gün sonunda tüm bir kürke kavuşur. Gözleri 87-93 gün sonra kürkün oluşması ile beraber açılır ve 100 gün sonunda meme ucundaki tutunuşları gevşer[7]. doğumdan 105 gün sonra ebeveylerinin 200 gr. ağırlığında küçük bir kopyası olarak keseyi terk ederler. Kanguru yavrularının aksine canavar yavruları keseye daha geri dönmezler. Onun yerine ekim kasım ayları arasında ilk kez dışarı çıkmadan önce üç ay daha inlerinde kalırlar. Ocak ayında bağımsız hale gelirler. Dişi canavarlar yılın altı haftası hariç yavrularına bakmakla meşguldürler.
Ekoloji ve davranış
Tasmanya canavarları gececi olmalarına rağmen güneşte yatmaktan hoşlanırlar. Dövüşlerden kalan yara izleri canavarın sol gözü üzerinde rahatlıkla görülebilir.
Tasmanya canavarları, tüm Tasmanya'ya dağılmış ve oldukça yaygındırlar. Şehirlerin civarları dahil olmak üzere tüm ortamlarda bulunurlar. Özellikle sahil ormanlarının ve kuru sclerophyll ormanları tercih ederler. Tasmanya canavarı gece ve alacakaranlık zamanlarının avcısıdır ve gündüzlerini yoğun çalılıklar veya bir delikte geçirirler. Genç canavarlar ağaçlara tırmanabilirler ama bu irileştikçe daha zor hale gelir. Genelde yalnız hayvanlardır ve sürüler oluşturmazlar[8]. 8–20 km² arasında değişen bir bölgeleri vardır.
Canavar o gün daha önceden bir araba tarafından öldürülmüş bir wallaby yiyor.
Tasmanya canavarları küçük bir wallaby büyüklüğündeki avlarla başa çıkabilirler ama pratikte fırsatçılardır ve avlanmaktan daha sık olarak buldukları leşleri yerler.
Aslında wombatları tercih etse de, her türlü küçük yerli memelileri, evcil memelileri (koyun dahil), kuşları balıkları, böcekleri, kurbağaları ve sürüngenleri de yer. Diyetleri çok çeşitlidir ve mevcut yemeğe göre değişir.[5] Ortalama olarak her gün kendi vücut ağırlıklarının %15'i kadarını yerler ama durum müsaade ederse 30 dakika içinde kendi ağırlıklarının %40'ını bile yiyebilirler[9]. Tasmanya canavarları leşten geriye hiçbir iz bırakmazlar et ve iç organlara ek olarak kemik ve kürk de dahil her şeyi yerler. Bu bağlamda bir leşi hızla silip süpürmeleri sayesinde leşte oluşup çiftlik hayvanlarına zarar verebilecek böceklerin yetişmesini önledikleri için Tasmanyalı çiftçilerin saygısını kazanmışlardır.
Yemek yeme, Tasmanya canavarları için sosyal bir olaydır. Canavara atfedilen gürültünün büyük bir kısmı 12'ye kadar hayvanın bir araya gelip yerlerken çıkardıkları bu toplumsal hırıltılardır. Bu sesler sık sık kilometrelerce öteden duyulabilir. Beslenmekte olan canavarlar üzerinde yapılan bir çalışma karakteristik saldırgan esnemeleri de dahil 20 farklı fiziksel duruş biçimi ve canavarların yerken haberleşmek üzere kullandıları 11 farklı ses olduğunu ortaya çıkarmıştır. Genelde baskınlık kurmak için sesler ve duruşlar kullanılır ama dövüşler de olur[9]. En agresifler erişkin erkeklerdir ve yemek ya da eş için kavgalardan dolayı yara izleri oldukça yaygındır.
Korunma durumu
Tasmanya bir süredir büyük keseli etoburların son sığınağıydı. İnsanların gelmesinden çok kısa bir süre sonra anakaradaki bütün büyük etoburların soyu tükendi. Sadece en küçük ve en iyi uyum sağlayanlar hayatta kaldı. Fosil kanıtları Tasmanya canavarının anakarada yaklaşık 600 yıl öncesine (ilk Avrupa kolonisinden 400 yıl önce) kadar varolduğunu göstermektedir[4]. Soylarının tükenmesi dingolar ve Avustralya yerlileri tarafından avlanılmasına bağlanmaktadır[10]. Dingosuz Tasmanya'da etobur keseliler, Avrupalılar gelene kadar hala aktiftiler. Avrupalıların gelişinden sonra Thylacine'in soyunun tükenmesi daha iyi bilinir ama Tasmanya canavarı da tehdit altındaydı.
İlk Tasmanyalı yerleşimciler tadının dana etine benzediğini[1] söyledikleri Tasmanya canavarını yiyorlardı. Canavarların çiftlik hayvanlarını avlayıp öldürecekleri inancı üzerine, tüm şehirsel alanlardan kökünün kazınması için 1830'da bir ödül yasası yürürlüğe girdi. Bunu izleyen yüzyıl boyunca tuzaklar ve zehirleme, soylarını tükenmenin eşiğine getirdi. 1936'da son Tasmanya kurdunun ölümünden sonra canavarlar için olan tehdit anlaşıldı. Tasmanya canavarı 1941'de koruma altına alında ve nüfusu yavaşça kendini toparladı.
Kayıtlı tarihte, muhtemelen salgın hastalıklara bağlı iki büyük nüfus azalması oldu: 1909'da ve 1950'de[4]. Tasmanya canavarı'nın şu anki nüfusunun 100.000 ile 150.000 arasında olduğu düşünülmektedir. 10–20 km² başına 20 canavar[5]. Tasmanya ve Avustralya, Tasmanya canavarlarının ihracını yasaklamıştır.
Canavar yüz tümörü hastalığı
İlk kez 1996'da otaya çıkan canavar yüz tümörü hastalığı (devil facial tumour disease - DFTD) Tasmanya'nın vahşi canavarlarını kırıp geçti. Tahminler, hastalığın canavar nüfusunun %20 ile %50'si arasını vurduğu ve ülkenin %65'inde etkili olduğu yönünde[11][12]. Etkilenen yoğun nüfuslu bölgelerde ölüm oranı 12-18 arasında %100[13]. Tür, Tasmanya'nın Tehdit Altındaki Türlerin Korunması Yasası (Threatened Species Protection Act 1995) ve Avustralya'nın Çevre Koruma ve Biyoçeşitliğin Korunması Yasası 1999 yasalarının 2006 yılı sürümlerinde Hassas olarak listelendi. Bu, türün orta vadede soyunun tükenme tehlikesinde olduğu anlamına geliyor. IUCN şu an için bu türü tehdit altında görmüyor. En son değerlendirildiğinde asgari endişe (IUCN Kırmızı Liste|LC) olarak listede yer aldı.[14]
Hastalığın yol açtığı yıkımı azaltmak amacıyla başlatılan üreme programında yaşamını sürdüren bir Tasmanya canavarı dişisi.
Hastalığın yayılması ve hastalıktaki değişimleri takip edebilmek amacı ile vahşi Tasmanya canavarı nüfusları izlenmektedir. Saha izlemeleri, belirlenmiş bir alan içerisindeki canavarların yakalanması ve hastalık için kontrol edilmeleri ve etkilenmiş hayvanların sayısının belirlenmesinden oluşuyor. Aynı alan hastalığın zamanla yayılmasını nitelendirmek amacı ile tekrar tekrar ziyaret edilmektedir. Şimdiye kadar olan sonuçlar gösteriyor ki; hastalığın bir alandaki kısa vadeli etkileri çok ciddidir. Türetilmiş diğer bölgelerdeki uzun vadeli izlemeler bu sonuçların kalıcı olup olmayacağını ve nüfusların toparlanıp toparlanamayacağını gösterecek[12]. Saha elemanları ayrıca hastalanmış canavarların yakalanıp vahşi nüfustan arındırılmalarının etkinliğini araştırıyor. Hastalıklı canavarların vahşi nüfuslardan ayıklanmasının, hastalığın yaygınlığını azaltması ve daha çok canavarın gençlik yıllarını geçerek üremesini sağlaması umut ediliyor.[12]
Taroona'nın banliyösü Hobart ve Batı Tasmanya açıklarındaki Maria Adası'ndaki tesislerde hastalıksız canavarlardan oluşan iki "sigorta" nüfus yerleştirildi. Anakaradaki hayvanat bahçelerinde ıslah edilmeleri de başka bir seçenek. Tasmanya ekosistemindeki varlığı 2001 yılında yasadışı olarak doğaya salınmış kızıl tilkinin yayılmasını engellediği için Canavar sayısındaki düşüş aynı zamanda bir ekolojik sorun olarak da görülmekte.[13][15] Tilkiler Avustralya'nın tüm eyaletlerinde problem yaratan istilacı türlerdir ve tilkilerin Tasmanya'da yayılması Tasmanya Canavarı'nın kendini toparlamasına köstek olacaktır.
Kültürel referanslar
Tasmanya canavarı, Avustralya'da simge haline gelmiş bir hayvandır, Tasmanya Ulusal Parklar ve Vahşi Yaşam Servislerinin ve "Şeytanlar" diye bilinen Avustralya futbolu takımının simgesidir.
İhracındaki sınırlamalar yüzünden Tazmanya Canavarı esarette sadece Avustralya'da görülebilir. Bilinen son denizaşırı canavar 2004 yılında Kaliforniya'da öldü. Buna rağmen Danimarka Prensi Frederick'in ve Tasmanya'lı eşi Prenses Mary'nin ilk oğullarının doğumundan sonra Tasmanya Hükûmeti Kopenhag Hayvanat Bahçesine bir çift Tasmanya canavarı hediye etti[16]. Bunlar Avustralya dışında bilinen tek Tasmanya canavarlarıdır.
Belki de Tasmanya canavarı, uluslararası kamuoyunda en çok Looney Tunes çizgi karakteri "Tasmanian Devil" ya da "Taz"'a ilham olması ile bilinir. Tasmanya canavarı ile vücut bulduğu çizgi karakter arasındaki tek benzerlik doymak bilmez iştahları ve utangaçlıklarıdır.
Bu Bir Karoglan Derleme Makalesidir
Raşit Tunca
Schrems, 05.09.2022
Kaynak ve Dipnotlar :
Raşit Tunca
Wikipedia
Dinimiz islam
Yakut - Ejderin Gözü - Dragon Eyes - Ruby Rubin - Hakkında Bilgiler
Yakut , pembemsi kırmızı ila kan kırmızısı renkli bir değerli taştır , çeşitli mineral korundum ( alüminyum oksit ). Ruby, en popüler geleneksel mücevher taşlarından biridir ve çok dayanıklıdır. Mücevher kalitesinde korundumun diğer çeşitlerine safir denir . Yakut, ametist , safir , zümrüt ve elmasın yanı sıra geleneksel kardinal taşlardan biridir . [3] Ruby kelimesi , Latince kırmızı anlamına gelen ruber kelimesinden gelir. Bir yakutun rengi krom elementinden kaynaklanır..
İngiliz İmparatorluk Devleti Tacı'ndaki Kara Prens'in Yakutu gibi popüler veya tarihsel olarak yakut olarak adlandırılan bazı değerli taşlar aslında spinellerdir . Bunlar bir zamanlar "Balas yakutları" olarak biliniyordu.
Bir yakutun kalitesi, karat ağırlığı ile birlikte değerini etkileyen rengi, kesimi ve berraklığı ile belirlenir . Kan kırmızısı veya güvercin kanı olarak adlandırılan kırmızının en parlak ve en değerli tonu, benzer kalitedeki diğer yakutlara göre büyük bir üstünlüğe sahiptir. Renk berraklığı izledikten sonra: pırlantalara benzer şekilde, berrak bir taş bir prim verir, ancak iğne benzeri rutil kapanımları olmayan bir yakut , taşın işlendiğini gösterebilir. Ruby, Temmuz ayı için geleneksel doğum taşıdır ve genellikle granattan daha pembedir , ancak bazı rodolit granatları çoğu yakutla benzer pembemsi bir renk tonuna sahiptir. Müzayedede satılacak dünyanın en değerli yakutuGündoğumu Yakut .
Fiziksel özellikler
Yakutların Mohs mineral sertliği ölçeğinde 9.0 sertliği vardır . Doğal taşlar arasında sadece mozanit ve elmas daha serttir, elmas 10.0 Mohs sertliğine sahiptir ve mozanit korindon (yakut) ve sertlikte elmas arasında bir yere düşer. Safir, yakut ve saf korundum α-alüminadır, Al 2 O 3'ün en kararlı formudur ve burada 3 elektron her bir alüminyum iyonunu yakındaki altı O 2 −'lik normal oktahedral gruba katılmak üzere terk eder.iyonlar; saf korundumda bu, tüm alüminyum iyonlarını eşleşmemiş elektron veya doldurulmamış enerji seviyeleri olmadan çok kararlı bir konfigürasyonla bırakır ve kristal kusurlar dışında tamamen renksiz ve şeffaftır.
Al 3+ iyonlarının (mavi) Cr 3+ (kırmızı) ile yer değiştirmesini gösteren yakutun kristal yapısı . Bu modelde Cr 3+ iyonlarının ikame yoğunluğu yaklaşık olarak %2'dir ve normalde karşılaşılan maksimum dopinge yakındır. [4]
Bir krom atomu ara sıra bir alüminyum atomunun yerini aldığında, Al203 kristalinin yük dengesini korumak için bir krom 3+ iyonu olmak üzere 3 elektron kaybeder. Bununla birlikte, Cr 3+ iyonları daha büyüktür ve alüminyumdan farklı yönlerde elektron orbitallerine sahiptir. O 2− iyonlarının oktahedral düzeni bozulur ve bu Cr 3+ iyonlarının farklı yörüngelerinin enerji seviyeleri , O 2− iyonlarının yönleri nedeniyle biraz değişir . [5] Bu enerji farklılıkları, spektrumun morötesi, mor ve sarı-yeşil bölgelerindeki absorpsiyona karşılık gelir.
Optik ve yakın IR spektrumlarında yakut geçirgenliği. Yakut lazerin dalga boyu olan 694 nm dalga boyunda iki geniş mor ve sarı-yeşil absorpsiyon bandına ve bir dar absorpsiyon bandına dikkat edin.
Alüminyum iyonlarının yüzde biri yakutta krom ile değiştirilirse, sarı-yeşil absorpsiyon mücevher için kırmızı bir renkle sonuçlanır. [5] Ek olarak, yukarıdaki dalga boylarından herhangi birinde absorpsiyon, 694 nanometre dalga boyunda kırmızı ışığın floresan emisyonunu uyarır, bu da kırmızı rengine ve algılanan parlaklığına katkıda bulunur . [6] Yapay yakutlardaki krom konsantrasyonu (kristal büyüme sürecinde) doğal değerli taşlardan on ila yirmi kat daha az olacak şekilde ayarlanabilir. Theodore Maiman , "bu kristallerdeki düşük krom seviyesi nedeniyle, değerli taş yakuttan daha açık kırmızı bir renk sergilediklerini ve pembe yakut olarak adlandırıldığını" söylüyor . [7]
Kısa dalga boylu ışığı emdikten sonra, floresan oluşmadan önce yakutun kristal kafesinin uyarılmış bir durumda olduğu kısa bir zaman aralığı vardır. 694 nanometrelik fotonlar bu süre içinde kristalden geçerlerse, daha fazla flüoresan fotonu uyararak onlarla aynı fazda yayılabilirler, böylece o kırmızı ışığın yoğunluğunu güçlendirirler. Bir yakut lazeri bu şekilde , yayılan ışığı kristalden tekrar tekrar geçirmek için aynalar veya başka araçlar düzenleyerek, çok yüksek yoğunlukta tutarlı kırmızı ışık üretir.
Tüm doğal yakutların, renk safsızlıkları ve "ipek" olarak bilinen rutil iğneleri dahil olmak üzere kusurları vardır . Gemologlar, doğal yakutlarda bulunan bu iğne kalıntılarını, onları sentetiklerden, benzerlerinden veya ikamelerinden ayırt etmek için kullanır. Genellikle, kaba taş kesmeden önce ısıtılır. Bu günlerde, hemen hemen tüm yakutlar bir şekilde işlenir ve ısıl işlem en yaygın uygulamadır. Yüksek kaliteli işlenmemiş yakutlar büyük bir prim verir.
Bazı yakutlar, üç noktalı veya altı noktalı bir yıldız işareti veya "yıldız" gösterir. Bu yakutlar , efekti düzgün bir şekilde göstermek için kabaşonlar halinde kesilir . Yıldız işaretleri en iyi şekilde tek bir ışık kaynağıyla görülebilir ve ışık hareket ettikçe veya taş döndürüldüğünde taş üzerinde hareket eder. Bu tür etkiler, ışığın "ipek"ten (yapısal olarak yönlendirilmiş rutil iğnesi inklüzyonlarından) belirli bir şekilde yansıdığı zaman meydana gelir. Bu, inklüzyonların bir değerli taşın değerini arttırdığı bir örnektir. Ayrıca, yakutlar renk değişiklikleri gösterebilir - bu çok nadiren gerçekleşir - ve ayrıca sohbet veya "kedi gözü" etkisi.
pembe safire karşı
Genellikle, pembe de dahil olmak üzere kırmızının tüm tonlarında bulunan değerli taş kalitesinde korindonlara yakut denir. [8] [9] Ancak Amerika Birleşik Devletleri'nde yakut olarak adlandırılabilmesi için minimum renk doygunluğunun karşılanması gerekir; aksi takdirde taşa pembe safir denilecektir . [8] Yakutlar ve pembe safirler arasında bir ayrım yapmak nispeten yenidir ve 20. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Genellikle yakut ve pembe safir arasındaki ayrım net değildir ve tartışılabilir. Bu tür ayrımların zorluğu ve öznelliğinin bir sonucu olarak, Uluslararası Renkli Değerli Taş Derneği (ICGA) gibi ticari kuruluşlar, pembe de dahil olmak üzere daha açık tonlarını kapsayan yakut için daha geniş bir tanım benimsemiştir.
Oluşum ve madencilik
Yakutlar, diğer değerli taşlarda olduğu gibi, renk, kesim, berraklık ve karat ağırlığı gibi dört C olarak bilinen kriterler kullanılarak derecelendirilir. Yakutlar ayrıca coğrafi kökenlerine göre değerlendirilir.
Renk: Renkli değerli taşların değerlendirilmesinde renk en önemli faktördür. Renk üç bileşene ayrılır: ton , doygunluk ve ton . Ton, normalde terimi kullandığımız şekliyle rengi ifade eder. Şeffaf değerli taşlar , kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, menekşe gibi saf spektral tonlarda oluşur. [18] Doğada nadiren saf tonlar vardır, bu nedenle bir değerli taşın renginden bahsederken, birincil ve ikincil ve bazen de üçüncül tonlardan söz ederiz. Ruby kırmızı olarak tanımlanır. Korundum mücevher türünün diğer tüm tonlarına safir denir. Ruby, turuncu, mor, menekşe ve pembe dahil olmak üzere bir dizi ikincil ton sergileyebilir.
Açıklık: Yakutlar birçok kapanım barındırdığından, açıklıkları kapanımların boyutu, sayısı, konumu ve görünürlüğü ile değerlendirilir. En yüksek berraklık derecelerine sahip yakutlar “göz temizliği” olarak bilinir, çünkü inklüzyonları çıplak insan gözüyle en az görülebilir. [19] Yakut ayrıca ipek denilen ince, kesişen kapanımlara sahip olabilir. İpek ışığı saçarak mücevherin görünümünü aydınlatabilir ve yoğun ısı bir yakutun ipeğini bozacağından, ipeğin varlığı da bir yakutun daha önce ısıl işlem görüp görmediğini gösterebilir.
Tedaviler ve geliştirmeler
Değerli taşların kalitesini tedavi ederek geliştirmek yaygın bir uygulamadır. Bazı tedaviler hemen hemen tüm durumlarda kullanılır ve bu nedenle kabul edilebilir olarak kabul edilir. 1990'ların sonlarında, düşük maliyetli malzemelerin büyük bir arzı, ısıl işlem görmüş yakut arzında ani bir artışa neden oldu ve yakut fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskıya yol açtı.
Kullanılan iyileştirmeler arasında renk değişikliği, rutil kapanımları çözerek şeffaflığın iyileştirilmesi, kırıkların (çatlakların) iyileşmesi veya hatta tamamen doldurulması sayılabilir.
En yaygın tedavi ısı uygulamasıdır. Pazarın alt ucundaki çoğu yakut, rengi iyileştirmek, mor tonu , mavi lekeleri ve ipeği çıkarmak için ısıl işleme tabi tutulur. Bu ısıl işlemler tipik olarak 1800 °C (3300 °F) civarında gerçekleşir. [20] Bazı yakutlar, taş yaklaşık 1300 °C (2400 °F) sıcaklıktaki odun kömürü üzerinde 20 ila 30 dakika ısıtıldığında düşük tüp ısısı sürecinden geçer. İpek kısmen kırılır ve renk iyileştirilir.
Son yıllarda sıklaşan bir diğer tedavi ise kurşun cam dolgudur. Yakut içindeki çatlakların kurşun cam (veya benzer bir malzeme) ile doldurulması, taşın şeffaflığını önemli ölçüde artırarak, daha önce uygun olmayan yakutları mücevher uygulamaları için uygun hale getirir. [21] İşlem dört adımda gerçekleştirilir:
İşlemi etkileyebilecek tüm yüzey kirliliklerini ortadan kaldırmak için kaba taşlar önceden parlatılır.
Kaba hidrojen florür ile temizlenir
Dolgu maddelerinin eklenmediği ilk ısıtma işlemi. Isıtma işlemi, kırıkların içindeki kirleri yok eder. Bu, 1400 °C'ye (2500 °F) kadar olan sıcaklıklarda yapılabilmesine rağmen, rutil ipeği hala bozulmamış olduğundan, büyük olasılıkla yaklaşık 900 °C (1600 °F) sıcaklıkta gerçekleşir.
Farklı kimyasal katkı maddeleri ile elektrikli bir fırında ikinci ısıtma işlemi. Farklı çözümler ve karışımların başarılı olduğu görülmüştür, ancak şu anda çoğunlukla kurşun içeren cam tozu kullanılmaktadır. Yakut yağlara batırılır, daha sonra tozla kaplanır, bir karo üzerine gömülür ve oksitleyici bir atmosferde yaklaşık 900 °C'de (1600 °F) bir saat ısıtıldığı fırına yerleştirilir. Turuncu renkli toz, ısıtıldığında tüm kırıkları dolduran şeffaf ila sarı renkli bir macuna dönüşür. Soğuduktan sonra macunun rengi tamamen şeffaftır ve yakutun genel şeffaflığını önemli ölçüde artırır. [22]
Bir renk eklenmesi gerekiyorsa, cam tozu bakır veya diğer metal oksitlerin yanı sıra sodyum, kalsiyum, potasyum vb. elementlerle "güçlendirilebilir".
İkinci ısıtma işlemi, farklı karışımlar uygulansa bile üç ila dört kez tekrarlanabilir. [23] Yakut içeren takılar ısıtıldığında (onarım için) borasik asit veya başka herhangi bir madde ile kaplanmamalıdır, çünkü bu yüzeyi aşındırabilir; elmas gibi "korunması" gerekmez.
Tedavi, 10x büyüteç kullanılarak boşluklardaki ve kırıklardaki kabarcıklar not edilerek tanımlanabilir. [24]
Sentez ve taklitDüzenlemek
Normal bir ışık altında (üstte) ve yeşil bir lazer ışığı altında (altta) yapay yakut. Kırmızı ışık yayılıyor
1837'de Gaudin, potasyum alum'u pigment olarak biraz krom ile yüksek sıcaklıkta kaynaştırarak ilk sentetik yakutları yaptı. 1847'de Ebelmen , alüminayı borik asitte eriterek beyaz safir yaptı . 1877'de Edmond Frémy ve endüstriyel cam üreticisi Charles Feil, küçük taşların kesilebileceği kristal korindon yaptı. 1887'de Fremy ve Auguste Verneuil , BaF 2 ve Al 2 O 3'ü biraz kromla kırmızı ısıda kaynaştırarak yapay yakut üretti .
1903'te Verneuil, daha sonra Verneuil işlemi olarak da bilinen bu alev füzyon işlemini kullanarak ticari ölçekte sentetik yakutlar üretebileceğini duyurdu . [25] 1910'da Verneuil'in laboratuvarı, 1907'de yıllık değerli taş üretimi 1.000 kilograma (2.000 lb) ulaşan 30 fırın üretim tesisine genişledi.
Sentetik yakutların üretilebileceği diğer işlemler Czochralski'nin çekme işlemi , akı işlemi ve hidrotermal işlemdir . Çoğu sentetik yakut, düşük maliyetler nedeniyle alev füzyonundan kaynaklanır. Sentetik yakutlar çıplak gözle görülebilen kusurlara sahip olmayabilir, ancak büyütme eğri çizgileri ve gaz kabarcıklarını ortaya çıkarabilir. Sayı ne kadar azsa ve kusurlar ne kadar az belirginse yakut o kadar değerlidir; kusurlar olmadığı sürece (yani mükemmel bir yakut), bu durumda yapay olduğundan şüphelenilecektir. Üretilen bazı yakutlara sentetik olarak tanımlanabilmeleri için katkı maddeleri eklenir, ancak çoğu , kökenlerini belirlemek için gemolojik testlere ihtiyaç duyar.
Sentetik yakutların gemolojik kullanımları olduğu kadar teknolojik kullanımları da vardır. Yakut lazerleri ve ustaları yapmak için sentetik yakut çubuklar kullanılır . İlk çalışan lazer 1960 yılında Theodore H. Maiman tarafından yapıldı. [26] Maiman, 694 nanometre (nm) dalga boyunda kırmızı lazer ışığı üretmek için katı hal ışık pompalı sentetik bir yakut kullandı. Ruby lazerler halen kullanılmaktadır.
Yakutlar ayrıca mekanik saat sistemlerinde aşınmaya maruz kalan yerler gibi yüksek sertliğin gerekli olduğu uygulamalarda veya bir koordinat ölçüm makinesinde tarama probu uçları olarak kullanılır .
Taklit yakutlar da pazarlanmaktadır. Kırmızı spinel , kırmızı garnet ve renkli camın yakut olduğu iddia edildi. Taklitler Roma dönemine kadar uzanır ve daha 17. yüzyılda folyoyu kırmızıya boyamak için teknikler geliştirildi - fırının alt kısmında kırmızı yün yakılarak - daha sonra taklit taşın altına yerleştirildi. [27] Kırmızı spinel için balas yakutu ve kırmızı turmalin için rubellit gibi ticari terimler , şüphelenmeyen alıcıları yanıltabilir. Bu nedenle, bu tür terimlerin, Laboratuar Manuel Uyum Komitesi (LMHC) gibi birçok gemolojik dernek tarafından kullanılması önerilmez.
Kayıtlar ve ünlü örneklerDüzenlemek
Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'ndeki Yakutlar , Washington, DC , ABD
Washington DC'deki Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi , dünyanın en büyük ve en iyi yakut değerli taşlarından bazılarına sahiptir. Pırlantalı platin yüzük içine yerleştirilmiş 23,1 karat (4,62 g) Birmanya yakutu, işadamı ve hayırsever Peter Buck tarafından merhum eşi Carmen Lúcia'nın anısına bağışlandı. Bu değerli taş, olağanüstü bir şeffaflık ile birlikte zengin doygun bir kırmızı renk sergiler. İnce orantılı kesim, canlı kırmızı yansımalar sağlar. Taş 1930'larda Burma'nın (şimdi Myanmar ) Mogok bölgesinden çıkarıldı . [28]
2007 yılında, Londralı kuyumcu Garrard & Co , web sitesinde kalp şeklinde 40.63 karatlık bir yakuta yer verdi. [29]
13/14 Aralık 2011'de Elizabeth Taylor'ın tüm mücevher koleksiyonu Christie's tarafından açık artırmaya çıkarıldı . Satışa birkaç yakut set parçası dahil edildi, özellikle yakut için 'karat başına fiyat' rekorunu kıran 8.24 ct taşlı bir yüzük seti ( karat başına 512.925 ABD Doları - yani toplamda 4,2 milyon ABD Dolarının üzerinde), [30] ve 3,7 milyon ABD dolarının üzerinde bir fiyata satılan bir kolye [31] .
Liberty Bell Ruby , dünyanın en büyük mayınlı yakutudur . 2011 yılında bir soygunda çalındı. [32]
Sunrise Ruby , dünyanın en pahalı yakutu, en pahalı renkli değerli taşı ve pırlanta dışındaki en pahalı değerli taştır. Mayıs 2015'te İsviçre'deki açık artırmada 30 milyon ABD Doları karşılığında anonim bir alıcıya satıldı. [33]
Sentetik bir yakut kristali , 16 Mayıs 1961'de Hughes Araştırma Laboratuvarlarında Theodore H. "Ted" Maiman tarafından tasarlanan, tasarlanan ve inşa edilen dünyanın ilk optik lazerinde kazanç ortamı oldu.
Uyarılmış emisyon mekanizması yoluyla elektromanyetik radyasyon amplifikasyonu kavramı, amonyak ve daha sonra yakut gibi diğer malzemeler kullanılarak maser yoluyla laboratuvarda zaten başarılı bir şekilde gösterilmişti , ancak yakut lazer optikte çalışan ilk cihazdı. (694.3 nm) dalga boyları. Maiman'ın prototip lazeri hala çalışır durumda.
Mezopotamya'dan Ruby Eye Muska, Adilnor Koleksiyonu, İsveç.
Tarihsel ve kültürel referanslarDüzenlemek
İncil'in Eski Ahit'i , Çıkış Kitabı'nda birçok kez ve Atasözleri Kitabı'nda ve diğer çeşitli zamanlarda birçok kez yakuttan bahseder . İncil kelimelerinin diğer mücevherlerden farklı olarak 'yakut' anlamına geldiği kesin değildir.
Çin'in Kuzey İpek Yolu ile ilgili literatürde erken kaydedilen bir yakut nakliyesi ve ticareti ortaya çıkar; burada , Çin'den batıya doğru hareket eden bu antik yol boyunca yaklaşık MÖ 200 yakut taşınmıştır . [34]
Asya ülkelerinde yakutlara her zaman büyük saygı duyulmuştur. Hindistan ve Çin'de soyluların zırhlarını, kınlarını ve koşum takımlarını süslemek için kullanıldılar. Yapıya iyi şanslar sağlamak için binaların temellerinin altına yakutlar serildi. [ alıntı gerekli ]
Geleneksel bir Hindu astrolojik inancı, yakutları " Güneşin değerli taşı ve aynı zamanda dokuz göksel cismin ( Navagraha ) lideri olan göksel tanrı Surya " olarak tutar. İnanç, tapınmanın ve yakut takmanın Güneş'i takan kişinin lehine çevirmesine neden olur. [35]
Değerli taşlar söz konusu olduğunda, yakutlar, gerçekten başka bir taşın alt kümesi olmalarına rağmen kendi sınıflandırmalarını kazanmaları bakımından oldukça sıra dışıdır. Bugün Yakut olarak bildiğimiz şey aslında kırmızı bir Safirdir.
Yakutların Coğrafyası ve Yerleri
[attachment=73146]
Yakutlar genellikle dünyayı çevreleyen geniş bir alanda, genellikle Yengeç ve Oğlak tropikleri arasında bulunur. Bunun dışında herhangi bir yakutun meydana gelmesi olağandışıdır ancak bilinmeyen değildir, Makedonya ve Grönland'da bulunan büyük tortular ve ara sıra Kuzey Amerika'ya dağılmış küçük tortular.
Güney Doğu Asya, özellikle yakutun yapıldığı korundum yatakları bakımından zengindir. Bu bölge tüm renklerden Safir açısından zengindir, ancak özellikle burada çıkarılan Yakutların mükemmel kalitesiyle bilinir. Batı kültüründe Yakutlar Elmaslar kadar değerli olmasa da, birçok Doğu kültürü bariz güzelliklerinden dolayı Yakut ve Safir kullanımını tercih eder.
Ruby'nin Tarihi
200 yıllarında Çin'den batıya doğru giden İpek Yolu boyunca yakut ticaretinin yapıldığına dair kayıtlar vardır. Asya kültüründe yakut geleneği bu güne kadar devam ediyor ve taş hala çok büyük saygı görüyor. Yakutlar genellikle Çin'deki soyluların silahlarını süslemek için kullanıldı veya iyi şans getirmek için yeni binaların temellerine dahil edildi.
Güneydoğu Asya'daki birçok bölge, Tayland ve Myanmar'dan (Burma) özellikle aranan ve değer verilen taşlarla, Yakut yatakları bakımından hala zengindir.
Yakutun Rengi
Yukarıda bahsettiğimiz gibi, Yakut teknik olarak kırmızı bir Safirdir ve korundum elementinden oluşur. Saf korindon kesinlikle renksizdir. Taş içindeki krom ve alüminyum atomları etkileşime girdiğinde renk değişiklikleri meydana gelir. Krom atomları, alüminyum atomlarını değişen derecelerde değiştirerek, spektrumun ultraviyole, mor ve sarı-yeşil bölgelerinde ışığın emilmesine neden olur. Taşın son rengini belirleyen her bölgedeki emilim seviyesidir.
Alüminyum atomlarının %1'inin yerini krom atomları alması durumunda, sarı-yeşil bölgedeki ışık absorpsiyon seviyelerinde meydana gelen değişiklikler, en güzel yakutlarla ilişkilendirdiğimiz güzel, zengin kırmızı renge yol açar.
En iyi yakutların kesin rengine “güvercin kanı” denir ve niteleyici taşlar, daha az kırmızı renkli taşlara göre yüksek bir prim verir. ABD uzun zamandır daha soluk Yakutları Pembe Safir olarak adlandırıyor, ancak uygulanabilir bir sınıflandırma yöntemi oluşturmanın zorluğundan dolayı bu isim resmi olarak tanınmadı. Uluslararası standartlara göre, tüm kırmızı Safirler Yakut olarak adlandırılmaya uygundur.
Adın Kökeni
Ruby adı , "kırmızı" anlamına gelen Latince rubeus'tan gelir. Adı aynı zamanda rengi olan çok az nesneden biridir. Bir başka, muhtemelen daha açık örnek, “turuncu” olmak.
Yakutların neden sadece Kırmızı Safir olarak adlandırılmadığı açık değil, ancak kırmızı rengin erken keşiflerin tamamen farklı bir taş olarak düşünülmesine yol açtığına inanılıyor. Bilimsel teknikler yeterince gelişene kadar, Yakut ve Safir'in aslında aynı şey olduğu fark edilmedi. Yine de, eski kültürlerin neden tüm farklı Safir renklerinin aynı taş olduğuna karar vermekte zorlanmadığını tam olarak açıklamıyor.
Bu belirsizlik, Kıymetli Taşların Kralı olarak kabul edilen şeyin gizemine katkıda bulunur.
Bir yakutun zengin kırmızısı da uzun zamandır aşkın rengi olarak kabul ediliyor ve muhtemelen bu rengin romantizmi iletmek için bu kadar sık kullanılmasının nedeni de bu.
“İyi” Bir Yakutun Özellikleri
Yakut, güzel bir örnek olduğunu düşündüğünüz şeyi zaten görmüş olsanız da, aslında yüksek kaliteli bir taş gördüğünüzde farkın dikkate değer olduğu şeylerden biridir. Peki, "iyi"yi "kötü"den nasıl anlarız?
Tüm değerli taşlar gibi, Yakutlar da Elmaslar için kullanılan aynı "Dört C"ye dayalı bir sınıflandırma sistemine tabidir. Dört C Renk, Kesim, Berraklık ve Karat Ağırlığıdır, ancak bir Yakutu değerlendirirken menşe bölgesi de önemli bir faktördür. Tayland veya Myanmar'dan gelen bir Yakut, dünyanın başka yerlerindeki görünüşte aynı özelliklere sahip bir taştan daha yüksek bir fiyat emredecektir.
Tüm Yakutlar kusurlar içerdiğinden, renk ne kadar zengin olursa, taş genellikle o kadar kaliteli olur ve fiyatı o kadar yüksek olur. Bununla birlikte, bir Ruby'nin rengi oldukça kolay bir şekilde manipüle edilebilir ve rengi ve netliği iyileştirmek için bazı tedaviler, ölçeğin daha ucuz ucundaki taşlarda yaygındır. Neyse ki, bu tür tedaviler aynı zamanda eğitimli bir göz tarafından oldukça kolay bir şekilde belirlenebilir ve bu da Yakut ve diğer değerli taşların alım satımı için yalnızca saygın satıcıları kullanma ihtiyacını pekiştirir.
Ünlü Yakutlar
Kara Prens'in Yakutu
Adını İngiltere Kralı II. Richard'ın oğlu Prens Edward'dan alan taş, aslında bir Ruby olmamasına rağmen adını korumuştur. 14. yüzyılın ortalarından kalma taş aslında bir Spinel'dir, gerçek Yakutlarla aynı alanlarda sıklıkla bulunan benzer görünümlü kırmızı bir taştır. Sınıflandırmanın hiç değişmemesinin nedeni, Spinellerin ve diğer kırmızı taşların Yakutlardan ayrılmasının 18. yüzyılın sonlarına kadar gerçekleşmemiş olmasıdır. Bundan önce, tüm kırmızı değerli taşlar Yakut olarak sınıflandırılırdı.
Taş İngiltere Kraliyet Mücevherlerinin bir parçasını oluşturur ve Henry V tarafından Agincourt Savaşı'nda ve yine Richard III tarafından Bosworth savaşı sırasında Richard'ın öldürüldüğü ancak yakutun kurtarıldığı bir miğferin parçası olduğu söylenir. .
Özgürlük Çanı Yakut
4 pound ağırlığında bir taştan oyulmuş ve sekiz buçuk bin karat olarak derecelendirilen Liberty Bell Yakut, Philadelphia'daki orijinal çanın minyatür bir kopyası haline getirildi.
Parça olağan şekilde kesilmek yerine oyulmuş olduğu için, taşın berraklığı ve rengi, yüksek kaliteli bir Yakut'tan bekleyebileceğinizin altındadır. Gerçekten de bitmiş renk neredeyse siyah frenk üzümü rengindeydi ve ustalıkla kesilmiş bir değerli taşın yansıtıcı özelliklerinin çoğundan yoksundu.
Özgürlük Çanı Yakutu 2011'de çalındı, ancak dört adam 2014'te hırsızlıktan tutuklanıp suçlanmasına rağmen, parça bir daha bulunamadı.
DeLong Yıldız Yakut
Hırsızlığın başka bir kurbanı, ancak bu sefer bir fidye ödenmesinden sonra kurtarılan DeLong Star Ruby, var olan bir yıldız Ruby'nin en iyi örneklerinden biridir. Yıldız yakutu, 6 köşeli bir yıldızda doğal bir kırılma içeren, genellikle bir "X" den oluşan ve merkez noktasında X'i kesen bir merkez ışık şerididir.
100 karattan fazla ağırlığa sahip olan Ruby, 1930'da keşfedildikten sonra Myanmar'da (eski adıyla Burma) bulunur. Başlangıçta sadece 21,400 $'a satın alınmış, 1937'de New York'taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'ne bağışlanmıştır. 1964 yılında taş, günümüze kadar görülebilen müzedeki sergisine geri döndü.
gün doğumu yakut
30 milyon doların üzerinde bir değere sahip olan 25 karat Sunrise Ruby, dünyanın elmas olmayan en değerlisidir. Henüz keşfedilmiş en nadide değerli taşlardan biri olarak kabul edilen bu taş, neredeyse mükemmel renk ve berraklığa sahiptir. Genel olarak konuşursak, renk ve berraklık taş boyutuyla azalır, ancak Sunrise Ruby, onu tüm değerli taşların en saygınlarından biri yapan tüm nitelikleri korur.
Birmanya kökenli olan taş, Mayıs 2016'da tahmini değeri 11 milyon dolar olan açık artırmaya çıktı, ancak sadece 7 dakikada bu rakamın neredeyse 3 katına çıktı ve 30.42 milyon dolarlık nihai satış fiyatıyla sona erdi.
Ünlü Yakut Yüzükler
Kolyeler, broşlar ve hatta taçlar için çok uygun olmasına rağmen, Ruby her duruma uygun yüzüklerle takılmak için de mükemmeldir. Genellikle Elmasların berrak saflığı ile Yakutların zengin kırmızısı arasında bir kontrast sağlamak için Elmaslarla çevrili olan taş, yüzyıllardır zenginler ve ünlüler tarafından süslenmiştir.
Elizabeth Taylor'ın Yakut Yüzüğü
Üçüncü kocası Mike Todds'un Taylor'a yakut ve pırlantalı bir kolye küpesi ve bir bileklik setinden oluşan bir set hediyesi tarafından geçilmemesi için Richard Burton, Taylor'a elmaslarla çevrili 8.24 karatlık bir yakut yerleştirilmiş bir yüzük verdi. Van Cleef ve Arples tarafından yapılan yüzük 2011 yılında 4.2 milyon dolara satıldı.
Carmen Lucia Yüzük
Peter Buck tarafından Smithsonian Doğa Tarihi Müzesi'ne bağışlanan ve adını eşinden alan yüzük, yüzük takmak için neredeyse hiç duyulmamış bir boyutta 23 karatlık bir Birmanya Yakutu içeriyor.
Dünyanın en değerli yüzüklerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen, parça hiçbir zaman resmi olarak değer görmedi.
Gündoğumu Yakut Yüzük
Sunrise Ruby'den yukarıda ünlü bir Ruby olarak bahsetmiştik, bu yüzden burada da anılması doğru olur, çünkü taş artık güzelliğini ve tek başına ayakta durma kabiliyetini azaltmamak için başka değerli taşlar olmadan bir yüzük haline getirilmiştir. Cartier tarafından tasarlanan yüzük, herhangi bir boyut ve kalitede Pırlanta içermeyen dünyanın en pahalı mücevheridir.
Graf Yüzük
2006 yılında 3,6 milyon dolara satın alınan 8,62 karat ağırlığında bir Birmanya Yakutu içeren alıcı - Laurence Graff - yastık kesim Ruby'yi bir müşteri için basit bir yuvaya yerleştirdi ve adını kendi adını verdi.
2014 yılında, yüzük Cenevre'deki Sotheby's'de açık artırmaya çıktı ve Graff onu ikinci kez - bu sefer kendi koleksiyonu için - 8,6 milyon dolarlık rekor fiyata satın aldı.
Kaynaklar :
Wikipedia
estatediamondjewelry
Termometrenin Tarihi Serüveni Celcius Fahrenheit Kelvin Termometreleri Nedir
Sıcaklıkölçer ya da Termometre, (Antik Yunanca'dan: thermos sıcaklık ve métron ölçü; eski dilde: mizanül-harâre) sıcaklığı ölçmek için kullanılan alet.
Meteorolojide Celsius, Fahrenheit veya Kelvin gibi değişik ölçekler termometrelerde kullanılmaktadır. Gündelik kullanımdaki termometrelerin çoğu, değişen sıcaklık karşısında sıvıların hacim değiştirmesi mantığına dayanır. Bu cinsten en fazla kullanılan termometreler cıvalı termometrelerdir. Sıcaklığın çok düşük olduğu yerlerde ise donma sıcaklığı daha düşük olan alkollü termometreler tercih edilir
Yapısı
En çok rastlananı cıvalı termometredir. Bu çok küçük kesite sahip ve üst ucu kapalı bir tüpten ibarettir. Alt ucundaysa içinde cıva bulunan küresel veya silindirik bir hazne bulunur. Isıtılmasıyla, cıva genişler ve tüpte yükselir. Tüpün kesitinin küçük olmasından dolayı az bir hacim büyümesinde cıvanın yükselmesi oldukça fazladır.
Termometre iki sabit nokta arasında kalibre edilir. Bunlar suyun donma noktasıyla kaynama noktasıdır. Normal atmosfer basıncında (760 mm cıva basıncı) bu iki nokta arasındaki mesafe Celsius termometresinde 100 eşit parçaya bölünür. Bunların her biri bir Centigrad'ı (1 °C) gösterir. Fahrenheit ölçüsündeyse bu 180 eşit parçaya bölünür. Bunların her biriyse Fahrenheit'i (1 °F) gösterir. Bu ölçümde, suyun donma ve kaynama noktası sırayla 32 °F ve 212 °F olarak belirlenir. Réaumur ölçümündeyse bu noktalar 0°R ve 80°R olarak isimlendirilir. Ara da 80 parçaya bölünür. Cıva -38.83 °C'de donduğu için çok düşük sıcaklıkların ölçümü için uygun değildir. Bu tür olanlar donma noktası düşük olan renkli alkolle doldurulmuştur. Ulaşılabilecek en düşük sıcaklık mutlak sıfır olup, -273,16 °C'dir. Mutlak sıfırdan başlayan bir ölçü de Kelvin'dir, yani -273,16 °C = 0K'dır.
Isınınca genleşmeleri sıcaklıkla orantılı olan katı, sıvı, gaz maddelerden çeşitli termometreler yapılmıştır. Çok yaygın olarak kullanılan sıvılı ve metal termometrelerdir. Sıvılı Termometreler: Sıvılı termometrelerde genleşmeleri büyüyen ve sıcaklıkla orantılı olan sıvılar kullanılır. İnce cam boru içindeki sıvı; cıva ise cıvalı termometre, alkol ise alkollü termometre adını alır. Cıva -39 santigrat derecede donar, 357 santigrat derecede kaynar. Cıvalı termometreler ile -39 santigrat derece ile 357 santigrat derece arasındaki sıcaklıkları ölçebiliriz. Çok soğuk kış günlerinde bu termometreler kullanılmaz. Bunu yerine donma sıcaklığı daha düşük olan alkollü termometreler kullanılır. Çünkü alkol yaklaşık olarak-115 santigrat derecede donar. Bu termometreleri kutuplarda kullanmak mümkündür. Ancak kılcal boru içindeki sıvının iyi görülebilmesi için kırmızı, mavi, sarı vb. renkli boya maddeleri ile boyanması gerekir. Sıvılı termometreler kullanıldıkları yerlere göre çeşitli isimler alırlar. Duvar termometresi, laboratuvar termometresi ve hasta termometresi gibi. Hasta Termometresi: Cıvalı bir termometredir. Vücut sıcaklığını ölçmede kullanılır. 35 santigrat derece ile 42 santigrat derece arasındaki sıcaklıkları 1/10 incelikle ölçer. Bu termometrelerin haznesi ile kılcal borunu birleştiği yerde bir boğum bulunur. Vücut sıcaklığı ölçüldükten sonra termometre sapından tutularak sallanır. Neden? Yeni bir ölçmeye hazır olan termometre ağız içi ya da koltuk altına konularak vücut sıcaklığı ölçülür. Metal Termometre: Cıvalı ve alkollü termometreler ile ölçülemeyen sıcaklık derecelerini ölçmek için metal termometreler kullanılır. Metal termometreler ile 1600 santigrat dereceye kadar olan yüksek sıcaklıklar ölçülebilir. Fabrika ve fırınlar kullanıldığı yerlerdir.
Celsius
Celsius ölçeği, 1742'de İsveçli astronom Anders Celsius'un ismiyle adlandırılmış bir sıcaklık ölçme birimidir.
Celsius ölçeğine göre, suyun üçlü noktası (aynı anda katı, sıvı ve gaz halinde bulunabildiği sıcaklık: triple point) 0,01 °C (veya 273,16 °K) olarak tanımlanır. (Bu tanımla, daha önce referans alınan suyun donma noktası 273,15 °K'dir, ancak üçlü noktanın ölçümü çok daha kesin bir şekilde yapılabilmektedir). Bir derece Celsius (1 °C) ise, mutlak sıfır ile suyun üçlü noktasının farkının 1/273,16'sı olarak tanımlanmıştır. İlk olarak Anders Celsius tarafından önerilen buzun erime noktası ile suyun kaynama noktası arasında 100 derecelik bir sıcaklık ölçeği düşüncesi, 1954 yılında daha kesin sonuç vermesi amacıyla bu şekle getirilmiştir. Bu değişiklik ve Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler konferansının son kararları doğrultusunda (°C) birimindeki C sembolü santigrat olarak değil Celsius (selsiyus) şeklinde okunacak. Yani (°C) nin doğru okunuşu "derece Celsius (selsiyus)" şeklindedir.
Celsius
(TC*1,8)+32 = TF veya (Tc*9/5)+32=Tf
(TF-32)/1,8 = TC veya (Tf-32)*5/9=Tc
Fahrenhayt
Fahrenhayt ölçeği
Fahrenhayt[1] veya fahrenheit, Alman fizikçi Daniel Gabriel Fahrenheit tarafından 1724 yılında oluşturulan bir sıcaklık ölçüm birimidir. Bu birime göre, suyun donma sıcaklığı 32,[1] kaynama sıcaklığı ise 212[1] derece olarak alınmış ve iki nokta arası 180 dereceye bölünmüştür. Fahrenheit biriminde ölçülen sıcaklığı Celsius, Kelvin ve Rankine birimlerine—ve geri—dönüştürmek için aşağıdaki formüller kullanılabilir.
Kelvin
Kelvin ölçeği Kelvin, Uluslararası Birim Sistemi'ne göre temel sıcaklık ölçüsü birimi. Sembolü K'dir. İsmini, termodinamikteki mutlak sıfır kavramını ilk defa gazlardan tüm maddelere uygulayan İskoç asıllı bilim insanı Lord Kelvin'den alır.
Birim aralığı santigrat (Celsius) derecesiyle aynı olan kelvin, sıfır noktası olarak mutlak sıfırı (–273,15 °C) alır. 1954'teki onuncu Ağırlık ve Ölçüler Genel Konferansı'nda (Fr. Fransızca: Conférence Générale des Poids et Mesures) suyun üçlü noktasının termodinamik sıcaklığının (mutlak sıfırla olan farkının) 273,16'da biri olarak tanımlanmıştır.
Santigrat derecesi sıfır noktasını suyun donma noktası olarak aldığından, 0 °C 273,15 K'e eşit olur. Benzer şekilde santigrat derece olarak ifade edilen herhangi bir sıcaklığı kelvine çevirmek için söz konusu değere 273,15 eklenir. Mesela 22 °C = 22 + 273,15 = 295,15 K.
Kelvin sıcaklık birimi, 1967'deki 13. Ağırlık ve Ölçüler Genel Konferansı'ndan beri "derece" sözcüğü kullanılmadan tanımlanmakta ve dolayısıyla derece işareti (°) olmadan yazılmaktadır.
10−12 düzeyinde, 1 kelvinin trilyonda biri kadar olan sıcaklığa ise pikokelvin denir.
Kaynak :
Wikipedia
Daniel Gabriel Fahrenheit Kimdir? Biyografisi
Daniel Gabriel Fahrenheit ya da Gabriel Daniel Fahrenheit (24 Mayıs 1686 Danzig - 16 Eylül 1736 Lahey), Alman fizikçi.
Hollanda ve İngiltere gezilerinde deneysel fizik ve meteoroloji alanlarında kullanılan kimi araçların yapımını öğrendi. 1710 da yaptığı termometre başlangıç noktası olarak soğuk bir karışımın sıcaklığını bitiş noktası olarak da ağız boşluğunun sıcaklığını ilke saydı. Daha sonra bu termometreyle ölçtüğü suyun donma sıcaklığını 32, kaynama sıcaklığını da 212 derece olarak saptayarak kısaca °F simgesiyle gösterilen Fahrenheit derecesi ölçeğini ortaya koydu. 1720 termometresini daha da geliştirerek ispirto yerine ilk kez cıvayı kullandı. İngiltere'de, Royal Society üyeliğine seçildi. Maddenin kaynama noktasının hava basıncıyla değiştiğini gösterdi. 1721'de suyun aşırı soğuma özelliğini 1724'te de içine tuz karıştırılan suyun donma ve kaynama sıcaklıklarının değiştiğini ortaya koydu. Günümüzde İngiltere ve ABD'de sıcaklık ölçü birimi olarak kullanılmakta olan Fahrenheit derecesi ile Celsius derecesi arasında
TFahrenheit = 1,8 · TCelsius + 32
şeklinde bir bağıntı vardır.
Anders Celsius Kimdir? Biyografisi
Anders Celsius (27 Kasım 1701, Uppsala - 25 Nisan 1744, Uppsala), İsveçli fizikçi, astronom ve matematikçidir.
Babası astronomi profesörüydü. Astronomi, matematik ve deneysel fizik okuyan Celsius, bir süre Uppsala Üniversitesi'nde matematik profesörü olarak öğretim üyeliği yaptıktan sonra 1730'da Astronomi profesörlüğüne getirildi. 1733'te kendisinin ve başkalarının kutup ışıklarına (aurora borealis) ilişkin, yapmış oldukları 316 gözlemin sonuçlarını derleyerek yayımladı.
1736'da dünyanın kutuplardan daha basık olduğunu ileri süren Newton'un savını kanıtlamak amacıyla saha araştırması yapan Maupertius'un ekibiyle İsveç'in kuzeyindeki Tornia'ya gitti. Meridyen ölçümündeki katkılarıyla bu ekibin Newton'ın savını doğrulamasına yardımcı oldu. 1740'ta Uppsala Gözlemevi'ni kurarak, Jüpiter'in uydularının ışık şiddetindeki değişimi ve fotometrik yöntemlerle yıldızları inceledi.
Celsius bugün astronomi alanındaki çalışmalarında çok, 1742'de önerdiği sıcaklık ölçüm sistemi ile tanınır. Termometrelerde yüzlük derecelendirme daha önce kullanılmışsa da, bu skala da bugün kullanılan sistemde iki sabit derecenin bulunması Celsius'un önerisinden kaynaklanmaktadır. Celsius bu amaçla buzun erime ve suyun kaynama derecelerini sabit noktalar olarak alıp aradaki farkı yüz eşit dereceye bölerek bugün kullanılan termometre sistemini oluşturmuştu. Ne var ki suyun kaynama noktasını 0 °C, donma noktasını ise 100 °C olarak kabul etmişti. Bu derecelendirme sekiz yıl sonra Celsius'un öğrencisi Carl von Linné tarafından tersine çevrilerek bugün kullanılan durumuna getirildi. Santigrat (centigrade) adıyla da bilinen Celsius derecelendirme sistemi, Fahrenheit ve Kelvin'inkilerle birlikte bugün yaygın olarak kullanılan üç sıcaklık ölçüm sisteminden biridir. Ay'daki bir kratere de Celcius adı verilmiştir.
Selena Gomez Kimdir? Biyografisi
Selena Marie Gomez (d. 22 Temmuz 1992, Grand Prairie, Teksas), Amerikalı oyuncu, şarkıcı. En iyi bilinen rolü Emmy ödüllü Waverly Büyücüleri adlı Disney Channel dizisindeki Alex Russo (Alexis Margaritta Russo) karakteridir. Sonradan Selena, Another Cinderella Story, Waverly Büyücüleri: Film ve Prenses Koruma Programı gibi filmlerde de rol aldı. Ayrıca Ramona and Beezus adlı sinema filminde de rolünü devam ettirdi.
Selena'nın kariyeri müzik dünyasına doğru genişledi, Gomez, Selena Gomez & the Scene adlı pop grubunun kurucusu ve solistidir. Bu grup gençleri müziğe teşvik etmek amaçlı kendi ve bulduğu gençlerle birlikte kurulmuştur. "Kiss & Tell", "A Year Without Rain" ve "When The Sun Goes Down" adlı üç tane RIAA Altın sertifikalı albümü çıkartan grup, Nisan ayı itibarıyla Amerika Birleşik Devletleri'nde 1.354.000 tane albüm satışı yaptı. Ayrıca Gomez, Hollywood Records ile kayıt anlaşması imzaladıktan sonra Tinker Bell, Another Cinderella Story ve Wizards of Waverly Place gibi filmlerin soundtrack'larına da katkıda bulundu. 2008 yılında Selena Gomez, UNICEF İyi Niyet Elçisi olarak atandı ve "dünyanın en genç UNICEF iyi niyet elçisi" unvanını aldı. 2012 yılında Spring Breakers adlı gençlik filminde James Franco gibi isimlerle oyunculuk yaptı. 2013 yılında Getaway filminde Ethan Hawke ile başrolü paylaştı.
2011 yılında The Scene'nle yayınladığı "When The Sun Goes Down" adlı 3 albümünün ardından Nisan 2013'te 4. stüdyo ve ilk solo albümünün habercisi "Come&Get It" şarkısını yayınlamıştır. Ayrıca bu şarkı Gomez'in, ilk liste başarısını da beraberinde getirmiştir. 3 ay gibi bir süre ardından 2. teklisi "Slow Down"u yayınlamıştır. İlk tekli kadar olmasa da bu tekli de hit olmayı başarabilmiştir. 2014 yılında “For You” adında bir EP albüm yayınlamıştır.2015 yılında ise 3. solo albümü olan “Revival” albümünü yayınlamıştır. 4. solo albümü olan “Rare” 2020 yılında yayınlanmıştır. Ayrıca UNICEF'in "En Genç İyi Niyet Elçisi" seçilmiştir. 2013 yılında Haziran ayında Gracie Elliot Teefey adında, 2014 yılının Haziran ayında ise Victoria Gomez adında kardeşi olmuştur.
Doğum gününden bir gün önce, 21 Temmuz 2013'te, "Stars Dance" adını verdiği ilk solo albümünü yayınlamıştır. Albüm kısa süre içerisinde iTunes'ta ilk sıraya yerleşmiştir. Diğer hit albümü Kiss&Tell'deki en iyi parçalar Tell Me Something I Don't Know ve Naturally'dir. Ayrıca Tell Me Something I Don't Know parçası, Another Cindirella Story'nin soundtrack şarkısıdır. 13 Reasons Why adlı dizinin yapımcılığını üstlenmiştir. Rare Beauty markasıyla kozmetik ürün pazarına girmiştir.
2007-2008: Keşfediliş ve Müzikal kariyerinin başlangıc
2007'de Gomez, Disney Channel dizisi Hannah Montana'da 3 bölüm, Mikayla karakteri ile oynadı. Bu bölümlerden birisi Hannah Montana'nın en çok izlenilen bölümüdür. Bu sırada bir başka Disney dizisi Arwin!'de de kendini gösterdi. Daha sonra ise başrolünü oynadığı Waverly Büyücüleri adlı Emmy ödüllü diziye başladı ve Alex Russo karakterini canlandırdı. Böylece Gomez ilk ödül ve adaylıklarını almaya başladı.
Daha sonra ise Forbes Dergisi'nin 'En Seksi 8 Çocuk Yıldız' listesine girmeyi başardı. Waverly Büyücüleri için yaptığı açılış şarkısı (Everyhing Is Not What It Seems) ile müzik kariyerinin başlangıcını attı. Bu yıllarda Gomez, Nick Jonas ile çıkmaya başladı. Aynı zamanda Nick'in grubu Jonas Brothers klibinde de yer aldı. Selena müzik kariyerini Tinker Bell için yaptığı soundtrack (Fly To Your Heart) ile devam ettirdi.
2009-10: Selena Gomez & The Scene, Televizyon Dünyası ve Dream Out Loud
2009'da Selena oyunculuk kariyerine devam etti. Zack ve Cody Güvertede dizisinde 'Alex Russo' olarak göründü. En iyi arkadaşı olan Demi Lovato'nun dizisi Sonny'nin Yıldızı'nda da rol aldı. Ardından Demi Lovato ile Prenses Koruma Programı adlı filmde oynadı. Film toplamda 8,5 milyon izlendi. Film için Demi ile düet yapan Gomez, müzik kariyerine devam etti. Daha sonra Waverly Büyücüleri:Film'de rol aldı ve 11,4 milyondan fazla seyredilerek en çok izlenen ikinci (High School Musical 2'den sonra) Disney filmi oldu. Aynı zamanda Emmy ödülünü almayı başardı.
Gomez 2008 yılında Hollywood Records ile sözleşme imzaladıktan sonra kuruculuğunu ve solistliğini yaptığı Selena Gomez & The Scene grubu, ilk stüdyo albümlerini çıkardı: Kiss&Tell (Ağustos 2009).Daha sonra ise oyunculuk kariyerine devam etti.
Grubun 2. stüdyo albümü A Year Without Rain oldu (Eylül 2010). Albüm Billboard listesinde 4 numaraya ulaştı. 2010 yılında Gomez kendi giyim markasını oluşturdu: Dream Out Loud.
2011: When the Sun Goes Down Dönemi
Gomez, 2011 yılında da film kariyerine devam etti ve seslendirme sanatçılığına başladı. 28 Haziran 2011'de Selena ve grubu 3. stüdyo albümleri olan When the Sun Goes Down'u sundu. 3 tekliden 2'si hit olmayı başardı ve hayran kitlesini arttırdı.
2012-2013: Film Projeleri ve Stars Dance
2012 yılında Selena, Spring Breakers filminde boy gösterdi. Film toplamda 38 milyon dolar gelir elde etti. Aynı zamanda Adam Sandler ve Andy Samberg ile Hotel Transylvania filminde, Mavis karakterinin sesini canlandırdı. Animasyon filmi 358 milyon dolar gelir elde etti.
Nisan 2013'te Selena, Come & Get It single'ını yayınladı. Billboard Hot 100'de 6 Billboard Pop Songs' ta 2 numaraya ulaşan şarkı, En İyi Pop Videosu dalında MTV Video Müzik Ödülü kazandı. Stars Dance albümü Billboard 200'de 1 numaraya kadar yükseldi. Albümü desteklemek amaçlı çıktığı Stars Dance Tour ile 38 milyon dolar gelir elde etti.
2013'ün başlarında 'Alex vs Alex' adındaki film yayınlandı bununla birlikte Selena Disney'den ayrıldı.
2015-2016: Revival dönemi ve Film Projeleri
Gomez, Hollywood Records'tan ayrılarak yeni plak şirketi, Interscope Records ile çıkardığı ilk albüm "Revival" 9 Ekim 2015 tarihinde yayımlandı. Albüm, Billboard 200 listesine 1 numaradan giriş yaptı.[1]
İlk tekli "Good For You", iTunes'ta 72 ülkede birinci sıraya, Billboard Hot 100'de ilk 5'e kadar yükseldi.[2] Bu Gomez'in Amerika'daki en yüksek liste başarısı oldu. Teklide A$AP Rocky'de eşlik etti.
İkinci tekli Same Old Love, Billboard Hot 100'de ilk 5'e yükselmeyi başarmıştır. Gomez, ilk kez Apple Music ile anlaştı ve teklinin müzik videosunu VEVO'dan önce Apple Music'te yayımladı.
Albümün üçüncü teklisi "Hands To Myself" oldu. Gomez öncelikle yine müzik videosunu Apple Music'te yayımladı ve bir ay sonra VEVO'ya ekledi. Ayrıca Hands To Myself Billboard Hot 100'de ilk 7'ye ulaştı.
2016 yılında Gomez
Gomez, 2016 yılında vizyona girecek olan Kötü Komşular 2 (Neighbors 2) filminde Madison, The Fundamentals of Caring filminde Dot ve In Dubious Battle filminde Lisa London karakterlerini canlandırdı. Ayrıca The Big Short'ta da rol aldı.[3]
2017–2019: Bağımsız tekliler
5 Mayıs 2017'de Gomez resmi web sitesinde 18 Mayıs'a kadar bir geri sayım başlattı. Birçok web sitesi yeni bir single yayınlanması hakkında iddialar yaydı.[4] 11 Mayıs'ta, geri sayım sonucu olarak "Bad Liar"ın piyasaya sürüldüğü doğrulandı.[5] 26 Temmuz'da Fetish şarkısının klibi yayınlandı.[6] 19 Ekim 2017'de Gomez ve EDM yapımcısı Marshmello, 25 Ekim'de yayınlanan "Wolves" isimli şarkıda iş birliği yapacaklarını açıkladılar. 10 Mayıs 2018'de Gomez, "Back to You" adlı yeni bir single yayınladı.[7] Klibi ise 5 Haziranda yayınlandı.[8] Gomez, Ozuna ve Cardi B'nin yanında DJ Snake'in şarkısı olan "Taki Taki" de yer aldı. Şarkı Eylül 2018'de piyasaya sürüldü.[9] 12 Mart 2019'da Tainy, Benny Blanco ve J Balvin ile "I Can't Get Enough" şarkısında yer aldı.
2019–Günümüz: Rare ve Revelación
23 Ekim 2019'da Gomez üçüncü stüdyo albümü Rare'den ilk single olarak "Lose You to Love Me" şarkısını çıkardı. Şarkı billboard Hot 100'de 1 numara oldu ve Gomez'in bunu başaran ilk şarkısı oldu. 24 Ekim'de ikinci single'ı "Look At Her Now" yayınlandı.[10] Rare albümü, Interscope Records etiketiyle 10 Ocak 2020'de yayınlandı.[11] Albüm, Billboard 200 listesine 1 numaradan giriş yaptı.
Gomez, aynı yıl "Rare Beauty" adında bir kozmetik markası çıkardı. O ayın ilerleyen günlerinde Gomez, Stephen Gaghan'ın yönettiği Dolittle filminde seslendirme sanatçısı olarak yer aldı.[12] Mayıs 2020'de Gomez'in HBO Max yemek şovu Selena + Chef'i sunacağı açıklandı. Ağustos ayında Gomez'in Güney Koreli kız grubu Blackpink ile bir şarkıda yer alacağı açıklandı.[13] Şarkının adı "Ice Cream" ve şarkı 28 Ağustos 2020'de yayımlandı. Ardından Selena Gomez "Lose You To Love Me" şarkısının demo versiyonunu 2 Ekim 2020'de yayımladı.
Selena Gomez yeni EP'si "Revelación"dan "De Una Vez"i ilk single olarak 15 Ocak 2021'de yayımladı. Ardından Selena ikinci single olarak seçtiği ve Rauw Alejandro ile yaptığı düeti "Baila Conmigo"u 29 Ocak 2021'de yayımladı. Revelación 12 Mart 2021'de yayınlandı.[14]
Filmografi
Filmler
2003 Spy Kids 3-D: Game Over Waterpark Girl Küçük Rol
2005 Walker, Texas Ranger: Trial by Fire Julie Televizyon Filmi
2006 Brain Zapped Emily Grace Garcia
2008 Another Cinderella Story Mary Başrol
2011 Monte Carlo[15] Grace Bennett/Corde Scott Başrol
2011 Thirteen Reasons Why[15][16][17] Hannah Baker[18] Yapımcı
2011 The Muppets Kendisi Cameo görünümü
2012 Hotel Transylvania Mavis Seslendirme
2012 Thirteen Reasons Why Hannah Baker Yapımcı
2012 Hot Mess Başrol
2013 Spring Breakers Faith Başrol
2013 Getaway Çocuk Başrol
2014 Rudderless Kate Ann Lucas Yan Rol
Behaving Badly Nina Pennigton Başrol
2015 Hotel Transylvania 2 Mavis Seslendirme
2016 In Dubious Battle Lisa
The Big Short
Neighbors 2 Madison
The Fundamentals of Caring Dot
2019 The Dead Don't Die Zoe Yan Rol
2020 Dolittle Betsy Seslendirme
2020 The Broken Hearts Gallery Yapımcı
Dizi
2002–2003 Barney & Friends Gianna Yinelenen rol
2006 Zack ve Cody'nin Lüks Yaşamı Gwen (2. sezon, 22. bölüm)
2007–2008 Hannah Montana MCayla "(2. sezon; 13, 18 ve 22. bölüm)
2007–2012 Waverly Büyücüleri Alex Russo Başrol
2009 Zack ve Cody Güvertede Alex Russo (1. sezon, 21. bölüm)
2009
2012
Sonny'nin Yıldızı Kendisi (1. sezon, 13. bölüm)
2012 Ne Tesadüf Kendisi (1. sezon 3. bölüm)
2011 PrankStars Kendisi Bölüm:Something to Chew On
2013 Austin Mahone Takeover Kendisi Bölüm:Austin Mahone and Selena Gomez at the Billboard Music Awards
2020 Selena+Chef Kendisi Başrol
Diskografi
Gomez solo kariyeri boyunca üç stüdyo albümü, iki EP ve bir tane de toplama albümü yayımlamıştır.
Gomez aynı zamanda Selena Gomez & the Scene adlı grubun solistiydi ve o grup da toplamda üç stüdyo albümü ve bir remiks albümü yayımladı.
Solo albümler
Stars Dance (2013)
Revival (2015)
Rare (2020)
EP
Revelación (2021)
Selena Gomez & the Scene albümleri
Kiss & Tell (2009)
A Year Without Rain (2010)
When the Sun Goes Down (2011)
Ödül ve adaylıkları
Alma Award[1] Outstanding Female Performance in a Comedy Television Series Waverly Büyücüleri Adaylık
Imagen AwardsKaynak hatası: <ref> etiketi için </ref> kapanışı eksik (Bkz: Kaynak gösterme) Outstanding Performance in a Youth/Children's Program – Series or Special
Nickelodeon Kids' Choice Ödülleri[2] Favori Televizyon Kadın Oyuncusu Kazandı
Young Artist Award[3] Best Performance in a TV Movie, Miniseries, or Special – Leading Young Actress Another Cinderella Story
Best Performance in a TV Series – Leading Young Actress Waverly Büyücüleri Adaylık
Best Performance in a Voice-over Role Horton Hears a Who!
Teen Choice Ödülleri[4] "Choice Summer- Celebrity Dancer" Another Cinderella Story Kazandı
"Choice Summer – TV Star-Female" Prensesi Koruma Programı
"Choice Other Stuff – Red Carpet Icon: Female" Kendisi
Imagen Awards[5] Best Actress – Television Waverly Büyücüleri Adaylık
Alma Award[6] Special Achievement Comedy – Television – Actress Kazandı
Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards[7] Fave International TV Star Adaylık
2010 Gracie Award[8] Outstanding Female Rising Star in a Comedy Series Kazandı
NAACP Image Awards[9] Outstanding Performance in a Youth/Children's Program – Series or Special Adaylık
Nickelodeon Kids' Choice Awards[10] Favorite TV Actress Kazandı
Young Artist Award[11] Best Performance in a TV Movie, Miniseries, or Special – Leading Young Actress Prensesi Koruma Programı Adaylık
BET Awards[12] YoungStars Award Waverly Büyücüleri
American Latino Awards[13] Favorite American Latino Actor
Teen Choice Awards[14] Choice TV Actress: Comedy Kazandı
Choice Red Carpet Fashion Icon: Female Kendisi
Choice Summer: Movie Star- Female Ramona and Beezus Adaylık
Imagen Awards[15] Best Actress – Television Wizards of Waverly Place: The Movie
Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards[16] Fave TV Star Waverly Büyücüleri Kazandı
2011 NAACP Image Awards[17] Outstanding Performance in a Youth/Children's Program – Series or Special Adaylık
Nickelodeon Kid's Choice Awards[18] Favorite TV Actress Kazandı
Favorite Female Singer Kendisi Adaylık
ALMA Award Actrice favorite dans un film Monte Carlo
Favorite TV Actries-Leading role in a comedy Waverly Büyücüleri
Favorite Female Music Artist Kendisi
Imagen Foundation Awards En İyi Kadın Oyuncu-Televizyon Waverly Büyücüleri Kazandı
MTV Europe Music Awards En Büyük Fanlar Selenators Adaylık
Australian Kids' Choice Awards Favori Televizyon Yıldızı Wwaverly Büyücüleri Kazandı
Teen Choice Ödülleri Choice Summer TV Actress-Comedy Waverly Büyücüleri Kazandı
Choice Summer Movie Star-Female Monte Carlo Adaylık
Choice Summer Music Star-Female Kendisi Adaylık
2012 Imagine Foundation Awards En İyi Genç Kadın Oyuncu-Televizyon Waverly Büyücüleri Adaylık
Kids' Choice Awards (USA) Favori Kadın Şarkıcı Kendisi Kazandı
Favori Kadın Televizyon Oyuncusu Waverly Büyücüleri
O Music Awards Best Artist with a Cameraphone Kendisi
Teen Choice Awards Choice Female Hottie
2013 Alliance Of Women Film Journalists Awards Actress Most in Need Of a New Agent Spring Breakers Adaylık
Capricho Awards En İyi Video Come & Get It
En İyi Fan Kulübü Selenators
En İyi Ayrılık Selena Gomez & Justin Bieber Kazandı
Imagen Foundation Awards En İyi Kadın Oyuncu- Televizyon Waverly Büyücüleri Adaylık
MTV Europe Music Awards En İyi Kadın Kendisi
MTV Video Müzik Ödülleri En İyi Pop Video Come & Get It Kazandı
Yazın En İyi Şarkısı Adaylık
NewNowNext Awards Triple Play Kendisi Kazandı
Kids' Choice Awards (USA) Favori Kadın Televizyon Oyuncusu Waverly Büyücüleri
Kids' Choice Awards Mexico En İyi Uluslararası Sanatçı/Grup Kendisi Adaylık
O Music Awards Fan Army FTW Selenators
People's Choice Awards Favori Müzik Fanları
Radio Disney Music Awards Firecest Fans
En İyi Kadın Oyuncu Kendisi Kazandı
Teen Choice Ödülleri Choice Break-Up Song Come & Get It
Choice Single:Female Artist Adaylık
Choice Music:Female Artist Kendisi
Choice Smile
Summer Music Star:Female Kazandı
Choice Female Hottie
Young Hollywood Awards Fan Favorite-Album Stars Dance
En Çok Beklenen Tur Stars Dance Tour Kazandı
2014 iHeartRadio Music Awards Instagram Ödülü Kendisi Adaylık
MuchMusic Video Awards Favori Uluslararası Sanatçı Kazandı
Australian Kids' Choice Awards Favorite Hottie Adaylık
Kids' Choice Awards (USA) Favori Kaın Şarkıcı Kazandı
Fan Army Selenators
Kids' Choice Awards Colombia En İyi Uluslararası Sanatçı/Grup Selena Gomez Kazandı
People's Choice Awards Favori Kadın Sanatçı Adaylık
Radio Disney Music Awards Yılın Şarkısı Come & Get It Kazandı
Radio Disney's Most Talked About Artist @selenagomez
Dans Etmek İçin En Güzel Şarkı Birthday
Teen Choice Ödülleri Ultimate Choice Award Kendisi
Female Hottie
World Music Awards Dünyanın En İyi Şarkısı Come&Get It Adaylık
Dünyanın En İyi Videosu
Dünyanın En İyi Kadın Sanatçısı Kendisi
Dünyanın En İyi Canlı Performansı
World's Best Entertainer Of the Year
Dünyanın En İyi Videosu Slow Down
Dünyanın En İyi Şarkısı
Kaynak ve Dipnotlar
Wikipedia
Seda Akgül Kimdir? Biyografisi
Seda Akgül (d. 17 Haziran 1971, Ankara), Türk sunucu ve yazardır. TED Ankara Koleji ve Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngilizce bölümlerini bitirdikten sonra Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı'nda mütercim tercümanlık eğitimi alarak görev yapan Seda Akgül, İsveç Üniversitesi'nin bursu ile Brüksel'de Avrupa Birliği Gazeteciliği okumuş, Amerikan sivil toplum örgütlerinin seçimi ile 2004 yılında Geleceğin Toplum Lideri olarak Washington’da staj görmüştür.
TRT sınavlarını kazanarak spikerliğe başlayan Seda Akgül, kuruluşundan itibaren TV8’de görev almıştır. Avrupa Birliği'ne Doğru ve Savaş Bağdat Yolunda gibi dış politika programlarını hazırlayıp sunmanın yanında uzun yıllar yaptığı ana haber bülteni spikerliği ile de tanınmaktadır. Işık Üniversitesi’nde 2004-2007 arasında İngilizce verdiği medya dersleri ile de akademisyenlik görevini devam ettirmiştir. TV8 ekranlarında, hafta sonu sabah kuşağında Erken Baskı isimli programı hazırlayıp sunarak, eleştirmenlerin ve izleyicilerin beğenisini toplayan Seda Akgül 17 Eylül 2012 tarihinde yeni yayın döneminde Star TV'ye geçerek sabah haber kuşağı programı sunmaya başlamıştır. Ağustos 2014'te kanaldan ayrılmış ve bir reality show sunmak için Kanal D'ye geçmiştir. 2016 yılında Avram Habib ile evlendi. 2016 Temmuz'da boşandı. Halen KanalD ekranlarında Kısmetse Olur isimli reality show programını sunmaktadır. Dişilik mi Kişilik mi ve Ruh Öküzü mü Ruh İkizi mi isimli iki adet çok satan kitabın yazarıdır.
Çalıştığı Tv Kanalları
1999-2012: Tv8
2012-2014: Star Tv
2014-2018: Kanal D
Kitapları
Dişilik mi Kişilik mi --- Ruh ikizi mi, Ruh öküzü mü? - Alfa [4]
Kaynak
Wikipedia
Eski Ümmetlerde Görülen Sureten Çarpılmışlık Nedir?
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذٰلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللّٰهِۜ مَنْ لَعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَاز۪يرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوتَۜ اُو۬لٰٓئِكَ شَرٌّ مَكَانًا وَاَضَلُّ عَنْ سَوَٓاءِ السَّب۪يلِ
De ki: “Allah katında uğrayacakları ceza itibariyle kötünün kötüsü bir durumda olanları size haber vereyim mi? Bunlar, kendilerini Allah’ın lânetlediği, gazabına uğrattığı, kimini maymunlara, kimini domuzlara çevirdiği kimseler ve şeytânî güçlere tapanlardır. İşte bulundukları yer ve konum itibariyle en kötü olan ve dosdoğru yoldan en çok sapanlar onlardır.”
Mâide / 60. Ayet
maide sofra demektir ve bu ayet sofra suresidne geciyor cünkü carpilmislarin biriside isa sofrasindann dolayi oldu ve olay böyle oldu :
Hz. İsa'nın büyük mucizelerinden birisi de sofranın inmesi idi. Sofranın inmesinin sebebi şu idi: Havariler, Hz. İsa'ya: ''Ey Meryem oğlu İsa! Rabb'in bize gökten bir sofra indirebilir mi?'' dediler. Hz. İsa da:
قَالَ ع۪يسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَٓا اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَٓائِدَةً مِنَ السَّمَٓاءِ تَكُونُ لَنَا ع۪يدًا لِاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِنْكَۚ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرَّازِق۪ينَ
''Allah'ım! Rabb'imiz! Bizim üzerimize gökten bir sofra indir ki bizim için, önce ve sonra gelenler için (o gün) bir bayram olsun ve (bu hadise), senden bir mucize olsun .. '' (Maide suresi, ayet 114) diyerek dua etti. Bunun üzerine Allah (C.C.) bir sofra indirdi ve onlar bunu yiyip bitiremediler. Hz. İsa onlara: Bu sofradan saklamak ve evlerinize götürmeniz yasak dedi. bir şeyler almadığınız müddetçe, böyle inmeye devam edecektir. dedi. Fakat ne yazık ki, bir gün bile geçmeden onlar sofradan bir şeyler alıp evlerine götürme hareketine giriştiler. Sofradan alıp evlerine gittikten sonra, Hz isa'ya (Sözüne) itaatsizlik eden bu kişiler, domuz şekline sokuldular.
Yukardaki birinci ayette geçen لطَّاغُوتَۜ Tağut Ne Demektir?
Tağut kelimesi hem Mekke hem de Medine ayetlerinde Kuran'ın çeşitli yerlerinde geçmektedir.
Arapça Tağut kelimesi, sınırları aşmayı ya da taşkınlığı ifade eder. Bu kavram İslami bağlamda üç inançsızlık aşamasıyla ilişkilendirilir;
Allah'a karşı yapılan itaatsizlik,
Allah'a itaat etmesi gerektiği fikrini reddetme, küfre başvurma,
Allah'a isyan etmek değil, aynı zamanda isyanlarını da empoze etmek ve şirk koşmak tağut olarak kabul edilir.
Kişinin sınırı geçip, Allah'ın yanında kendisini ortak kılacak şekilde aştığını söyleyebiliriz. Kişi farklı şekillerde Allah'ın yanında kendisini ortak olarak konumlandırabilir. Daha geniş anlamda, aslında Müslüman birini kötü şeylere yönlendirebilecek her şeyi ifade etmektedir.
Kuran'da sahte ilahları ve şeytan, put, insan veya başkaları şeklinde Allah'ın kurallarına ıtaatsizlik edip te aykırı olanları içerir.
şeytan şeytan olmadan önce melekelerin hatipi konumunda Yani melkler vaaazlar eden kimse ve bir nevi melek suretinde iken ve ismi Azazil iken, allah ademe secde edin deyice onun süzüne ilk itaatsizlk eden olranktan ilk sureten çarpılan ve melk suretinde iken Tağut suretine çarpılan kimsedir yani sahte TANRI - TANRI THOR ve Thursday günü olan bu olaydan dolayi perşembe gn smnı ondan olır tağt veya thor kızgın boğa ıspanyada kı arenada boğalar kızdırılınca söylenen söz THOROOOOOO yani haydi sinirlen biraz demektir
Thuruz veya toros ve toroslar akdeniz bölgesinin denize bakan tarafindaki dağ kümesidir yani sadece hayvan suretine degil birde dağ ve taş suretine çarpılmışlık ve keşke toprak olsaydım da görmesedim kim dedi ayeti ve kıyametin sona yakın alametlerininde ortaya çıkma vakti geldi
اِنَّٓا اَنْذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَر۪يبًاۚ يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَن۪ي كُنْتُ تُرَابًا
İnnâ enzernâkum azâben karîbâ(karîben), yevme yenzurul mer’u mâ kaddemet yedâhu ve yekûlul kâfiru yâ leytenî kuntu turâbâ
Şüphesiz biz sizi, kişinin önceden elleriyle yaptıklarına bakacağı ve inkârcının, “Keşke toprak olaydım!” diyeceği günde gerçekleşecek olan yakın bir azaba karşı uyardık.
ve TOROSLAR ve hangi batan ümmette oldu bu olay acaba haaaa hz meryem dedi aslinda bu alttaki ayette yaziyordu amma orjinali yok ayetin
فَاَجَٓاءَهَا الْمَخَاضُ اِلٰى جِذْعِ النَّخْلَةِۚ قَالَتْ يَا لَيْتَن۪ي مِتُّ قَبْلَ هٰذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَنْسِيًّا
Fe ecâe hel mehâdû ilâ ciz’ın nahleh(nahleti), kâlet yâ leytenî mittu kable hâzâ ve kuntu nesyen mensiyyâ
Doğum sancısı tutunca mehdi onu bir hurma ağacına yöneltti. “Keşke bundan önce ölseydim de unutulup gitmiş olsaydım!” dedi.
Meryem Suresi 23
....
Hadis-i şerifte, (Gadab imanı bozar) buyuruldu. (Beyheki)
(Öfke, şeytandandır. Şeytan, ateşten yaratılmıştır. Ateş, su ile söndürülür. Öfkelenince abdest alın!) [Ebu Davud]
(Sinirlenen, ayakta ise otursun. Öfkesi geçmezse yan yatsın.) [Ebu Davud]
Tirmizi’deki hadis-i şerifte, (İnsanlar çeşitli mizaçtadır. Kimi geç kızar, öfkesi tez geçer. Kimi çabuk kızar, çabuk yatışır, bu ise kendisini telafi eder. Kimi de tez kızar geç yatışır. En iyisi, geç kızıp öfkesi çabuk geçendir. En kötüsü de, çabuk kızıp geç yatışandır) buyuruldu.
ingilizccede ve smilieslerdeki "Evil" dir o sinirlenen yani
Ahirzmanda da Mehdiyi görüp bilip duyudktan sonra, O'na ve sözlerine itatsizlik edenlerden, çeşitli suretlere çarpılmışlar görülcektir, mesela elleri kolları yengeç kıskacına dönenler, at eşek kuyruğu gibi kuyruklu suretlere girenler, deniz kızı, deniz atı ve benzerleri suretine suretleri dönenler,...medusa en büyük örnektir bunlara
Bu bir Karoglan Makalesi
Raşit Tunca
Schrems,01.09.2022
ALLAH
BAYRAK
WEB-TUNCA
Radyo Karoglan
Foruma Misafir Olarak Gir
Forumda Neler Var
GALATASARAY
FENERBAHÇE
BEŞiKTAŞ
TRABZONSPOR
MiLLi TAKIM
ETKiNLiKLERiMiZ
MEVLANA'DAN